• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Albin Walenty Rak

    Przeczytaj także...
    Powiat ostrowski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrów Wielkopolski.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.
    Powstanie wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Albin Walenty Rak ps. „Lesiński” (ur. 13 lutego 1898 w Krotoszynie, zm. 31 maja 1960 w Ostrowie Wielkopolskim) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, oficer Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Po próbie scalenia NSZ z Armią Krajową skazany na śmierć przez samozwańczy Sąd Wojenny przy Komendzie Głównej NSZ.

    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.Skierniewice – miasto na prawach powiatu, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998. Miasto położone jest w dorzeczu Wisły, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w południowej części Równiny Łowicko-Błońskiej. Były miastem duchownym.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość i udział w I wojnie światowej[ | edytuj kod]

    Syn Józefa i Marii z domu Lesińskiej. Od 1915 uczył się w seminarium nauczycielskim w Rawiczu. W listopadzie 1916 został powołany do armii niemieckiej, gdzie służył w 37 pułku artylerii polowej na froncie rosyjskim, a od marca 1917 – na froncie francuskim, m.in. pod Verdun. W grudniu 1918 zdezerterował i w styczniu 1919 uczestniczył w powstaniu wielkopolskim w walkach w Krotoszynie.

    Grodzisk Mazowiecki (do 1928 Grodzisk) – miasto na Równinie Łowicko-Błońskiej, w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Mazowiecki.Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

    W Wojsku Polskim[ | edytuj kod]

    Od końca stycznia 1919 służył ochotniczo w Wojsku Polskim. Początkowo przydzielono go do Szkoły Podoficerów Artylerii w Toruniu. Był tam kolejno instruktorem i adiutantem. W lutym 1920 został przydzielony do Centralnego Obozu Podoficerskich Szkół Artylerii w Toruniu, gdzie sprawował funkcje kolejno: adiutanta dywizjonu artylerii, od września 1921 – drugiego oficera, a od października tego roku – adiutanta całego Obozu. Po ukończeniu Szkoły Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu (od kwietnia 1923 do kwietnia 1924) był instruktorem w Oficerskiej Szkole Artylerii w Toruniu. W styczniu 1926 przeniesiono go do 7 pułku artylerii ciężkiej w Poznaniu, gdzie był kolejno: instruktorem w drużynie łączności, od czerwca tego roku – oficerem ogniowym baterii artylerii, od maja 1926 – dowódcą baterii, od kwietnia 1927 – dowódcą plutonu łączności, od listopada tego roku – komendantem szkoły podoficerskiej w pułku, a od maja 1928 – ponownie dowódcą baterii. Jednocześnie w latach 1928–1930 studiował jako wolny słuchacz na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego. We wrześniu 1930 został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie był instruktorem baterii. Po ukończeniu kursu doszkoleniowego w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu (od kwietnia do września 1931) powrócił na stanowisko instruktora i dowódcy baterii szkolnej. Od kwietnia 1933 był też instruktorem wychowania fizycznego dywizjonu. 27 czerwca 1935 został mianowany na stopień majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 30. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W sierpniu tego roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy dywizjonu w SPR Art. W 1936 został przeniesiony do 16 pułku artylerii lekkiej w Grudziądzu na stanowisko dowódcy dywizjonu. Później został przesunięty na stanowisko II zastępcy dowódcy pułku (kwatermistrza).

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Major (skrót mjr) – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

    Udział w kampanii 1939 roku[ | edytuj kod]

    W trakcie wojny obronnej 1939 był dowódcą II dywizjonu 16 pułku artylerii lekkiej w składzie 16 Dywizji Piechoty wchodzącej do Grupy Operacyjnej „Wschód” Armii „Pomorze”. Wzięty do niewoli i osadzony w Oflagu II B w Arnswalde (Choszczno), został zwolniony w 1942 ze względu na stan zdrowia. Zamieszkał w Skierniewicach, pracując jako tłumacz w urzędzie melioracyjnym starostwa łowickiego.

    Podpułkownik (ppłk) – wysoki stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.Bitwa pod Verdun – jedna z bitew I wojny światowej, toczona od 21 lutego do grudnia 1916 roku w miejscowości Verdun we Francji. W zamierzeniu dowództwa niemieckiego walki te miały spowodować wykrwawienie się armii francuskiej; po serii ataków i kontrataków, w których obydwie strony poniosły ciężkie straty (Niemcy – 337 tysięcy żołnierzy, Francja – 362 tysiące) Verdun pozostało w rękach Francuzów; walki te przeszły do historii jako "piekło Verdun" lub "młyn verdeński", ponieważ obie strony dziesiątkowały się wzajemnie, zaś niektóre z epizodów, np. obrona fortu Vaux, stały się symbolem żołnierskiego męstwa.

    Zaangażowanie się w NSZ[ | edytuj kod]

    W marcu 1943 zaangażował się w działalność konspiracyjną w Narodowych Siłach Zbrojnych, gdzie go mianowano zastępcą szefa sztabu Komendy Głównej NSZ. Od sierpnia do października 1943 był p.o. szefa sztabu. 1 listopada tego roku został zatwierdzony przez Komendanta Głównego NSZ płk. dypl. Tadeusza Kurcyusza ps. Żegota na stanowisku I zastępcy szefa sztabu. Po podpisaniu 7 marca 1944 umowy scaleniowej między NSZ i AK podporządkował się tej decyzji. Zgodnie z jej warunkami Komendant Główny AK gen. Tadeusz Bór-Komorowski zatwierdził mu stopień podpułkownika. Podczas kryzysu wewnątrzorganizacyjnego w łonie NSZ – po śmierci płk. dypl. Tadeusza Kurcyusza i rezygnacji szefa sztabu NSZ płk. Wacława Świecińskiego ps. Tuwar z funkcji pełnomocnika dowódcy AK ds. scalenia NSZ i p.o. Komendanta Głównego NSZ – objął 6 maja tego roku te stanowiska. W tym samym dniu wystosował pismo do Komendanta Głównego AK z prośbą o dalsze rozkazy. 5 czerwca został przez niego zaprzysiężony i mianowany jego pełnomocnikiem ds. scalenia NSZ i p.o. Komendanta Głównego NSZ.

    Cieszyn – wieś w gminie Sośnie, w powiecie ostrowskim, w województwie wielkopolskim. Liczy około 0,5 tysiąca mieszkańców.Artyleria w II Rzeczypospolitej - jeden z trzech, obok piechoty i kawalerii, głównych rodzajów wojska Sił Zbrojnych II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk nazywano bronią).

    10 maja komendant dotychczas niescalonej z AK, wywodzącej się z ONR, części NSZ mjr/płk NSZ Stanisław Nakoniecznikow-Klukowski ps. „Kmicic” skierował sprawę ppłk. Raka do samozwańczego Sądu Wojennego przy Komendzie Głównej NSZ, który 2 czerwca skazał go na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze i wydalenie z korpusu oficerskiego. Tekst wyroku został ogłoszony w piśmie „Narodowe Siły Zbrojne” nr 7 z 13 czerwca razem z komunikatem Rady Politycznej NSZ zatwierdzającym wyrok i dopuszczającym możliwość ułaskawienia po wyrażeniu „czynnego żalu”, czyli anulowaniu wszystkich dotychczasowych rozkazów i podporządkowaniu się „Kmicicowi”. Jednocześnie 15 czerwca ppłk Rak został porwany z ulicy przez bojówkę NSZ (niescalonego) i wymuszono na nim zrzeczenie się pełnionych funkcji, odwołanie poprzednich rozkazów oraz podpisanie odpowiednich pism skierowanych do „Kmicica” i Komendanta Głównego AK. Po uwolnieniu odwołał jednak wymuszoną rezygnację w rozkazie oficerskim nr 11 z 20 czerwca, potępiając takie metody. W rezultacie kontynuował akcję scaleniową, ale nie zdołał w pełni włączyć NSZ do AK.

    Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.Tadeusz Kurcyusz ps. „Fiszer”, „gen. Mars”, „Morski”, „Żegota” (ur. 15 października 1881 w Warszawie, zm. 1944 w Warszawie) – inżynier, pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego i generał brygady Narodowych Sił Zbrojnych.

    Udział w konspiracji w NZW[ | edytuj kod]

    Wziął udział w powstaniu warszawskim, a po kapitulacji opuścił miasto wraz z ludnością cywilną. Gdy w listopadzie 1944 doszło na naradzie w Grodzisku Mazowieckim do połączenia dawnych oddziałów NOW i NSZ (scalonych z AK) w Narodowe Zjednoczenie Wojskowe, został wyznaczony na Komendanta Głównego tej organizacji. Funkcję tę pełnił nominalnie jedynie do końca maja 1945, przekazując ją następnie ppłk. Tadeuszowi Danilewiczowi. Jednocześnie w lutym 1945 zgłosił się do służby w ludowym Wojsku Polskim, ale nie został przyjęty.

    Narodowe Zjednoczenie Wojskowe (NZW) – polska konspiracyjna organizacja wojskowo-polityczna o charakterze narodowym działająca w latach 1944/1945-1956.Centrum Wyszkolenia Artylerii (CWArt) - ośrodek szkolenia kadr oficerskich artylerii Wojska Polskiego II RP w latach 1927-1939.

    Końcowy okres życia[ | edytuj kod]

    Zamieszkał wówczas we wsi Cieszyn w powiecie ostrowskim, podejmując pracę jako nauczyciel w miejscowej szkole powszechnej. Został aresztowany przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego 18 sierpnia 1945 i osadzony w więzieniu w Poznaniu. Zwolniony 16 maja 1946, powrócił do wsi Cieszyn, gdzie był nauczycielem, od września 1947 pełnił obowiązki kierownika szkoły, od sierpnia 1950 – nauczycielem, a od kwietnia 1958 – kierownikiem szkoły podstawowej. Zmarł 31 maja 1960 w Ostrowie Wielkopolskim, pochowany na cmentarzu w Cieszynie.

    Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski ps. "Gryf", "Wujek", "Ordon", "Zan", "Zawisza", "Kiliński", "Kmicic" (ur. 27 grudnia 1898 w Warszawie , zm. 18 października 1944 w Częstochowie) – major kawalerii Wojska Polskiego II RP oraz pułkownik i komendant główny Narodowych Sił Zbrojnych.Tadeusz Komorowski, ps. „Bór”, „Znicz”, „Lawina”, „Korczak” (ur. 1 czerwca 1895 w Chorobrowie, zm. 24 sierpnia 1966 w Buckley w Anglii) – generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca Armii Krajowej, Naczelny Wódz, kawaler Orderu Orła Białego i Virtuti Militari.

    Był żonaty od 1921 z Jadwigą z domu Zielińską, miał dwóch synów: Albina i Józefa. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jerzy Ślaski „Polska walcząca”, Tom 3, 1999 str. 1260.
    2. Jan Gozdawa-Gołębiowski „Obszar Warszawski Armii Krajowej studium wojskowe” Redakcja Wyd. Katolickiego Uniwersytetu Lubielskiego, 1992 str. 254.
    3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 65-82.
    4. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 163.
    5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 95.
    6. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 733.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
  • Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kątskiego - szkoła podchorążych rezerwy artylerii Wojska Polskiego II RP.
    Narodowe Siły Zbrojne – oficjalny centralny organ prasowy Narodowych Sił Zbrojnych, dwutygodnik, wychodził od 15 września 1943 r. do poł. grudnia 1944 r.
    Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.
    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.
    Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) – polska konspiracyjna organizacja wojskowa obozu narodowego działająca podczas II wojny światowej i w okresie powojennym o charakterze ultranacjonalistycznym i faszyzującym. Po Armii Krajowej i Batalionach Chłopskich była to największa formacja polityczno-wojskowa podczas okupacji. Narodowe Siły Zbrojne w czasie okupacji liczyły według różnych danych od 80 tys. (w październiku 1943 72,5 tys.) do 100 tys. ludzi. Organizacja walczyła z Niemcami (choć od końca 1943 r. nie podejmowała już działań zaczepnych przeciwko nim) i zwalczała partyzantkę komunistyczną (Gwardię Ludową/Armię Ludową i partyzantkę sowiecką, traktując je jako bandyckie) oraz bandy rabunkowe.
    Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW) – konspiracyjna organizacja wojskowa Stronnictwa Narodowego okresu II wojny światowej.
    Obóz Narodowo-Radykalny (ONR) – narodowo-radykalne, nacjonalistyczne i antysemickie ugrupowanie polityczne, założone w 1934 przez młodych działaczy Obozu Wielkiej Polski, rozwiązane po 3 miesiącach działalności przez sanacyjne władze państwowe. W późniejszym okresie ONR działało nielegalnie. W 1935 rozpadło się na RNR „Falangę” i ONR „ABC”.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.