• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aleksander VI



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Państwo Kościelne (łac. Patrimonium Sancti Petri - ojcowizna świętego Piotra) – państwo znajdujące się na terenie obecnych środkowych Włoch istniejące w okresie od 755 (lub 754 albo 756) do 1870 (zajęcie Rzymu po zjednoczeniu Italii) i rządzone przez papieży jako świeckich monarchów.Mikołaj V (łac. Nicolaus V, właśc. Tommaso Parentucelli; ur. 15 listopada 1397 w Sarzana, zm. 24 marca 1455 w Rzymie) – papież w okresie od 6 marca 1447 do 24 marca 1455.
    .mw-parser-output table.duchowny-ksiadz td.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup td.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha td.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal td.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez td.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil td.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz tr.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup tr.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha tr.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal tr.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez tr.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil tr.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}

    Aleksander VI, łac. Alexander VI, hiszp. Rodrigo de Borja y Borja, wł. Rodrigo Borgia (ur. 1 stycznia 1431 w Xativie, zm. 18 sierpnia 1503 w Rzymie) – papież w okresie od 11 sierpnia 1492 do 18 sierpnia 1503.

    Xàtiva (hiszp. Játiva) – miasto położone we wschodniej Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej Walencja, w prowincji Walencja na prawym (zachodnim) brzegu rzeki Albaidy. Leży ok. 60 km na południowy-zachód od Walencji.Traktat z Tordesillas – umowa między Portugalią i Hiszpanią podpisana na zamku w Tordesillas 7 czerwca 1494 roku. Oba królestwa podzieliły w nim między siebie tereny w basenie Oceanu Atlantyckiego odkryte w wyniku wielkich odkryć geograficznych. Linia graniczna między strefami wpływów dwu mocarstw miała przebiegać na 370 lig na zachód od Wysp Zielonego Przylądka. Traktat został poprzedzony kilkoma bullami papieskimi.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Wczesne życie[ | edytuj kod]

    Był synem Jofré de Borji y Escrivà i Isabel de Borji i siostrzeńcem papieża Kaliksta III (Alfonsa de Borja). Ukończył studia prawnicze w Bolonii. W latach 40. XV wieku otrzymał liczne beneficja, m.in. Xativie (1444), Walencji (1445), Barcelonie czy Segorbe (1448). Wuj w 1456 roku mianował go legatem w Marchii Ankońskiej, następnie (w 1457) – wicekanclerzem Kościoła rzymskiego i wodzem wojsk papieskich. W tym samym roku, 20 lutego został mianowany kardynałem diakonem. 17 września otrzymał diakonię San Nicola in Carcere W 1468 roku Rodrigo Borgia przyjął święcenia kapłańskie. Otrzymał także liczne biskupstwa, m.in. biskupstwo Walencji. Jako urzędnik wyróżnił się dużą sprawnością, przeprowadził reformę kancelarii papieskiej, której poświęcił pismo Glossa in regulas Cancellariae. Od około 1467 roku żył w konkubinacie z Vanozzą Cattanei. Kochanka urodziła mu kilkoro dzieci – m.in. Cezara, Juana, Lukrecję i Joffrego. Miał również innych potomków z nieznanymi bliżej kobietami oraz z Giulią Farnese.

    Michelangelo Buonarroti (Michał Anioł, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni; ur. 6 marca 1475 w Caprese, prowincji Toskanii we Włoszech, zm. 18 lutego 1564 w Rzymie) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia.Taurus Media – polskie wydawnictwo specjalizujące się w publikacji polskich, amerykańskich i europejskich komiksów. Zostało założone w 2005 r., jego siedziba znajduje się w Piasecznie.

    Wybór na papieża[ | edytuj kod]

    Po śmierci Innocentego VIII, na konklawe w 1492 roku zebrało się 23 kardynałów, z których faworytami byli Rodrigo Borgia i Giuliano della Rovere. Obaj kandydaci jawnie uciekali się do łapownictwa, by zasiąść na Tronie Piotrowym. Francuski król Karol VIII Walezjusz, forsując kandydaturę kardynała della Rovere, zdeponował 200 tys. dukatów w banku rzymskim i kolejne 100 tys. w Genui. Dzięki swojej przebiegłości, Rodrigo Borgia zdołał przekupić część kardynałów, m.in.: Colonnę, Orsiniego, Savellego, Sclafenatiego i Michiela, nadając im liczne beneficja. Ponadto kardynał Ascanio Sforza otrzymał od przyszłego Aleksandra VI okazały zamek i tytuł wicekanclerza Kościoła rzymskiego. Działania te zaowocowały elekcją 11 sierpnia 1492.

    Jan Borgia właśc. Juan (Giovanni) de Candia Borgia (ur. w 1476 w Rzymie, zm. 14 czerwca 1497) – książę Gandii, syn papieża Aleksandra VI i jego kochanki Vanozzy Cattanei. Jego braćmi byli: słynny kondotier Cezar Borgia oraz Jofré Borgia, zaś siostrą Lukrecja Borgia. Girolama Borgia (ur. ok. 1469, zm. 1483) – nieślubna córka kardynała Rodriga Borgii, późniejszego papieża Aleksandra VI, z nieznanej matki.

    Pontyfikat[ | edytuj kod]

    Główną sferą działań większości papieży renesansu było wzmocnienie świeckiej władzy papieży i Państwa Kościelnego, walka o duchową i polityczną niezależność papiestwa i Kościoła od potęg świeckich oraz odnowa administracyjnych struktur kościelnych. Aleksander VI m.in. dzięki nadaniu licznych beneficjów opanował istniejącą w Państwie Kościelnym samowolę lokalnych możnowładców i całkowicie zreorganizował jego administrację. Ta typowa dla renesansowych władców polityka centralizacji państwa wzbudziła opór lokalnych notabli, którzy zwrócili się o pomoc przeciw Aleksandrowi do wrogiej Kościołowi Francji – królowie tego państwa, zwłaszcza w czasach niedawnej niewoli awiniońskiej, od dawna dążyli do podporządkowania sobie papiestwa i spraw kościelnych (gallikanizm). Celom tym służyły także nadane jego dzieciom beneficja. W 1492 Cezar Borgia został biskupem Walencji. Rok później ojciec kreował go kardynałem, wraz z Alessandrem Farnese. Papież zabiegał także o wzmacniające jego wpływy we Włoszech małżeństwa swoich dzieci (zwłaszcza Lukrecji) z najpotężniejszymi rodami Włoch i Hiszpanii. Częściowo zostało to przerwane w 1497 śmiercią drugiego syna, Juana, który został prawdopodobnie zamordowany przez swego brata Cezara. Wydarzenie to wstrząsnęło Aleksandrem VI – 16 czerwca zwołał on specjalny konsystorz, na którym publicznie wyznał swoje grzechy, zapowiedział wielką reformę całego Kościoła, powołał w tym celu komisję kardynalską i rozpoczął przygotowania do soboru. Plan reformy stanowił zapowiedź Soboru Laterańskiego V i późniejszego Soboru Trydenckiego, zamierzenia papieża nie zostały jednak zrealizowane, gdyż pod wpływem syna Cezara wkrótce powrócił on do dawnego trybu życia.

    Hieronim Savonarola (Girolamo Savonarola) (ur. 21 września 1452 w Ferrarze, zm. 23 maja 1498 we Florencji) – florencki reformator religijno-polityczny, dominikanin, bohater wiary wielu wspólnot protestanckich, święty Kościoła anglikańskiego i mariawickiego.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    W sprawach polityki wewnętrznej Borgia poparł króla Neapolu Ferrante w sporze z francuskim władcą Karolem VIII po tym, jak syn papieża, Joffre, zawarł małżeństwo z wnuczką Ferdynanda. Następnie, po śmierci króla Ferrante, Aleksander poparł jego syna Alfonsa II i koronował go. Karol Walezjusz wsparty przez kardynała Giuliana della Rovere najechał Włochy, zdobył Neapol i zagroził zwołaniem soboru. Papież początkowo zwrócił się z prośbą o pomoc do sułtana Bajazyta II, a następnie do Ligi Świętej, z pomocą której udało mu się wyprzeć Karola VIII z Włoch w 1493, a cztery lata później koronować na króla Neapolu Fryderyka Aragońskiego. W tym czasie zwolnił swego syna, Cezara, z godności kardynalskiej i uczynił go legatem w Neapolu, a potem we Francji. Na prośbę nowego króla francuskiego Ludwika XII unieważnił jego małżeństwo, a także podzielił królestwo Neapolu pomiędzy Francję i Hiszpanię, co przyczyniło się do znacznego ocieplenia relacji z Francją.

    Isabella Borgia (ur. 1470, zm. 1541) – nieślubna córka kardynała Rodriga Borgii, późniejszego papieża Aleksandra VI, z nieznanej matki.Teokracja (gr. theokratía, od theós – bóg, krátos – władza) – doktryna polityczna, według której władzę w państwie sprawuje kapłan lub kapłani i w której duchowni decydują o sprawach cywilnych i religijnych. Sprawujący władzę w państwie są powoływani przez Boga lub bogów, który sprawuje w nim rzeczywistą władzę. Celem władzy ziemskiej jest realizacja nadrzędnej woli, władzy boskiej i urzeczywistnienie uniwersalnych zasad ustanowionych przez Boga lub bogów.

    W 1493 zrodził się konflikt pomiędzy Hiszpanią i Portugalią dotyczący eksploracji Nowego Świata. Papież, by rozwiązać ten spór, wyznaczył linię demarkacyjną. Przebiegała ona 100 mil na zachód od Wysp Azorskich, jednak została zmieniona podczas traktatu w Tordesillas (7 czerwca 1494), ponieważ początkowa wersja znacznie faworyzowała Hiszpanów.

    IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.Ludwik XII (ur. 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zm. 1 stycznia 1515 w Paryżu) – książę Orleanu, później w latach 1498–1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego) i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.

    W czasie pontyfikatu Aleksandra VI miał miejsce ostry spór pomiędzy papieżem a zakonnikiem Girolamo Savonarolą. Konflikt rozpoczął się spokojnym dialogiem w 1495, a zakończył się ekskomuniką mnicha w 1498. Savonarola był przesłuchiwany, torturowany, a ostatecznie został skazany na śmierć przez powieszenie, a jego ciało spalono na stosie.

    Stolica Apostolska, Stolica Święta (łac. Sancta Sedes, wł. Santa Sede) – siedziba papieży (także papiestwo, władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca suwerenny podmiot prawa międzynarodowego) mieszcząca się w państwie Watykan, który jest z nią połączony unią personalną i funkcjonalną i nad którym sprawuje ona wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję.Giovanni Battista Orsini (ur. w 1450, zm. 22 lutego 1503) – włoski kardynał ze słynnego rzymskiego rodu arystokratycznego Orsini. Syn Lorenzo Orsiniego, seniora Monte Rotondo, został przeznaczony przez niego do stanu duchownego.

    Rządy Aleksandra VI to fala licznych skandali, ekscesów i oznak zepsucia moralnego w najwyższych władzach Kościoła rzymskiego. Do historii przeszedł tzw. ‘Bankiet Kasztanów’, znany także jako ‘Balet Kasztanów’, którym określa się kolację wydaną przez Cezara Borgię 30 października 1501. Johann Burchard, mistrz ceremonii kilku papieży w latach 1483–1503, opisał przebieg imprezy w swojej kronice Liber Notarum, gdzie Cesare i Lukrecja spędzili czas w towarzystwie ok. 50 kurtyzan i prostytutek.

    Adriano Castello (także Adriano di Castello lub Adriano Castellesi; ur. ok. 1458 w Corneto, zm. w grudniu 1521 lub styczniu 1522 w Wenecji) – włoski kardynał.Giulia Farnese (ur. ok. 1475, zm. 20 marca 1524) – siostra Aleksandra Farnese, późniejszego papieża Pawła III, oraz kochanka Rodriga Borgii, późniejszego papieża Aleksandra VI.

    Życie prywatne[ | edytuj kod]

    Papież Aleksander VI na obrazie Tycjana
    Desiderando nui, 1499

    Z Vanozzą Cattanei miał pięcioro dzieci:

  • Juana, Cezara, Lukrecję, Joffre i Pedro Luisa.
  • Z nieznanymi kobietami miał:

  • Isabellę i Girolamę oraz Rodriga.
  • Z Giulią Farnese miał córkę:

  • Laurę.
  • Sporne jest pochodzenie urodzonego w 1498 Giovanniego Borgii. Aleksander VI 1 sierpnia 1501 wydał dwie sprzeczne ze sobą bulle, z których pierwsza podawała, że ojcem Giovanniego jest Cezar Borgia, a druga, że sam Aleksander VI. Pojawiały się nawet teorie, że Giovanni jest owocem kazirodczego związku Lukrecji z Aleksandrem VI. Obecnie pewną popularnością wśród badaczy cieszy się hipoteza, że był on nieślubnym synem Lukrecji Borgii i służącego Pedro Calderona, z którym Lukrecja nawiązała romans ok. 1498, a bulle z 1 sierpnia 1501 miały ukryć fakt, że jego ojciec był człowiekiem z niższych warstw społecznych.

    Nepotyzm (łac. nepos – wnuk, potomek) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności.Bazylika św. Piotra na Watykanie (wł. Basilica Papale di San Pietro in Vaticano) – zbudowana w latach 1506-1626 rzymskokatolicka bazylika na placu św. Piotra na Watykanie. Jedna z czterech bazylik większych Rzymu oraz jedna z wielu bazylik papieskich (dawniej patriarchalnych).

    Śmierć[ | edytuj kod]

    Po powrocie z podróży 12 sierpnia 1503 r. Aleksander VI i jego syn Cezar zachorowali – obaj mieli wysoką gorączkę, z towarzyszącymi wymiotami. Przez kilka dni gorączka ustępowała i nawracała. 6 dni później, 18 sierpnia Cezar Borgia był już niemal zdrowy, jednak jego ojca nie udało się wyleczyć i tego dnia zmarł. Papieski lekarz Scipio stwierdził, że śmierć nastąpiła na skutek ataku apopleksji. Zdaniem niektórych współczesnych mu historyków, takich jak Raffaello Maffei, Francesco Guicciardini czy Pietro Bembo, zarówno papież, jak i jego syn, nie zmarli z przyczyn naturalnych. Mieli oni zamiar otruć bogatego kardynała Adriano Castello i omyłkowo wypili zatrute wino. Teoria ta ma jednak sporo mankamentów i wątpliwości, a co za tym idzie, jako nieprawdopodobna i nieprawdziwa, jest odrzucana przez większość badaczy historii papiestwa.

    Konkubinat, kohabitacja – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.

    Ocena[ | edytuj kod]

    Fresk Pinturicchiego, przedstawiający Aleksandra VI

    Okazał się dobrym dyplomatą i politykiem. Prowadził jednak bardzo rozwiązłe życie (zarzucano mu nawet uczestnictwo w publicznych orgiach wraz z własną córką) i dbał nadmiernie o swoją rodzinę. Wszystkie swoje dzieci obsadził na wysokich stanowiskach w Państwie Kościelnym i zapewnił im dobrobyt. Zarzucano mu nadmierny przepych dworu papieskiego, symonię, nikolaizm i nepotyzm.

    Kalikst III (łac. Callistus III, właśc. Alfonso de Borja; ur. 31 grudnia 1378 w Xàtivie, zm. 6 sierpnia 1458 r. w Rzymie) – papież w okresie od 8 kwietnia 1455 roku do 6 sierpnia 1458 roku.Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (ang. diplomatic representative, fr. représentant diplomatique, niem. diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

    Oceny pontyfikatu Aleksandra VI bywają skrajne – często uznaje się go za jednego z najgorszych papieży. Powstała też specyficzna czarna legenda Aleksandra VI i jego dzieci. Wiele faktów historycznych wciąż budzi spory – do złagodzenia opinii historyków o Aleksandrze VI, który szczególnie surowo oceniany był przez XIX-wieczną historiografię protestancką, przyczyniło się też odkrycie wielu nowych dokumentów historycznych. Istnieją jednak wśród historyków także tendencje do oczyszczania Aleksandra VI z wielu stawianych mu zarzutów oraz uwypuklania pozytywnych aspektów jego działalności.

    Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488-1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.Liga Święta – związek państw katolickich organizowany przez papieży w Europie w okresie od końca XV do początku XVIII wieku przeciw niektórym państwom katolickim (np. Francji), muzułmańskiej Turcji lub krajom protestanckim.

    Wśród historyków XX-wiecznych bardzo negatywnie ocenia Aleksandra VI Ludwig von Pastor. Twierdził on, że panowanie Aleksandra VI było tragedią dla Kościoła, jego rządy charakteryzowała buta, jawna rozwiązłość w życiu prywatnym i nepotyzm. Nawet śmierć ukochanego syna, Juana, nie spowodowała przemiany moralnej papieża, który wkrótce potem powrócił do niemoralnego życia. Pastor zwrócił jednak uwagę, że nawet najzacieklejsi wrogowie Borgii nie mogli mu nic zarzucić w sprawach czysto kościelnych. Ogólnie jednak ocenił, że rządy Aleksandra zdyskredytowały autorytet papiestwa i były nieszczęściem dla Kościoła. Polemikę z Pastorem podjął belgijski badacz Peter De Roo, który po długoletniej kwerendzie we włoskich i zagranicznych archiwach, opierając się przy tym na literaturze przedmiotu obejmującej kilkaset pozycji, wydał pięciotomową pracę Material for a History of Pope Alexander VI, his relatives and his time.

    Gry-Online (zapis stylizowany GRY-OnLine) – polska strona internetowa poświęcona grom komputerowym. Strona została założona 1 stycznia 2001 jako serwis informacyjny. Jego redaktorem naczelnym jest Łukasz Malik. Siedziba redakcji znajduje się w Krakowie. Jedną z większych części serwisu jest Encyklopedia Gier. Wielka Encyklopedia Gier co roku (do 2009) była wydawana przez firmy Gry-OnLine S.A. i Axel Springer w wersji płytowej.Prawdziwa historia rodu Borgiów (ang. Borgia) – francusko-niemiecko-czesko-włoski serial historyczny. Według IMDb, oryginalny tytuł serialu Borgia został jak do tej pory (kwiecień 2015) tylko w Polsce przetłumaczony z dodatkiem słów "prawdziwa historia rodu", ale serial rzeczywiście nawiązuje do autentycznych wydarzeń. W Polsce emisję serialu rozpoczęła w roku 2014 telewizja Fokus, a w marcu i kwietniu roku 2015 nadawana jest trzecia seria.

    Nieco łagodniej od Pastora wypowiadał się niemiecki historyk, Ferdinand Gregorovius. Twierdził, że charakter człowieka zależy od okoliczności i czasów, w jakich się znajduje, a Aleksander VI jest postrzegany w „niewłaściwych proporcjach”. Nie uważał go bowiem za człowieka złego, a jedynie człowieka pozbawionego religijności. Zaznaczał, że papież nie był wybitnym umysłem i dążył do ustanowienia teokracji, a do wykonywania władzy miały zostać powołane jego dzieci. Według Gregoroviusa, Borgia nigdy nie sprawował rzeczywistej władzy, nie wykazał zdecydowania ani śmiałości w działaniu, a jedynie dostosowywał się do okoliczności.

    Vannozza (Vanozza) Cattanei ( Giovanna de Candia, contessa dei Cattanei, ur. 1442, zm. 26 listopada 1518) – kochanka kardynała Rodriga Borgii, późniejszego papieża Aleksandra VI.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Zdecydowanie dalej w swojej krytyce posunął się szwajcarski teolog protestancki i historyk chrześcijaństwa Philip Schaff. Uważał on, że pontyfikat Aleksandra VI był zaprzeczeniem słów Jezusa skierowanych do św. Piotra o charakterze instytucji papiestwa. Twierdził, że Borgia był „potworem” gorszym od papieży okresu pornokracji oraz papieży oskarżanych o herezję. Odnosząc się do rozważań Pastora, Schaff uznał, że Aleksander dał przykład najwyższej deprawacji.

    Barcelona (katal. [bərsəˈɫonə], hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 809 wewnątrz centrum administracyjnego. Zespół miejski Barcelony wykracza poza centrum administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 588 000, jest piątym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej. Cała metropolia ma około 5 milionów mieszkańców. Symonia, świętokupstwo – handel godnościami i urzędami kościelnymi, sakramentami oraz dobrami duchowymi. Termin pochodzący od Szymona Maga, którego św. Piotr zganił za chęć kupienia od apostołów daru udzielenia Ducha Świętego (zob. Dzieje Apostolskie Dz 8, 9-24).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Corleone (sycyl. Cunigghiuni) – miejscowość we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Liczy ok. 12 000 mieszkańców.
    John Doman (ur. 9 stycznia 1945 w Filadelfii w stanie Pensylwania) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny; m.in. zagrał główne role w serialach TV: Prawo ulicy (2002-08) i Prawdziwa historia rodu Borgiów (2011-14), w którym odtwarzał postać papieża Aleksandra VI.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Lukrecja Borgia (ur. 18 kwietnia 1480 w Subiaco, zm. 24 czerwca 1519 w Ferrarze) – córka kardynała Rodrigo Borgii, późniejszego papieża Aleksandra VI, księżna Ferrary.
    Ludwig von Pastor (ur. 31 stycznia 1854 w Akwizgranie, zm. 30 września 1928 w Innsbruku) – wieloletni dyrektor austriackiego Instytutu Historii w Rzymie, a następnie przedstawiciel Austrii przy Watykanie. Jako pierwszy korzystał z zasobów Tajnego Archiwum Watykańskiego po jego otwarciu dla badaczy przez papieża Leona XIII. Rezultatem była monumentalna, szesnastotomowa Historia papieży od końca średniowiecza (Geschichte der Päpste seit dem Ausgang des Mittelalters), rozpoczynająca się od Klemensa V i obejmująca pięćdziesiąt sześć pontyfikatów aż do Piusa VI.
    Pontyfikat – w Kościele katolickim okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa. Pochodzi od łac. słowa pontifex (pol. budowniczy mostów), a oznaczającego pontyfika – kapłana należącego do kapłańskiego kolegium w starożytnym Rzymie. Termin pontificatus oznaczający początkowo władzę pontyfika przeniesiono później na władzę papieża i biskupa.
    Udar mózgu, incydent mózgowo-naczyniowy (ang. cerebro-vascular accident, CVA), dawniej także apopleksja (gr. stgr. ἀποπληξία - paraliż; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.078 sek.