• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akolita



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Józef Michalik (ur. 20 kwietnia 1941 w Zambrowie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny zielonogórsko-gorzowski w latach 1986–1993 (do 1992 gorzowski), arcybiskup metropolita przemyski od 1993, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski od 2004.Lektor – chrześcijanin powołany do funkcji czytania Słowa Bożego w zgromadzeniu liturgicznym. W Kościele Katolickim odczytuje lekcje z Pisma Świętego (nie zaś Ewangelię); może w braku diakona czy też kantora zapowiadać wezwania modlitwy powszechnej, a także wykonać psalm responsoryjny. W czasie procesji na wejście, gdy nie ma diakona, może także wnieść Księgę Ewangelii (Ewangeliarz).

    Akolita (z greckiego ἀκόλουθος „akólouthos” – „towarzyszący, idący za kimś” lub ἀκολουθέω „akóloutheo” – „iść za kimś, naśladować, towarzyszyć” ) – chrześcijanin ustanowiony do pomocy kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu liturgii.

    Niekiedy, zważywszy na okoliczności, dopuszcza się do służby przy ołtarzu inne osoby świeckie, niebędące ustanowionymi przez władzę kościelną (ministrantów). Wówczas akolitom powierza się troskę o prawidłowe przygotowanie tych osób.

    Stefan Cichy (ur. 30 marca 1939 w Przyszowicach) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii w zakresie liturgiki, rektor Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach w latach 1980–1982, biskup pomocniczy katowicki w latach 1998–2005, biskup diecezjalny legnicki od 2005.Wiatyk (łac. viaticum – zapasy, zaopatrzenie na drogę) – w chrześcijaństwie, a w szczególności z liturgii katolickiej, komunia święta podawana choremu (zwykle umierającemu), któremu w każdej chwili grozi śmierć. Traktowana jest jako pokarm na drogę do wiecznego życia.

    Kościół rzymskokatolicki[ | edytuj kod]

    Historia[ | edytuj kod]

    Do 1972 w Kościele łacińskim było to ostatnie z czterech tzw. święceń niższych (ostiariat, lektorat, egzorcystat, akolitat) udzielane kandydatowi do kapłaństwa w czasie formacji seminaryjnej.

    Posługa (łac. ministerium; dawniej święcenia niższe, w tradycji wschodniej chirotesja) – w chrześcijaństwie jest to urząd powierzany przez biskupa (rzadziej tez przez prezbitera) wiernemu, który ma pełnić określone zadania w Kościele (w liturgii i poza nią). W świadomości katolickiej posługi odróżnia się od święceń sakramentalnych (które udzielane są przez nałożenie rąk), podobnie, jak w Kościołach prawosławnych odróżnia się chirotesję od chirotonii. Ceremonia (obrzęd) wprowadzenia w posługę nazywa się obecnie ustanowieniem (łac. institutione).Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

    Po Soborze Watykańskim II, papież Paweł VI postanowił odnowić i zreformować posługi (dawniej nazywane święceniami niższymi) i wyznaczył akolitom nowe miejsce w Kościele. Dokonał tego w swoim motu proprio Ministeria Quaedam z 15 sierpnia 1972 roku. Obecnie akolitat nie jest zastrzeżony dla kandydatów do kapłaństwa, jako pewien „stopień” w hierarchii. Co więcej, papież powierzył akolitom część obowiązków, które dawniej należały do subdiakonów, a także przywrócił część funkcji, które odebrano akolitom na przestrzeni wieków. Akolita nie jest już nazywany prawnie duchownym. Stał się szczególnym sługą ołtarza, ale teraz nie jest ustanawiany jedynie do posługiwania w liturgii, ale też do posługiwania chorym i cierpiącym. Karmiąc się Eucharystią ma za zadania uczyć się szczerej miłości do potrzebujących.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Paweł VI (łac. Paulus VI, właśc. Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini; ur. 26 września 1897 w Concesio, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo) – arcybiskup Mediolanu (1954-1963), papież i 4. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978, sługa Boży Kościoła katolickiego.

    Akolita ustanowiony[ | edytuj kod]

    Ustanowienie w posłudze akolity[ | edytuj kod]

    Udzielanie posługi akolitatu w bazylice w Katowicach-Panewnikach w 2012

    Ustanowionym akolitą, podobnie jak i ustanowionym lektorem może zostać tylko mężczyzna.

    Posługi akolitatu udziela biskup lub wyższy przełożony zakonny, będący prezbiterem. Czyni to wobec osób, nad którymi rozciąga się jego jurysdykcja. W czasie tego obrzędu przewodniczący liturgii odmawia nad kandydatami modlitwę błogosławieństwa:

    Najłaskawszy Boże, / Ty przez Jednorodzonego Syna Twojego / powierzyłeś swojemu Kościołowi chleb życia, / pobłogosław + tych naszych braci, / wybranych do posługi akolitów. / Spraw, aby gorliwie spełniając posługę przy ołtarzu / i wiernie rozdzielając swoim braciom i siostrom / chleb życia wiecznego, / stale wzrastali w wierze i miłości / ku zbudowaniu Twojego Kościoła. / Przez Chrystusa Pana naszego.

    Kredencja lub kredens - stolik ustawiony w prezbiterium, na którym ustawia się naczynia liturgiczne używane podczas liturgii.Szafarz Nadzwyczajny Komunii Świętej – osoba wezwana do udzielania Komunii Świętej, gdy zabraknie odpowiedniej liczby szafarzy zwyczajnych. Nadzwyczajny Szafarz − osoba świecka nie może puryfikować naczyń liturgicznych.

    Po modlitwie, na znak dopuszczenia do służby Eucharystii, kandydat otrzymuje z rąk celebransa patenę z chlebem albo kielich z winem. Przekazaniu pateny bądź kielicha towarzyszy pouczenie:

    Przyjmij naczynie z chlebem (lub: z winem) do sprawowania Eucharystii i tak postępuj, abyś mógł godnie służyć Kościołowi przy stole Pańskim.

    Kanon 1035 Kodeksu Prawa Kanonicznego wymaga, by kandydat do święceń diakonatu przez co najmniej pół roku pełnił posługę lektora i akolity. Stąd też, udzielenie posługi akolitatu jest stałym elementem formacji alumnów IV roku studiów seminaryjnych, a także kandydatów do diakonatu stałego.

    Jan Zhang Jingguang OFS (chiń. 張景光若望) (ur. 1878 w Fujingcun, prowincja Shanxi, zm. 9 lipca 1900 w Taiyuan) − chiński seminarzysta, tercjarz franciszkański, męczennik, święty Kościoła katolickiego.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Zadania akolity w liturgii[ | edytuj kod]

    Akolita, z racji swojej posługi, ma pierwszeństwo przed innymi świeckimi w wypełnianiu szeregu funkcji podczas mszy świętej. Do właściwych akolitom zadań należy:

  • niesienie krzyża i świec w procesji wejścia;
  • podawanie ksiąg, w szczególności mszału;
  • pomoc w przyjmowaniu darów (gdy jest procesja z darami) lub podaje je kapłanowi z kredencji;
  • przygotowanie ołtarza (umieszczenie na nim korporału, puryfikaterza, palki, kielicha oraz mszału; gdy brak diakona – podanie celebransowi pateny z chlebem);
  • asystowanie kapłanowi podczas okadzenia darów, krzyża i ołtarza (gdy nie asystują kapłanowi diakoni);
  • okadzanie kapłana i wiernych (gdy brak diakona);
  • rozdzielanie Komunii Świętej;
  • puryfikowanie i porządkowanie naczyń liturgicznych po rozdzieleniu Komunii, albo też po zakończeniu mszy.
  • Akolita może udzielać Komunii Świętej w czasie mszy lub poza nią, zanosić ją do chorych lub w wypadku konieczności podać ją umierającemu jako wiatyk. Czyni to jednak tylko gdy ze względu na podeszły wiek lub stan zdrowia kapłan lub diakon nie może tego czynić, lub liczba osób przystępujących do Komunii jest tak duża, że powodowałoby to znaczne przedłużanie się celebracji. Akolita ustanowiony obrzędem jest więc z urzędu szafarzem nadzwyczajnym Komunii Świętej (zwyczajnymi szafarzami są duchowni: biskup, prezbiter i diakon). Może on również wystawić Najświętszy Sakrament do adoracji, nie ma natomiast prawa udzielenia Nim błogosławieństwa.

    Kielich (Calix sacrificus) – w chrześcijaństwie, jedno z naczyń liturgicznych używanych do sprawowania sakramentu Eucharystii.Cingulum – pas lub gruby sznur z frędzlami na obu końcach, używany przez duchownych i usługujących w kościołach chrześcijańskich, jako element stroju liturgicznego. Służy do przewiązania w pasie alby lub habitu. Użycie cingulum nie jest obowiązkowe, gdy alba jest tak uszyta, że przylega do ciała bez tego paska.

    Częstym błędem jest utożsamianie wszystkich nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej z akolitami. Akolita jest z urzędu nadzwyczajnym szafarzem Komunii, ale zadania akolity wykraczają poza samą liturgię. Inni nadzwyczajni szafarze Komunii są upoważniani przez biskupów jedynie do pełnienia konkretnej funkcji w liturgii; stawia im się niższe wymagania, powołuje na określony czas i do posługiwania w konkretnej diecezji.

    Puryfikacja (tzw. zmywanie) – czynność obmycia kielicha i pateny, czasem także puszki (cyborium) z okruszków hostii po udzieleniu jej wiernym. Puryfikacji może dokonywać kapłan lub diakon, a także akolita. Do puryfikacji używa się najczęściej wody, rzadziej wina oraz puryfikaterza (ręczniczka służącego do wycierania kielicha).Konkordancja Stronga (ściślej Pełna Konkordancja Biblii Stronga) – konkordancja Pisma Świętego w przekładzie Króla Jakuba (KJV) zredagowana pod przewodnictwem dr Jamesa Stronga (1822–1894), a pierwotnie opublikowana w 1890 roku. W tym czasie Strong posiadał tytuł profesora nauk teologii egzegetycznej przy Seminarium Teologicznym Drew.

    Charakterystycznym zadaniem własnym akolity jest puryfikowanie naczyń liturgicznych podczas mszy w przypadku braku diakona.

    Z założenia posługa akolity udzielana jest dożywotnio. Ustanowiony akolita może zostać pozbawiony właściwych sobie uprawnień liturgicznych, a następnie przywrócony do wykonywania posługi, jednakże obrzędu ustanowienia w takiej sytuacji nie powtarza się. W przypadku alumna polskiego seminarium duchownego, wykonywanie uprawnień właściwych akolicie odnośnie do Eucharystii ulega zawieszeniu z chwilą przerwania przez niego studiów seminaryjnych, o ile ordynariusz nie postanowi inaczej.

    Akolutos, akolita - dowódca straży przybocznej i niewolników pałacowych na dworze cesarzy bizantyjskich, w XI wieku przywódca najemniczej, wareskiej gwardii. W starożytności, określenie duchownego z niższymi święceniami (zob. częstsze pl. akolita).Mszał Rzymski (łac. Missale Romanum) – najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części Mszy. Mszał zawiera wskazówki potrzebne do sprawowania tej Najświętszej Ofiary oraz dotyczące szczególnych celebracji związanych z poszczególnymi obchodami i okresami roku liturgicznego. Powstał z połączenia następujących ksiąg: sakramentarza, lekcjonarza, graduału i „Ordines Romani”.

    Strojem liturgicznym ustanowionego akolity jest alba (gdy jej krój tego wymaga, przepasana na biodrach cingulum - sznurem i uzupełniona przez humerał, który zasłania strój wokół szyi).

    Zadania akolity poza liturgią[ | edytuj kod]

    Akolita jest także wezwany do posługiwania Kościołowi poza liturgią. Powinien zaangażować się przynajmniej w części z poniższych aspektów działalności chrześcijańskiej:

  • adoracja Najświętszego Sakramentu w parafii;
  • przygotowanie uroczystości liturgicznych w parafii;
  • posługa wobec chorych;
  • pomoc potrzebującym;
  • organizowanie wolontariatu.
  • Akolita jako funkcja w liturgii[ | edytuj kod]

    Gdy w liturgii nie uczestniczą ustanowieni akolici, albo są nieliczni, część zadań wymienionych powyżej powierza się, na zasadzie zastępstwa, innym odpowiednio przygotowanym świeckim, takim jak ministranci czy też nadzwyczajni szafarze Komunii Świętej.

    Egzorcysta – osoba sprawująca egzorcyzm, czyli liturgiczny obrzęd wypędzania złego ducha, bądź też niszczenia jego wpływów.Ministrant lub minister (łac. ministro, -are; -avi; -atum – służyć, posługiwać, pomagać) – w katolicyzmie: osoba posługująca przy celebracji Mszy świętej oraz przy sprawowaniu pozostałych sakramentów i sakramentaliów (np. błogosławieństwa, pogrzeby, czy nabożeństwa). Ministranci są wiernymi świeckimi. Zaleca się, aby po okresie przygotowawczym zostali uroczyście pobłogosławieni do pełnienia funkcji ministranta w Zgromadzeniu Liturgicznym.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ostiariusz - duchowny katolicki, który otrzymał pierwsze ze święceń niższych (kolejne to lektor, egzorcysta i akolita). W Starym Testamencie istnieli wyznaczeni stróże, którzy otwierali o świcie bramy świątyni, pilnowali do niej wchodzących. W pierwotnym Kościele wprowadzono taką posługę w miejscach gromadzenia się wyznawców Chrystusa. Czuwali oni, by na zgromadzenie nie przychodzili nieochrzczeni, w razie niebezpieczeństwa ostrzegali, a po homilii pilnowali opuszczenia budynku zborowego przez katechumenów oraz pokutników. Pełnili też funkcje posłów biskupich. Nałożono na nich również obowiązek dzwonienia na nabożeństwa.
    Alba (łac. vestis alba – biała szata) – długa, biała szata liturgiczna, noszona przez wszystkich duchownych i usługujących wszystkich stopni w czasie liturgii obrządku łacińskiego oraz przez duchownych wielu kościołów protestanckich. W liturgii Kościołów wschodnich odpowiednikiem alby jest sticharion.
    Tarsycjusz, Tarcyzjusz, gr. Ταρσίζιος (zm. ok. 250 lub 257) – męczennik rzymski z czasów prześladowań za cesarza Decjusza Trajana, pochowany w katakumbach św. Kaliksta, święty Kościoła katolickiego.
    Sobór watykański II – ostatni, jak dotąd, sobór w Kościele katolickim, otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI.
    Prowincjał, przełożony prowincjalny – zakonnik wybrany lub mianowany na wyższego przełożonego prowincji zakonu. Może nosić też inne nazwy.
    Korporał (łac. corporale) – w liturgii Kościoła katolickiego kwadratowy obrus o wymiarach 50x50 cm, element bielizny kielichowej. Najczęściej rozkładany poczwórnie. Na jego środku powinien znajdować się naszyty krzyż. W czasie celebracji Mszy świętej ustawiane są na nim: kielich, patena oraz cyborium. Poza celebracją używa się go do wystawienia Najświętszego Sakramentu. Korporał powinien być wykonany z tkaniny naturalnej. Zgodnie z tradycją, korporał ma symbolizować całun, w który owinięte było ciało Jezusa złożone w grobie.
    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.