• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aleksander Ford



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Order Sztandaru Pracy, pierwotnie order „Sztandar Pracy” – polskie wysokie odznaczenie państwowe Polski Ludowej ustanowione ustawą z dnia 2 lipca 1949 roku ... w celu nagrodzenia wyjątkowych zasług położonych dla Narodu i Państwa... Ostatni raz nadano go w 1991. Został zniesiony w 1992. Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.
    Aleksander Ford w 1947 roku.
    Na planie filmu Ulica Graniczna: Reżyser Aleksander Ford i L. Reichl, dyrektor Czechosłowackiego towarzystwa Filmowego, w atelier w Barrandowie koło Pragi, gdzie kręcono niektóre sceny filmu

    Aleksander Ford (właściwie Mosze Lifszyc, ur. 24 listopada 1908 w Kijowie, zm. 4 kwietnia 1980 w Naples) – polski reżyser filmowy i scenarzysta, komandor Orderu Odrodzenia Polski.

    Rock and roll lub rock ‘n’ roll (ang. „kołysz się i tocz”) – podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych. Samo określenie „rock and roll” zostało zaczerpnięte bezpośrednio z tradycji bluesa. Po raz pierwszy wyrażenie to w znaczeniu stylu muzycznego zostało użyte przez Alana Freeda w 1951 roku. Wywodzi się z uproszczonego i zredukowanego, do trzech lub czterech akordów, schematu bluesowego granego w szybkim tempie przy pomocy zelektryfikowanych instrumentów. Dodatkowo obejmuje wpływy rhythm and bluesa, country i tradycyjnego jazzu. Pierwszy raz został użyty w piosence Trixie Smith „My Man Rocks Me (With One Steady Roll)” 1922 r. Legion ulicy - polski czarno-biały dramat filmowy z 1932 roku, w reżyserii Aleksandra Forda. Żadna kopia filmu nie zachowała się do naszych czasów.

    Zaczynał swoją karierę od nakręcenia kilku filmów krótkometrażowych, jednak za jego pierwszy wybitny film uchodzi – obecnie zaginiony – Legion ulicy (1932). Po sukcesie artystycznym tegoż Ford próbował bezskutecznie realizować ambitne filmy o tematyce społecznej, które były przemontowywane przez polskich producentów: Przebudzenie (1934) oraz Ludzi Wisły (1938). Najwartościowszym zachowanym filmem Forda z okresu międzywojennego była Droga młodych (1936), skonfiskowany przez sanacyjną cenzurę dokument o żydowskim sanatorium. W okresie międzywojennym Ford był związany ze Stowarzyszeniem Miłośników Filmu Artystycznego „Start”.

    Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.Krąg pierwszy – powieść rosyjskiego pisarza i noblisty Aleksandra Sołżenicyna, wydana w roku 1968, razem z Oddziałem chorych na raka.

    II wojnę światową przetrwał w ZSRR, skąd w ramach I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki dotarł do Polski, gdzie nakręcił pierwszy dokument poświęcony obozowi zagłady: Majdanek – cmentarzysko Europy (1944). Odpowiadał za odbudowę polskiej kinematografii po wojnie, przewodząc w latach 1945–1947 Przedsiębiorstwu Państwowemu „Film Polski”. Jego następny film fabularny, Ulica Graniczna (1948) o zagładzie Żydów w getcie warszawskim, otrzymał Złoty Medal na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Kolejne fabuły Forda, takie jak Piątka z ulicy Barskiej (1953) oraz superprodukcja Krzyżacy (1960), coraz bardziej odbiegały jednak od tematyki społecznej. W 1968 roku, na fali nagonki antysemickiej, wyjechał z Polski, za granicą nie odniósł sukcesów artystycznych. Na emigracji dwukrotnie próbował popełnić samobójstwo, druga próba była udana.

    Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.Władysław Forbert (ur. 26 maja 1915 w Warszawie, zm. 7 lutego 2001 w Kopenhadze) – polski operator filmów fabularnych i dokumentalnych oraz reżyser filmów dokumentalnych żydowskiego pochodzenia.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość[ | edytuj kod]

    Aleksander Ford urodził się prawdopodobnie 24 listopada 1908 roku, pod nazwiskiem Mosze Lifszyc. Nie jest znane jego dokładne miejsce urodzenia (Ford podawał naprzemiennie Kijów, Łódź, a nawet Warszawę). Ojcem Forda był Daniel Lifszyc, żydowski robotnik pracujący w łódzkiej fabryce włókienniczej, natomiast matką – Rosjanka, Anna Dowgalewska. Mosze był jej czwartym dzieckiem: miał trzy starsze siostry i młodszego brata. Daniel Lifszyc umarł w 1923 roku, a śmierć ojca zmusiła Moszego do rozpoczęcia pracy w fabryce. W 2. połowie lat 20. XX wieku Mosze Lifszyc wyjechał do Warszawy, gdzie podjął pracę w sklepie z aparatami fotograficznymi państwa Skarbków-Malczewskich. Z czasem udało mu się otrzymać posadę w dziale kinematograficznym Polskiej Agencji Telegraficznej, w której pracował jako montażysta. Wtedy też (prawdopodobnie z inspiracji Johnem Fordem) przybrał nazwisko Aleksander Ford. Nie jest pewne wykształcenie Forda; choć on sam wielokrotnie się zarzekał, że ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, jego znajoma Bella Bibrowska twierdziła, że nie miał pieniędzy na studia. Zainteresował się natomiast sztuką filmową dzięki otwartym spotkaniom Akademickiego Klubu Literacko-Artystycznego, na które chętnie uczęszczał.

    Czołówka, także CZOŁÓWKA Wytwórnia Filmowa Wojska Polskiego, obecnie oficjalna nazwa: Wytwórnia Filmowa „Czołówka” – polska wytwórnia filmowa. Przebudzenie – polski dramat obyczajowy z 1934 roku w reżyserii Aleksandra Forda. Film nie przetrwał do naszych czasów. W 1935 r. przemontowana wersja filmu była wyświetlana na prowincji pt. „Miłość maturzystki”.

    Wczesna twórczość[ | edytuj kod]

    Za pierwszy film Forda uchodzi krótkometrażowa etiuda Nad ranem (1929), wyświetlana przed właściwymi pełnometrażowymi seansami filmowymi. Jak pisał jeden z dziennikarzy:

    Tematem filmowego reportażu jest Warszawa przed świtem. Uliczne latarnie gasną, choć słońce jeszcze nie wzeszło, a reżyser czule pochyla się nad tą porą niczyją. Wydobywa z niej zalążek dnia oraz wspomnienie nocy. Robotnik sunie do pracy, sterany hulanką pijak wraca do domu. Gazeciarz przysypia w oczekiwaniu na pierwszych klientów, dziewczyna schodzi z ulicy.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Władysław Gomułka, ps. Wiesław, Feliks Duniak, (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich, zm. 1 września 1982 w Konstancinie) – polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.

    Właściwy debiut fabularny, Mascotte, Ford zrealizował na zlecenie rosyjskiego ziemianina Jerzego Dal-Atana, który miał gotowy scenariusz i zażyczył sobie głównej roli aktorskiej. W relacji dziennikarskiej pisano, iż „główny bohater [...] błąka się po mieście w poszukiwaniu dziewczyny i tajemniczej figurki. To najbardziej udany fragment filmu, nadwiślańskie plaże i warszawskie zaułki jeszcze nigdy nie wyglądały tak pięknie”. Mascotte szybko jednak znikła z ekranów, a taśma z nim poszła na przemiał. Wkrótce potem Ford wyjechał do Łodzi na zaproszenie kiniarza Stefana Grodzieńskiego, gdzie nakręcił dwa krótkometrażowe filmy finansowane przez państwo: Tętno polskiego Manchesteru oraz udźwiękowione Narodziny i życie gazety. Oba filmy zostały jednak ocenzurowane – wśród usuniętych scen znalazła się między innymi osobista rewizja robotnic wychodzących z fabryki.

    Paramount Pictures Corporation - amerykańska wytwórnia filmowa założona 8 maja 1912 roku przez Adolpha Zukora, zajmująca się produkcją i dystrybucją filmów, mająca swą siedzibę w Hollywood. Jest ona drugą najstarszą działającą wytwórnią w USA (zaraz po Universal Pictures). Większość jej udziałów posiada dziś korporacja Viacom.Józef (Szaja) Krakowski pseud. Częstochowski, Józio, Ferdek (ur. 29 czerwca 1914 w Rozprzy, zm. 25 kwietnia 1986 we Frankfurcie nad Menem) – działacz komunistyczny, oficer UB.

    W 1932 roku Ford zrealizował film przełomowy w swojej karierze, Legion ulicy. Jego bohaterem jest chłopak, którego matka wciągnięta przez przędzarkę dogorywa w szpitalu. Na jej leczenie potrzebne są pieniądze, dlatego chłopak – zarabiając jako gazeciarz – zamierza wziąć udział w wyścigu ulicznym i zdobyć rower, który mógłby odsprzedać na leczenie matki. Legion ulicy był filmem bezprecedensowym w polskiej kinematografii. Zamiast pracować w atelier, Ford kręcił zdjęcia w plenerze, wynajmując naturszczyków i utrzymując niskie koszty produkcji. Stefania Zahorska z „Wiadomości Literackich” pisała: „Nie było dotąd filmu, który by miał tak doskonale podchwycony cachet warszawski – lekkość, rytmiczność życia związanego z ulicą”. Legion ulicy otrzymał nagrodę czytelników pisma „Kino”, jednak po II wojnie światowej nigdy nie odnaleziono kopii filmu, a co za tym idzie – nie zachował się on do współczesności.

    Artur Brauner (ur. 1 sierpnia 1918 w Łodzi) — producent filmowy żydowskiego pochodzenia, nominowany do nagrody BAFTA, honorowy obywatel miasta Łodzi, przeżył Holocaust, uciekł z Litzmannstadt Getto, wojnę przeżył w ZSRR. Po wojnie osiadł w Berlinie, gdzie zrobił światową karierę producenta filmowego.Polska szkoła filmowa (szkoła polska) – nazwa nadana kierunkowi polskiego kina, rozwijającemu się w latach 1955–1965. Charakteryzował się on inspiracjami włoskim neorealizmem, zerwaniem z estetyką kina socrealistycznego, analizowaniem skutków II wojny światowej oraz charakterystyką indywidualnych postaw i polskich mitów narodowych. Wyróżnikiem "szkoły polskiej" było również wypracowanie unikatowego wzorca swobodnego przekształcania utworu literackiego na ekran.

    W trakcie prac nad Legionem ulicy Ford zapisał się do Komunistycznej Partii Polski. W 1932 roku wyjechał wraz ze swoją żoną Olgą Mińską do Palestyny. Tam nakręcił film o osadnikach żydowskich. Sabra (1933), opowieść o miłości Żydówki i Araba, którzy zostają zabici w wyniku zamieszek żydowsko-arabskich, została ocenzurowana przez producenta, który kazał dokręcić szczęśliwe zakończenie. Ford w wyniku ingerencji producenta wyparł się Sabry. Zarazem odrzucił propozycję budowania narodowej kinematografii żydowskiej. W Polsce dołączył do Stowarzyszenia Miłośników Filmu Artystycznego „Start”, którego głównymi przedstawicielami byli – oprócz Forda – Eugeniusz Cękalski, Stanisław Wohl i Wanda Jakubowska.

    Jan Fethke (ur. 26 lutego 1903 w Opolu, zm. 16 grudnia 1980 w Berlinie) – śląski pisarz oraz reżyser i scenarzysta filmowy.Wanda Jakubowska (ur. 10 października 1907 w Warszawie, zm. 25 lutego 1998 w Warszawie) – polska reżyserka filmowa, scenarzystka.

    Spółdzielnia „Start” nie przetrwała długo, a Ford musiał wrócić do tzw. branży, czyli polskiego kina komercyjnego. Przebudzenie, przedstawiane przezeń jako opowieść „o młodej dziewczynie wychodzącej z zamkniętego świata domu rodzinnego i szkoły”, na etapie montażu zostało pocięte i przemontowane na żądanie producenta, po czym wydane pod tytułem Miłość maturzystki. Film poniósł sromotną klęskę i został wycofany z ekranów. Wycofał się również na zaawansowanym etapie prac z komedii Nie miała baba kłopotu, którą dokończył cieszący się złą reputacją wśród krytyków Michał Waszyński. Zirytowany Ford podjął się nakręcenia pro publico bono dokumentu o sanatorium dla żydowskich dzieci w podwarszawskim Miedzeszynie. Droga młodych (Mir kumen on, 1936) została zatrzymana przez sanacyjną cenzurę pod zarzutem „propagowania światopoglądu komunistycznego” i „zagrażania interesom Rzeczypospolitej”, lecz Ford tym razem nie dopuścił do jakichkolwiek zmian w swoim dokumencie. Musiał natomiast się ugiąć przy kolejnej pełnometrażowej fabule Ludzie Wisły (1938), która została poddana ingerencji producenckiej i poniosła kolejną klęskę artystyczną i komercyjną.

    Aleksandra Śląska, de domo Wąsik właśc. Aleksandra Śląska-Warmińska (ur. 4 listopada 1925 w Katowicach, zm. 18 września 1989 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.Stefania Zahorska (ur. 25 kwietnia 1890 w Krakowie, zm. 6 kwietnia 1961 w Londynie), pseudonim Pandora – literat, historyk i krytyk sztuki.

    W czasie wojny[ | edytuj kod]

    We wrześniu 1939 roku, gdy Polska stała się obiektem agresji ze strony nazistowskich Niemiec i Związku Radieckiego, Ford miał zostać zmobilizowany. Jednak jednostka, do której został skierowany, nie zdążyła się sformować. W obliczu zagrożenia niesionego przez wojska hitlerowskie Ford wyjechał z Warszawy i ruszył na wschód. Do 1940 roku przebywał w Białymstoku, a później wycofał się do sowieckiego Mińska. Planował nakręcenie filmu o rybakach ciemiężonych przez państwo polskie. Jednak produkcja filmu została przerwana w momencie ataku Niemiec na ZSRR. Ford wyemigrował wraz z żoną Olgą do Nowosybirska, przebywał też później w Taszkiencie i Aszchabadzie. Kręcił reportaże oraz filmy szkoleniowe dla Armii Czerwonej. W 1943 Fordowie dołączyli do I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki formowanej w ZSRR. Dobrawszy ekipę zwaną „Czołówką”, złożoną z dwóch operatorów: Wohla i Władysława Forberta, a także asystenta Ludwika Perskiego, reżyser nakręcił kroniki Przysięgamy Ziemi Polskiej i Polska Walcząca.

    IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.

    W 1944 roku „Czołówka” dojechała do Lublina, gdzie ekipa filmowa miała okazję doświadczyć skutków hitlerowskiego okrucieństwa. Członkowie „Czołówki” pieczołowicie dokumentowali zbrodnie nazistów na terenie obozu zagłady w Majdanku, czego efektem był pierwszy na świecie film dokumentalny poświęcony zbrodniom hitlerowskim na ziemiach polskich, Majdanek – cmentarzysko Europy (1944). Stuart Lieberman opisywał film następująco: „Ujęcia więźniów, krematoriów i komory gazowej są pierwszymi zdjęciami tego typu, jakie kiedykolwiek wykonano na terenie obozu śmierci. Uzyskały one wkrótce status symboli, jako że wiele z nich wykorzystywano w filmach, zarówno w tym okresie, jak i na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci”.

    Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, bibliograf, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp. (nie mylić z dramaturgiem, czyli osobą piszącą sztuki teatralne).

    W Polsce Ludowej[ | edytuj kod]

    W 1945 roku Ford, który dosłużył się stopnia podpułkownika w ramach „Czołówki”, wraz z majorem Jerzym Bossakiem przeprowadził operację szabru, w ramach której z prywatnych firm usługowych w Berlinie wytwórnia zdołała skonfiskować sprzęt wart 2 miliony dolarów. Ford, Bossak i Wohl przekonali kierownictwo Polskiej Partii Robotniczej, iż konieczna jest nacjonalizacja kin oraz koncentracja produkcji w obrębie jednej wytwórni. 13 listopada 1945 roku uchwalony został dekret o utworzeniu Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, którego dyrektorem mianowany został Ford. Świeżo upieczony szef „Filmu Polskiego” niedługo potem wszczął działania zmierzające do nakręcenia własnego filmu o Zagładzie Żydów na ziemiach polskich. Ulica Graniczna, opowieść o młodzieńcach z tytułowej ulicy warszawskiej, doświadczających okrucieństwa II wojny światowej, została napisana przy współpracy scenarzystów Jana Fethke i Ludwika Starskiego, a w 1946 roku była już gotowa do realizacji.

    Eugeniusz Cękalski (ur. 30 grudnia 1906 w Saratowie - zm. 31 maja 1952 w Pradze) – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy; jeden z założycieli kina polskiego, teoretyk kina.Miasto nieujarzmione, podtytuł Robinson warszawski - polski film z 1950 roku. Film opowiada o losach warszawskich robinsonów na tle burzenia Warszawy po zakończeniu powstania warszawskiego. Film powstał na kanwie wojennych wspomnień Władysława Szpilmana. Film jest niezwykłym "dokumentem" polskiej kultury filmowej, był on bowiem kręcony w dopiero co zniszczonej Warszawie i stanowi unikatowy zapis wyglądu zrujnowanego miasta w kilka lat po wojnie. W filmie dopatrzeć można się kilku charakterystycznych ulic i budynków Warszawy w stanie totalnej ruiny. Film jest też unikatowy ze względu na zawarte w nim sceny będące wiernymi rekonstrukcjami działań hitlerowskich grup technicznych powołanych do grabienia, podpalania i burzenia stolicy. Film powstawał w warunkach zaostrzonej cenzury komunistycznych władz, które wprowadziły liczne zmiany w scenariuszu, wypaczające pierwotny zamysł scenarzystów, który zrealizował dopiero w 2002 r. Roman Polański filmem Pianista .

    Jednakże przed Fordem piętrzyły się kolejne trudności. Przede wszystkim w Polsce w międzyczasie wzrosły nastroje antysemickie, które kulminowały w pogromie kieleckim. Władze komunistyczne utożsamiane z „żydokomuną” nie chciały dopuścić do eskalacji napięć; Ford musiał nawet przenieść produkcję filmu do Czechosłowacji. Na dodatek, ponieważ Ford nieudolnie zarządzał „Filmem Polskim” i storpedował kilka realizowanych ówcześnie projektów (np. 2x2=4 Antoniego Bohdziewicza oraz Robinsona warszawskiego Jerzego Zarzyckiego), utracił stanowisko dyrektora przedsiębiorstwa na rzecz Stanisława Albrechta. Następnie scenariusz Ulicy Granicznej poddano licznym modyfikacjom, redukując wątki polskiego antysemityzmu podczas wojny. Gdy film wszedł na ekrany kin w 1948 roku, zdobył Grand Prix Złoty Medal na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji, a publiczność w Polsce przyjęła go pozytywnie. Triumf Forda był wszelako pyrrusowy, ponieważ już w 1949 roku Ulica Graniczna została potępiona za defetyzm i pesymizm na Zjeździe Filmowym w Wiśle, na którym wprowadzono odgórną doktrynę socrealizmu.

    Tadeusz Lubelski, właśc. Karol Tadeusz (ur. 1 lipca 1949 w Gliwicach) – polski teoretyk i historyk filmu, krytyk, tłumacz.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    W tę nową doktrynę Ford wpasował się bezproblemowo. W 1948 roku ogłoszono konkurs na scenariusz filmu poświęconemu Fryderykowi Chopinowi (w setną rocznicę jego śmierci), a Ford podjął się nakręcenia filmu o polskim kompozytorze. Od początku film Młodość Chopina dowodził gigantomanii reżysera (30 dekoracji atelierowych, 21 plenerowych, 138 aktorów, 1800 kostiumów), a proces produkcji tego filmu przeciągnął się do 1951 roku. Pozornie odległa od reguł socrealizmu, Młodość Chopina opierała się jednak na tym samym schemacie, co większość filmów socrealistycznych: „mistrz – adept – satelity – wróg”. Zdaniem Tadeusza Lubelskiego mistrzem dla adepta–Chopina (Czesław Wołłejko) był Joachim Lelewel (w interpretacji Tadeusza Białoszczyńskiego), który nakierowywał kompozytora na rewolucyjne tory. Z perspektywy czasu Ewa Mazierska napisała, iż Młodość Chopina: „jawi się jako film spełniający wiele celów pozornie nie do pogodzenia: ukazujący Chopina jako człowieka, którego biografia i osobowość odzwierciedlały konflikty jego czasów, ale także jako muzycznego geniusza, którego talent był tajemnicą dla jego rówieśników, promującego patriotyzm i internacjonalizm, opowiadającego się za komunizmem i przywołującego nostalgię za minionymi czasami, kiedy część ludzi zwracała się do siebie jako panowie aniżeli towarzysze”.

    Jerzy Bossak właśc. Burger-Naum. Po ojczymie nosił nazwisko Jerzy Szelubski (ur. 31 lipca 1910 w Rostowie nad Donem, zm. 23 maja 1989 w Warszawie) – polski reżyser filmów dokumentalnych, pedagog, dziennikarz.Tel Awiw-Jafa (hebr. תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ, trl. Tel Aviv-Yafo, trb. Tel Awiw-Jafo; arab. تل ابيب-يافا trl. Til Abīb-Yāfū, trb. Til Abib-Jafu), zwyczajowo nazywane Tel Awiw, jest drugim pod względem wielkości miastem Izraela. Miasto jest położone w Dystrykcie Tel Awiwu na nadmorskiej równinie Szaron leżącej nad Morzem Śródziemnym. Tel Awiw zajmuje powierzchnię 51,8 km², będąc największym i najludniejszym miastem obszaru metropolitalnego Gusz Dan. Miasto jest zarządzane przez władze miejskie Tel Awiwu-Jafy, na czele których stoi burmistrz Ron Huldai.

    Kolejny film Forda, Piątka z ulicy Barskiej (1953), był adaptacją powieści Kazimierza Koźniewskiego o tytułowej grupie chuliganów grasujących po Warszawie, z których tylko część przechodzi resocjalizację. W porównaniu jednak z większością polskich filmów socrealistycznych kreacja „wroga”, uosabianego przez przywódcę grupy – Zenona, była już zniuansowana. Mariusz Mazur pisał, że Zenon „budzić może pewne odruchy współczucia: przegrany, ze zszarpanymi nerwami, uciekający w świat regulaminowych zachowań, które dają mu ułudę panowania nad sytuacją”. Piątka z ulicy Barskiej, wysłana przez Forda na Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes, zdobyła wyróżnienie aktorskie za rolę Aleksandry Śląskiej w roli dobrodusznej Hanki.

    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.Jerzy Zarzycki (ur. 11 stycznia 1911 w Łodzi, zm. 2 stycznia 1971 w Warszawie) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.

    Po śmierci Józefa Stalina w 1953 roku i złagodzeniu terroru komunistycznego w Polsce, Ford wraz z Jakubowską podjął działania na rzecz decentralizacji produkcji filmowej w Polsce i stworzenia zespołów filmowych; zgoda rządu przyszła w 1955 roku. Swojemu asystentowi przy Piątce z ulicy Barskiej, Andrzejowi Wajdzie, Ford powierzył realizację filmu Pokolenie według powieści Bohdana Czeszki, sprawując nad adaptacją opiekę artystyczną. Ford brutalnie potraktował nakręcony przez Wajdę materiał, wycinając część scen i przemontowując całość wedle własnego życzenia. Na kolaudacji jednak, słysząc głosy sprzeciwu partyjnych decydentów, ujął się solidarnie za swym wychowankiem: „W sprawach politycznych musimy mieć to samo zdanie. W sprawach sztuki możemy się różnić”. Pokolenie trafiło do kin, a Wajda właśnie Fordowi zawdzięczał rozpoczęcie kariery filmowej.

    Socrealizm (realizm socjalistyczny) – kierunek w sztuce, określany jako metoda twórcza, istniejący od 1934 w sztuce radzieckiej, a następnie w pozostałych krajach socjalistycznych. Miał tam oficjalny status podstawowej i jedynej metody twórczości artystycznej i był ideowym oraz propagandowym narzędziem partii komunistycznych.Kolaudacja – komisyjny odbiór filmu, słuchowiska lub widowiska telewizyjnego połączony z dyskusją na temat jego wartości i ideowego oddziaływania. W krajach kontrolowanych przez reżimy autorytarne, totalitarne (np. kraje realnego socjalizmu, kraje pod rządami nazistów itp.) szczególne znaczenie przywiązywano do wymowy politycznej, domagając się niekiedy wprowadzenia zmian do utworu lub zarządzając restrykcje co do jego rozpowszechniania.

    Ford zamierzał jednak powstrzymać zjawisko, które później określano mianem polskiej szkoły filmowej. Na pierwszym posiedzeniu Komisji Ocen Scenariuszy w sprawie kolejnego filmu Wajdy, Kanału, Ford był nieobecny, ale telefonicznie przekonał Komisję, by nie kierowała filmu do realizacji ze względu na ryzykowny temat. Wszelako po śmierci Bolesława Bieruta Kanał i tak otrzymał pozwolenie na realizację, a gdy film Wajdy otrzymał Nagrodę Specjalną Jury w Cannes, Wajda przyćmił Forda w roli najważniejszego polskiego reżysera. Gdy producent Bazy ludzi umarłych Czesława Petelskiego, Józef Krakowski, dopuścił ów film do realizacji w momencie nieobecności Forda w kraju, ten po powrocie zwolnił Krakowskiego.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    Ford w międzyczasie przekonał Marka Hłaskę, by ten sprzedał jemu, nie zaś Wajdzie, scenariusz zatytułowany Ósmy dzień tygodnia. Kolejny film Forda, ukończony w 1958 roku, skupiał się na wegetacji dwojga młodzieńców tuż po II wojnie światowej. Michał Danielewicz po latach oceniał Ósmy dzień tygodnia jako „spiętrzenie nieporozumień. Ciągnące się sceny i puste dialogi niezdarnie naśladujące młodzieżowy język. Zamiast jazzowych harców są rock’n’rollowe tańce podpatrzone w kinie amerykańskim. Wszystko jest tu równie wiarygodne jak niemiecka aktorka grająca polską dziewczynę”. I tak film Forda okazał się na tyle niecenzuralny, że ówczesny I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka zażądał niedopuszczenia filmu na ekrany kin. Ford – tak jak w przypadku Drogi młodych – tym razem nie zgodził się na żadne cięcia materiału, więc film trafił na półkę aż do 1983 roku.

    Aleja Gwiazd Łódzkiej Drogi Sławy – aleja w Łodzi, znajdująca się przy ul. Piotrkowskiej między ul. 6 Sierpnia a pasażem Rubinsteina. Na pomysł alei wzorowanej na hollywoodzkiej Walk of Fame wpadł w 1996 Jan Machulski. Pierwsza mosiężna gwiazda – dla aktora Andrzeja Seweryna – została wmurowana 28 maja 1998. Projektantem gwiazdy jest Andrzej Pągowski. Po stronie parzystej (wschodniej) są gwiazdy reżyserów i operatorów, natomiast po stronie nieparzystej aktorów. Kapituła Alei Gwiazd działa przy Muzeum Kinematografii w Łodzi i łódzkiej PWSFTviT.Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 października 2012 roku) zawiera informacje o 517 560 filmach, 38 727 serialach, 10 491 grach i 1 636 554 ludziach filmu). Zawiera filmy ze 187 krajów, 9 byłych, 2 kraje, które zmieniły swoją nazwę na inną i 14 części należących do innych krajów (4 nieuznawane państwa, 5 autonomii, 1 byłą autonomię i 4 terytoria zależne).

    Mając na uwadze swój konflikt z Gomułką, Ford chciał zrehabilitować się w oczach popaździernikowej władzy. Wówczas Ford wykorzystał napięcia dyplomatyczne między Polską a Republiką Federalną Niemiec, by wyprosić u władz możliwość nakręcenia Krzyżaków (1960) według powieści Henryka Sienkiewicza. Czarny krzyż na płaszczach rycerzy zakonu miał w filmie stanowić alegorię swastyki, a ekranowy konflikt polsko-krzyżacki – alegorię starcia propagandowego między państwami Układu Warszawskiego a NATO. Olbrzymi jak na czasy powstania budżet filmu (33 milionów złotych) oraz rozmach inscenizacyjny (300 koni, około tysiąca statystów) zapewniły filmowi powodzenie wśród widowni; do 1987 roku Krzyżaków obejrzało 32 miliony widzów. Ze swym nacjonalistycznym przesłaniem film jednak wyraźnie zaprzeczał dążeniom nowego pokolenia reżyserów, skupionego wokół polskiej szkoły filmowej. Wajda twierdził ironicznie: „cała nasza praca zostaje przekreślona takim filmem jak Krzyżacy [...]. Idąc konsekwentnie po tej linii, powinno się następnie zrobić Obronę Częstochowy i Cud nad Wisłą”.

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.Kijów (ukr. Київ, Kyjiw, ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

    Po Krzyżakach – swym najmniej osobistym filmie – Ford przez kilka lat nie pracował przy żadnym utworze filmowym. W 1964 roku nakręcił Pierwszy dzień wolności, kameralny dramat psychologiczny o polskich oficerach wyzwolonych z niemieckiego oflagu oraz o niemieckim lekarzu, który pozostaje z córką w pobliskim rodzinnym miasteczku. Tak jak Ulica Graniczna, Pierwszy dzień wolności wyróżniał się drapieżnym ujęciem tematu wojny (polscy oficerowie gwałcili wspomnianą Niemkę), był już jednak ostatnim filmem nakręconym przez Forda w Polsce. Wojna sześciodniowa między Izraelem a państwami arabskimi (wspieranymi przez ZSRR) ponownie doprowadziła do wzrostu nastrojów antysemickich w Polsce Ludowej. W 1968 roku na fali antysemickiej nagonki na Forda spłynęła seria donosów. W 1969 roku Ford wraz z rodziną opuścił Polskę.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Ulica Graniczna – polski film wojenny z 1948 w reżyserii Aleksandra Forda, według scenariusza napisanego wraz z Ludwikiem Starskim i Janem Fethke. Bohaterem zbiorowym filmu są mieszkańcy kamienicy położonej przy ulicy Granicznej w Warszawie, którzy zmagają się z terrorem sianym wobec Żydów w trakcie II wojny światowej przez niemieckie władze okupacyjne. Kulminacja filmu przypada na wybuch powstania w getcie warszawskim.

    Na emigracji[ | edytuj kod]

    Wyjechawszy z Polski do RFN-u, Ford uznał za swój „moralny obowiązek” nakręcić Krąg pierwszy według książki Aleksandra Sołżenicyna, w której „izolowani od świata naukowcy pracują nad nowymi technologiami podsłuchu dla NKWD”. Unosząc się dumą, odrzucił propozycję zrobienia dwóch filmów telewizyjnych, które miałyby poprzedzić dofinansowanie planowanego przezeń projektu. W 1970 roku wyjechał do Izraela, gdzie liczył na dofinansowanie produkcji Kręgu pierwszego przez producenta amerykańskiego, który okazał się jednak oszustem. Ford odrzucił też propozycję wykładania na uniwersytecie w Tel Awiwie, po czym przeprowadził się do Hellerup pod duńską Kopenhagą. Tym razem bowiem dofinansowanie Kręgu pierwszego obiecała wytwórnia Paramount Pictures. Konflikt między Fordem a Paramount doprowadził jednak do sytuacji, w której dystrybutor obciął budżet filmu, pozbawił reżysera prawa do montażu, a w końcu – dopuścił Krąg pierwszy jedynie do ograniczonej dystrybucji w Stanach w 1973 roku. Film zebrał bardzo złe recenzje w Stanach, a w bloku wschodnim okazał się z oczywistych powodów niedopuszczalny do wyświetlenia. Ostatni film Forda, Jest pan wolny, doktorze Korczak (1974) o tytułowym polskim pedagogu, poniósł zupełną klęskę artystyczną i komercyjną. Producentem został doświadczony niemiecki filmowiec Artur Brauner, ale w pamięci widzów pozostały kompromitujące wpadki. Tadeusz Lubelski napisał:

    Pokolenie – polski film fabularny z 1954 roku (premiera 26.01.1955), w reżyserii Andrzeja Wajdy, zrealizowany według scenariusza Bohdana Czeszki na podstawie powieści tego autora.Nowosybirsk (ros. Новосибирск, Nowosibirsk; w latach 1904–1925 Nowonikołajewsk) – miasto w Rosji, na Syberii, nad rzeką Ob. Trzecie co do liczby mieszkańców (1 498 921) rosyjskie miasto po Moskwie i Petersburgu. Nowosybirsk jest uważany za nieoficjalną stolicę Syberii.

    Film Forda ma pewną zasadniczą, rzucającą się w oczy słabość: jego tytułowy bohater jest pozbawionym energii i wiary zmęczonym starcem, w którego duchową siłę trudno uwierzyć. Korczak, niczym postarzały hipis, krąży po getcie w popielatym prochowcu, z chlebakiem na ramieniu, z gwiazdą Dawida noszoną raz na prawej, raz na lewej ręce [...]. [Film] wzmaga wrażenie, że Korczak – mimo heroicznej postawy – pozostał z pustymi rękami, jak człowiek, który przegrał życie. Podczas gdy w rzeczywistości był duchowym zwycięzcą.

    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).Reżyser – artysta odpowiedzialny za całokształt dzieła scenicznego lub filmowego, autor spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki, inspiruje współpracowników i kieruje nimi, a celem lepszego zademonstrowania swojej niepowtarzalnej indywidualności - adaptuje, przerabia tekst oryginalny. Funkcje reżysera określa rodzaj sztuki.

    Poza reżyserią[ | edytuj kod]

    W latach 1948–1968 był wykładowcą w łódzkiej Szkole Filmowej – jego uczniami byli m.in. Andrzej Wajda i Roman Polański. W latach 1954–1956 był dziekanem Wydziału Reżyserii tej uczelni. Należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

    Czesław Wołłejko (ur. 17 marca 1916 w Wilnie, zm. 7 lutego 1987 w Warszawie) – polski aktor i reżyser teatralny. Ojciec aktorek Magdaleny Wołłejko i Jolanty Wołłejko.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ludwik Starski, właściwie Ludwik Kałuszyner (ur. 1 marca 1903 w Łodzi, zm. 29 lutego 1984 w Warszawie) – polski scenarzysta, autor tekstów piosenek, pisarz.
    Czesław Petelski (ur. 5 listopada 1922 w Białymstoku, zm. 19 września 1996 w Warszawie) – polski aktor i reżyser filmowy.
    Mascotte - polski czarno-biały film niemy z 1930 roku, w reżyserii Aleksandra Forda. Żadna kopia nie zachowała się do dnia dzisiejszego.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.
    Roman Polański (ur. 18 sierpnia 1933 w Paryżu) – francusko-polski, oraz przez kilka lat hollywoodzki reżyser, scenarzysta, aktor oraz producent filmowy, który w 1975 przyjął obywatelstwo francuskie. W czasie swojej kariery kręcił filmy w Polsce, Wielkiej Brytanii, Ameryce i Francji. Wykształcony w łódzkiej szkole filmowej jest jej najbardziej rozpoznawalnym na świecie absolwentem. Jego pierwszy film pełnometrażowy Nóż w wodzie (1962) otrzymał nominację do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny, lecz przegrał z 8½ Federico Felliniego. Otrzymał łącznie pięć nominacji do Oscara, a także wiele innych nagród w tym Złotą Palmę w Cannes za film Pianista (2002). W tym samym roku za ten sam film otrzymał również Oscara za najlepszą reżyserię.
    Zygmunt Marian Kałużyński (ur. 11 grudnia 1918 w Lublinie, zm. 30 września 2004 w Warszawie) – polski krytyk filmowy, popularyzator historii kina, wieloletni publicysta tygodnika Polityka, erudyta, dziennikarz i eseista, popularna osobowość telewizyjna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.098 sek.