• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aksamitna rewolucja



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.
    Gustáv Husák (1986)
    Václav Havel (1991)

    Aksamitna rewolucja (cz. sametová revoluce, něžná revoluce; słow. nežná revolúcia) – określenie wydarzeń z 1989 roku w Czechosłowacji, które doprowadziły do obalenia systemu tzw. „demokracji ludowej”, elit sprawujących władzę oraz pozwoliły na transformację ustrojową i wstąpienie Czechosłowacji na drogę demokracji parlamentarnej.

    Brno (niem. Brünn, łac. Bruna, dawna nazwa polska Berno) – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Drugie co do wielkości miasto Czech, największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego i okręgu terytorialnego kraj południowomorawski.Ladislav Adamec (ur. 10 września 1926 w Frenštácie pod Radhoštěm, zm. 14 kwietnia 2007 w Pradze) – czeski polityk komunistyczny.

    Geneza[ | edytuj kod]

    Po upadku praskiej wiosny w Czechosłowacji nastąpiła „normalizacja”, czyli przywrócenie kontroli Komunistycznej Partii Czechosłowacji nad wszystkimi aspektami życia. Normalizacja przyniosła czystki, represje i masowe ucieczki dziesiątek tysięcy osób. Na początku lat 70. władze zaproponowały społeczeństwu zagwarantowanie wysokiego poziomu życia w zamian za rezygnacje z swobód obywatelskich. W latach 70. wykształciła się nieliczna grupa opozycjonistów. Po opublikowaniu tekstów Międzynarodowych Paktów Praw Człowieka 6 stycznia 1977 roku 242 czechosłowackich intelektualistów i opozycjonistów podpisało się pod deklaracją Karty 77. Do końca istnienia komunizmu w Czechosłowacji łącznie 1898 osób zdecydowało się na podpisanie dokumentu. Na przełomie lat 70. i 80. wielu opozycjonistów trafiło do więzień lub wyemigrowało przy obojętności społeczeństwa. Działacze Karty 77 i Komitetu Obrony Niesprawiedliwie Prześladowanych (cz. Výbor na obranu nespravedlivě stíhaných; VONS) z radością przyjęła powstanie w Polsce Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.

    Komitet Centralny Komunistycznej Partii Czechosłowacji (Ústřední výbor Komunistické strany Československa) – centralna instancja partii, wykonująca polecenia Prezydium Komitetu Centralnego KPCz (Předsednictvo ÚV KSČ), de facto organ zarządzania wszystkimi dziedzinami życia w Czechosłowacji.Alexander Dubček (ur. 27 listopada 1921 w Uhrovcu, zm. 7 listopada 1992 w Pradze) – działacz polityczny, z zawodu inżynier; 1963-68 I sekretarz KC KP Słowacji i członek Prezydium KC KPCz; 1968-69 I sekretarz KC KPCz; gł. realizator reform w partii i państwie, zwanych praską wiosną 1968. Swój program określał głośnym w swoim czasie sloganem "socjalizm z ludzką twarzą". Po interwencji wojsk Układu Warszawskiego z czasem wykluczony z partii (1970) i odsunięty od wszelkich funkcji; od 1989 w Forum Obywatelskim; 1990 przewodniczący Zgromadzenia Federalnego. Zmarł w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym. Jest patronem Uniwersytetu w Trenczynie.

    W 1988 roku zaczęły powstawać nowe grupy opozycyjne (Czechosłowacki Komitet Helsiński, „Czeskie dzieci”, Inicjatywa Demokratyczna, Klub na rzecz Socjalistycznej Przebudowy „Odnowa”, Niezależne Stowarzyszenie pokojowe – Inicjatywa na rzecz Demilitaryzacji Społeczeństwa, Pokojowy Klub im. Johna Lennona, Ruch na rzecz Wolności Obywatelskiej). Skupiały one różne środowiska, zaś wspólna cechą ugrupowań była chęć przełamania marazmu i ożywienia społeczeństwa. Większość inicjatyw działała w czeskiej części państwa. Na Słowacji aktywny był Kościół katolicki, którego działaczom udało się wezwać mieszkańców Bratysławy do udziału w milczącej manifestacji na rzecz wolności religijnej (pierwszej od wielu lat). 25 marca 1988 roku 5 tysięcy osób zebrało się w centrum Bratysławy, modląc się i trzymając w rękach zapalone świece. Kolejne manifestacje odbyły się w Pradze – 21 sierpnia (w 20. rocznicę inwazji wojsk Układu Warszawskiego) i 28 października (w dniu przedwojennego święta narodowego w Czechosłowacji). Manifestacje te brutalnie rozproszono, a setki uczestników zatrzymano.

    Tydzień Palacha (cz. Palachův týden) – nazwa manifestacji przeprowadzonych w Czechosłowacji 15-21 stycznia 1989 roku. Manifestanci protestowali przeciwko ówczesnej sytuacji politycznej Czechosłowacji i inwazji wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku. Podczas protestów manifestanci krytykowali politykę rządu oraz odbyli pielgrzymkę narodową do Všetat. Protesty odbyły się podczas 20. rocznicy śmierci Jana Palacha.Społeczeństwo Przeciwko Przemocy (sł. Verejnosť proti násiliu, VPN) było ruchem politycznym założonym w Bratysławie 20 listopada 1989 roku. Było słowackim odpowiednikiem czeskiego Forum Obywatelskiego (VPN powstało 2 godziny wcześniej niż Forum).

    15–21 stycznia, w 20. rocznicę śmierci Jana Palacha, odbyły się masowe manifestacje w Pradze („tydzień Palacha”). Organizatorów skazano na kary kilku miesięcy więzienia. Represje spotkały się z reakcją środowisk kulturalnych, które ogłosiły protest. Manifestacje z 21 sierpnia i 28 października 1989 roku nie przybrały szerszego wymiaru niż w 1988. Istniała obawa, że komunizm w Czechosłowacji utrzyma się pomimo przemian ustrojowych w Polsce i na Węgrzech oraz początkach rewolucji w Niemieckiej Republice Demokratycznej.

    Obywatelska Partia Demokratyczna (cz. Občanská demokratická strana lub ODS) – prawicowa konserwatywna partia polityczna w Czechach. W sprawach gospodarczych ugrupowanie o poglądach wolnorynkowych.Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.

    Na początku listopada 1989 roku we Wrocławiu odbył się Przegląd Czechosłowackiej Kultury, zorganizowany przez Solidarność Polsko-Czechosłowacją. Na imprezie tysiące młodych Czechów spotkało się z zakazanymi w kraju emigracyjnymi artystami. Według Václava Havla wydarzenie było „uwerturą do aksamitnej rewolucji”.

    Operacja „Dunaj” – kryptonim, jaki nadano interwencji członków Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, rozpoczętej 20 sierpnia 1968 roku o godz. 23:00. Uważana jest za największą operację wojskową w historii Europy po II wojnie światowej.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei".
    Marián Čalfa (ur. 7 maja 1946 w Trebišovie) – czechosłowacki prawnik i polityk, premier Czechosłowacji w latach 1989–1992.
    Gustáv Husák (ur. 10 stycznia 1913 w Dúbravce (ob. dzielnica Bratysławy), Austro-Węgry, zm. 18 listopada 1991 w Bratysławie, Czechosłowacja) – słowacki polityk, czechosłowacki działacz komunistyczny, wieloletni przywódca Komunistycznej Partii Czechosłowacji, w latach 1975-1989 prezydent kraju.
    Státní bezpečnost, w skrócie StB (czes. Státní bezpečnost w skrócie StB, słow. Štátna bezpečnosť w skrócie ŠtB, pol. Bezpieczeństwo państwa), aparat bezpieczeństwa Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej , istniejący w latach 1945-1990. Státní bezpečnost była częścią składową Ministerstva vnitra.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.