• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akwedukt

    Przeczytaj także...
    Kanał wodny – sztuczny ciek, fragment drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych. Tak powstałe drogi wodne znacznie ułatwiają żeglugę i wydatnie skracają czas podróży statków.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)
    Witold Szolginia (ur. 11 marca 1923 we Lwowie, zm. 30 czerwca 1996 w Warszawie) - polski architekt, autor książek i radiowych gawęd o Lwowie.
    Akwedukt Pont du Gard we Francji
    Akwedukt w Kawali, w Grecji
    Akwedukt Eifel zaopatrujący Kolonię miał 95 km, łącznie z odnogami 150. Był używany w latach 80. – 250.
    Współczesny akwedukt w Stanach Zjednoczonych. Widok z lotu ptaka

    Akwedukt (łac. aquae ductus, ciąg wodny) – kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł - na ogół do miast - przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego. Może być umieszczony na arkadach przeprowadzonych nad rzekami lub nierównościami terenu. Akweduktem nazywany jest również most kanału wodnego.

    Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.Aqua Virgo – akwedukt wzniesiony przez Agrypę w 19 p.n.e. Brał swój początek na terenie tzw. Agro Lucullano. Ponad 20 km długości, niski spadek – różnica między źródłem a końcem tylko 4 m wysokości. Do ogrodów Lucullusa na Pincio biegł pod ziemią, następnie na arkadach. Doprowadzał wodę do Term Agryppy. Nie mógł zasilać w wodę miejsc położonych wyżej niż Pole Marsowe. Wielokrotnie naprawiany, odrestaurowany w XV w. jako Aqua Vergine, zasila m.in. Fontannę di Trevi.

    Jeden z najstarszych znanych akweduktów został zbudowany na polecenie asyryjskiego króla Sennacheryba. Doprowadzał on wodę do Niniwy z leżących 50 kilometrów od miasta gór.

    W Grecji zachowały się akwedukty na Samos (tunel Eupalinosa) z VI wieku p.n.e. oraz – w Koryncie i Atenach z V wieku p.n.e.

    Starożytny Rzym był zaopatrywany przez sieć akweduktów liczącą w II wieku n.e. 420 km, z czego 47 km przebiegało nad powierzchnią ziemi. Sieć ta dostarczała milion m³ wody źródlanej na dobę. Za czasów Konstantyna Wielkiego na początku IV stulecia n.e. długość wodociągów wynosiła już 575 kilometrów i dostarczały one do miasta około 1,5 miliona m³ na dobę. Spadek w rzymskich akweduktach wynosił kilkadziesiąt centymetrów na kilometr. Rzymianie niekiedy odwadniali teren w pobliżu akweduktu, aby zmniejszyć możliwość skażenia przez wody gruntowe. Przy wyborze źródeł prócz badania stanu wody obserwowali też stan zdrowia tubylców. Woda była dostarczana do licznych fontann, łaźni i szaletów publicznych, co bogatszych domów.

    Niniwa (akad. Ninua) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, leżące nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu; jedna ze stolic Asyrii. Obecnie stanowisko archeologiczne Ninawa w Iraku, na północny wschód od Mosulu.Nîmes (prow. Nimes, łac. Colonia Augusta Nemausus) – miasto i gmina w południowo-wschodniej Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon, na Nizinie Langwedockiej, na zachód od doliny dolnego Rodanu.

    Z rzymskich wodociągów najbardziej znane są:

  • najstarsze, prowadzące wodę do Rzymu:
  • Aqua Appia (312 rok p.n.e.)
  • czynny do dziś Aqua Marcia (144 – 140 p.n.e.)
  • Aqua Virgo (20 p.n.e.)
  • Aqua Claudia (52 rok n.e.).
  • oraz leżące poza Italią:
  • Francja
  • Pont du Gard koło Nîmes we Francji (zbudowany około 19 roku p.n.e.),
  • akwedukt do Fréjus (Forum Iulii) przez Roche Taillée,
  • Hiszpania
  • El Pont del Diable w Tarragonie w Hiszpanii z I wieku p.n.e.,
  • akwedukt w Segowii z I-II wiek n.e.,
  • akwedukt Los Milagros w Meridzie - I wiek p.n.e.,
  • Grecja
  • akwedukt w Nikopolis w Epirze z czasów Oktawiana Augusta,
  • akwedukt koło miejscowości Moria do Mityleny na Lesbos,
  • Izrael
  • akwedukt z góry Carmel do Caesarea Maritima budowany pomiędzy I wiekiem p.n.e. a II wiekiem n.e.
  • Przykłady akweduktów z czasów późniejszych:

    Samos (gr. Σάμος) – grecka wyspa na Morzu Egejskim u wybrzeży Azji Mniejszej oraz prefektura w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Prefektura obejmuje samą wyspę Samos i kilka pomniejszych wysp w tym rejonie. Stolicą prefektury i głównym ośrodkiem miejskim wyspy jest miasto Samos.Tunel Eupalinosa – starożytny podziemny akwedukt na greckiej wyspie Samos, zbudowany w połowie VI wieku p.n.e. z rozkazu tyrana Polikratesa. Przez Herodota uznany za jedno z największych osiągnąć inżynieryjnych świata helleńskiego.
  • Portugalia
  • Aguas Livres w Campolide w Lizbonie.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Paolo Matthiae: Historia powszechna. Tom 2. Od prehistorii do cywilizacji na kontynentach pozaeuropejskich. Mario Attilio Levi, Andrea Pellizzari, Silvia Girocelli. UTET S.p.A., 2007, s. 571. ISBN 978-84-9819-807-2.
    2. Bolesław Orłowski: Groźba i nadzieja. Sensacje z dziejów techniki. Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1982, s. 25-28. ISBN 83-203-0224-2.
    3. Witold Szolginia: Cuda inżynierii. Warszawa: Wydawnictwa "ALFA", 1987, s. 21-27,28-40. ISBN 83-7001-076-8.
    4. (hiszp. • ang.) Opis rzymskich akweduktów na stronie poświęconej historii antycznego Rzymu
    5. (ang.) Strona poświęcona rzymskim akweduktom na świecie
    6. David J. Brown: Mosty. Trzy tysiące lat zmagań z naturą. Warszawa: Wydawnictwo "Arkady", 2005, s. 22-23. ISBN 978-83-213-4401-0.
    7. (fr. • ang. • niem. • hiszp. • wł. • niderl. • port. • ros. • jap. • chiń. • chiń. klas. • kor.) Strona poświęcona akweduktowi Pont du Gard
    8. (kat.) Opis akweduktu El Pont del Diable na stronie promującej turystykę w Tarragonie
    9. (hiszp. • fr.) Opis akweduktu w Segowii na stronie promującej turystykę w mieście
    10. (hiszp. • ang.) Opis Aqueducto de los Milagros w Méridzie na stronie promującej turystykę w mieście
    11. (gr. • ang.) Krótki opis akweduktu w Nikopolis na stronie Ministerstwa Kultury Grecji
    12. (gr. • ang.) Krótki opis akweduktu na wyspie Lesbos na stronie Ministerstwa Kultury Grecji
    13. (ang.) Opis akweduktu w Cesarea Maritima na stronie opisującej ciekawe miejsca znane z Pisma Świętego


    Akwedukt Pont du Gard - to zachowany w dolinie rzeki Gard odcinek zbudowanego przez Rzymian akweduktu prowadzącego wodę ze źródeł w Uzès do Nîmes. Akwedukt został zbudowany po wschodniej stronie Masywu Centralnego. Budowla o łącznej długości około 50 km i całkowitym spadku 17 m składała się z szeregu tuneli i mostów wzniesionych z bloków kamiennych bez użycia zaprawy. Akwedukt został zbudowany w latach 26 p.n.e. - 16 p.n.e. na polecenie Agrypy (na moście zachowała się inskrypcja z 19 p.n.e. poświęcona Agrypie).Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.




    Warto wiedzieć że... beta

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.
    (Actia) Nikopolis (gr. miasto zwycięstwa) - miasto w Grecji, w Epirze, założone w roku 31 p.n.e. przez Oktawiana, na pamiątkę zwycięstwa nad Antoniuszem. W II wieku n.e. urodził się tam papież Eleuteriusz. Dzielnicę o tej samej nazwie wzniósł Oktawian w Aleksandrii w Egipcie.
    Mérida – miasto w zachodniej Hiszpanii, stolica regionu Estremadura, 49 400 mieszkańców (2003). Położone nad rzeką Gwadianą, nazywane jest „hiszpańskim Rzymem”. Ośrodek przemysłowy, handlowy i turystyczny.
    Akwedukt w Segowii jest jednym z najważniejszych i najlepiej zachowanych reliktów rzymskiej obecności na półwyspie Iberyjskim. Jest też symbolem Segowii, uwiecznionym nawet na herbie miasta.
    Aqua Appia - najstarszy akwedukt w Rzymie, zbudowany przez Gajusa Plautiusa, Appiusza Klaudiusza oraz cenzorów w 312 roku p.n.e.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego ok. 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii, zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.