• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Al-Adil

    Przeczytaj także...
    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Ryszard I Lwie Serce (ang. Richard the Lionheart, fr. Cœur de Lion) (ur. 8 września 1157, zm. 6 kwietnia 1199) – król Anglii od 1189. Syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej. W latach 1190-1192 był jednym z dowódców trzeciej wyprawy krzyżowej. Uwięziony w Austrii w czasie drogi powrotnej, następnie przekazany cesarzowi Henrykowi VI. Został uwolniony w 1194 roku. Zginął, walcząc z francuskim królem Filipem II Augustem o angielskie posiadłości we Francji.
    Thomas Asbridge - mediewista, wykładowca Uniwersytetu Londyńskiego, autor książki Pierwsza krucjata. Nowe spojrzenie (The first crusade. A new history). Jej oryginał ukazał się w 2004, a polskie tłumaczenie dwa lata później.

    Al-Adil, arab. العادل (pełne imię: al-Malik al-Adil Sajf ad-Din Abu Bakr Muhammad ibn Ajjub, przez europejskich krzyżowców nazywany Safadin, co jest zniekształconą formą jego tytułu Sajf ad-Din), ur. 1143/1144 w Baalbek lub 1145 w Damaszku - zm. 31 sierpnia 1218 w Alikin nieopodal Damaszku - sułtan z dynastii Ajjubidów, panujący w Egipcie w latach 1200 - 1218.

    Baalbek, Balabakk (arab. بعلبك) – miasto w północno-wschodnim Libanie, leżące w dolinie Bekaa między górami Liban i Antyliban (86 km na północny wschód od Bejrutu). Liczba mieszkańców: 81 tys. (czwarte co do wielkości miasto kraju).Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Był synem Nadżm ad-Din Ajjuba, młodszym bratem Saladyna. Towarzyszył swojemu bratu w ostatniej wyprawie Szirkuha do Egiptu w roku 1169, która zakończyła się podbojem tego kraju. Po śmierci Nur ad-Dina w 1174 Al-Adil zarządzał Egiptem w imieniu brata. W roku 1183 na własną prośbę został mianowany namiestnikiem Aleppo, pomimo tego że kilka miesięcy wcześniej Saladyn osadził tam swojego syna Az-Zahira Ghaziego (1186 - 1216). Trzy lata później, ponownie za sugestią Al-Adila, powrócił on do zarządzania Egiptem, tym razem jako regent syna Saladyna Al-Aziza Usmana (1193 - 1198). Na tym stanowisku wspierał brata w walce z krzyżowcami, w szczególności przesyłając posiłki i zaopatrzenie w trakcie oblężenia Akki, odgrywał także kluczową rolę podczas negocjacji z wodzem III wyprawy krzyżowej Ryszardem Lwie Serce. O tym jak przyjazne relacje z nim udało mu się ustanowić świadczy fakt iż w trakcie negocjacji ze strony krzyżowców padła propozycja by w ramach kompromisu Al-Adil poślubił siostrę Ryszarda Joannę, po uprzednim przejściu na chrześcijaństwo, i wspólnie rządzili oni w Palestynie. W roku 1192, w związku z niepokojami w regionach Al-Dżaziry i Dijar Bakir Al-Adil został namiestnikiem tych prowincji. Według H. A. R. Gibba: "Za tymi częstymi zmianami możemy być może odkryć spójną politykę prowadzoną przez Saladyna. Spośród wszystkich jego braci tym do którego miał on największe zaufanie i na którego radach polegał był Al-Adil. Stąd było czymś naturalnym że Al-Adil powinien być ustanowiony zarządcą tej prowincji, która, w zmieniającym się biegu wydarzeń, była w danym momencie kluczowa dla utrzymania jedności i siły posiadłości Saladyna".

    Aleppo (arab. حلب Halab, tur. Haleb) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego, na krańcach Pustyni Syryjskiej, w okolicy półpustynnej, o ostrym klimacie. Siedziba władz prowincji Halab. Największe miasto Syrii - 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,0 mln mieszkańców (dane szacunkowe z 2003). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu - od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego i spożywczego, ośrodek tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny - skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Homsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury - uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.Kalif (arab. chalifa, „następca”) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku, w wyniku sporu o sukcesję, doszło do rozłamu wewnątrz wyznawców islamu na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby, Abd ar-Rahman III, ogłosił się kalifem, jednak jego kalifat rozpadł się już w 1031 r.

    Po śmierci Saladyna w roku 1193 Al-Adil musiał odeprzeć atak Zengidzkiego władcy Mosulu Izz ad-Dina (1180 - 1193) na swoje posiadłości. W konflikcie pomiędzy synami Saladyna początkowo poparł panującego w Damaszku Al-Afdala (1193 - 1196), jednak jego nieumiejętność sprawowania władzy stała się wkrótce tak oczywista iż ostatecznie Al-Adil sprzymierzył się z rządzącym w Egipcie Al-Azizem. W roku 1196 Al-Afdal został przegnany z Damaszku i Al-Adil zaczął sprawować w nim rządy w imieniu Al-Aziza. Kiedy Al-Aziz zmarł w roku 1198, pozostawiając po sobie małoletniego syna Al-Mansura Muhammada (1198 - 1199), wybuchł konflikt o władzę wśród Ajjubidów pomiędzy Al-Adilem a Al-Afdalem. Ten ostatni został pokonany i w roku 1200 Al-Adil przejął władzę w Egipcie. Jego rządom rzucił teraz wyzwanie Az-Zahir, który obległ Damaszek, jednak ostatecznie Al-Adil pokonał go i zmusił do uznania swojego zwierzchnictwa, chociaż pozostawił mu władzę nad Aleppo. W roku 1207 tytuł sułtański Al-Adila został formalnie uznany przez kalifa i Ajjubida podzielił teraz swoje władztwo pomiędzy synów: Al-Kamil Muhammad (1218 - 1238) otrzymał Egipt, Al-Mu'azzam Isa (1218 - 1227) Damaszek, Al-Aszraf Musa (1229 - 1237) Al-Dżazirę zaś As-Salih Isma'il (1237, 1239 - 1245) miasto Bosra. Sam Al-Adil przemieszczał się z miejsca na miejsce zależnie od okoliczności. W roku 1209/1210 Al-Adil pokonał Gruzinów rządzonych przez królową Tamarę (1184 - 1213) po czym zawarł z nimi trzydziestoletni rozejm, który zapewnił mu kontrole nad północno-wschodnimi terenami. Al-Adil starał się utrzymywać pokój z krzyżowcami, w trakcie swojego panowania zawierając z nimi trzykrotnie rozejm, przy czym na mocy drugiego z nich w roku 1204 oddał królowi Amalrykowi (1198 - 1205) Lyddę, Ar-Ramlę i Nazaret. Utrzymywał także stosunki handlowe z Wenecją i Pizą. Pomimo tego łacinnicy dążyli do przeprowadzenia kolejnej krucjaty i w roku 1218 Al-Adil musiał zmierzyć się z atakiem piątej wyprawy krzyżowej na Egipt. Jednocześnie seldżucki sułtan Kajkawus I (1211 - 1220), działający w zmowie z wygnanym Al-Afdalem, uderzył na Aleppo. W tym krytycznym momencie Al-Adil zmarł.

    Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān – "ten, który ma władzę") – tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.V wyprawa krzyżowa – wyprawa wojenna zwołana w roku 1217. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Wydarzenia towarzyszące czwartej wyprawie krzyżowej nie zraziły papieża Innocentego III do idei krucjat i w 1213 roku proklamował on nową krucjatę. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do Egiptu.

    Przypisy

    1. H. A. R. Gibba: Al-ʿĀdil. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 198. ISBN 90-04-08114-3.
    2. H. A. R. Gibb: Al-ʿĀdil. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 198. ISBN 90-04-08114-3.; Peter Malcolm Holt: Bliski Wschód od wypraw krzyżowych do 1517 roku. (przeł.) Barbara Czarska. Warszawa: Państw. Instytut Wydawniczy, 1993, s. 77 - 79. ISBN 83-06-02290-4.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Thomas Asbridge: Krucjaty. Wojna o Ziemię Świętą. Kraków: Wydawnictwo Astra, 2015. ISBN 978-83-89981-59-2.
  • H. A. R. Gibb: Al-ʿĀdil. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 197 - 198. ISBN 90-04-08114-3.
  • Peter Malcolm Holt: Bliski Wschód od wypraw krzyżowych do 1517 roku. (przeł.) Barbara Czarska. Warszawa: Państw. Instytut Wydawniczy, 1993. ISBN 83-06-02290-4.
  • Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.Wyprawy krzyżowe – łączna nazwa wszystkich krucjat prowadzonych od XI do XIII w. w celu odbicia, a następnie obrony miejsc związanych z religią chrześcijańską w Palestynie. Uczestnika wypraw krzyżowych określa się mianem krzyżowcy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Peter Malcolm Holt (ur. 28 listopada 1918 w Astley, zm. 2 listopadzie 2006 w Oxfordzie) – brytyjski historyk, orientalista.
    Górna Mezopotamia, także Al-Dżazira (arab. الجزيرة, Al-Jazīrah; kurd. میزۆپۆتامیای سەروو, Mîzopotamyay Serû; tur. Yukarı Mezopotamya) – region wyżynny w północno-zachodnim Iraku, wschodniej Syrii i częściowo w południowo-wschodniej Turcji, w dorzeczu Tygrysu i Eufratu, część historycznej Mezopotamii.
    Bosra, Bostra (arab. بصرى الشام, Busra asz-Szam) – miasto w południowej Syrii, 140 km na południe od Damaszku.
    Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.
    Sułtanat Rumu (tur. Rüm), albo Ar-Rum, nazywany także Sułtanatem Ikonion (tak w wersji greckiej, w zlatynizowanej Ikonium) od nazwy swej stolicy, dzisiejszej Konyi w Azji Mniejszej (stąd czasem nazywany również Sułtanatem Konyi) – państwo Turków Seldżuckich istniejące w Anatolii w latach 1077-1307.
    Lod (hebr. לוד, Iriyat Lod; arab. اللد, al-Ludd; w starożytności nazywane też Diospolis, Lydda lub Lidda) – miasto położone w Dystrykcie Centralnym w Izraelu.
    Oblężenie Akki (Akry) – jedno z głównych starć zbrojnych trzeciej wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej (1189–1192). Oblężenie zakończyło się zdobyciem miasta przez krzyżowców i egzekucją większości obrońców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.