• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akcja Wyborcza Solidarność



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Program czterech reform – opracowany i wprowadzony przez rząd Jerzego Buzka program złożony z czterech reform: oświatowej, emerytalnej, administracyjnej i zdrowotnej.Sejmik województwa – organ stanowiący i kontrolny samorządu województwa, który tworzą radni, wybierani w wyborach bezpośrednich. Jego kadencja trwa cztery lata, licząc od dnia wyborów.

    Akcja Wyborcza Solidarność (AWS) – koalicyjne ugrupowanie polityczne o charakterze centroprawicowym, powstałe 8 czerwca 1996, sprawujące władzę w Polsce w latach 1997–2001, którego założycielem był Marian Krzaklewski. Skupiało wiele ugrupowań o różnym charakterze i poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych i centroprawicowych. W okresie od 10 listopada 1997 do 6 czerwca 2000 tworzyła koalicję rządową z Unią Wolności, a następnie, po wystąpieniu UW z koalicji, do 19 października 2001 – rząd mniejszościowy. Przewodniczącym AWS (a później także Klubu Parlamentarnego AWS) był Marian Krzaklewski. Premierem z ramienia koalicji był Jerzy Buzek (jego rząd otrzymał wotum zaufania 11 listopada 1997).

    Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – państwowa jednostka organizacyjna działająca na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fundusz wypełnia w polskim systemie opieki zdrowotnej funkcję płatnika: ze środków pochodzących z obowiązkowych składek ubezpieczenia zdrowotnego, NFZ finansuje świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym i refunduje leki.Senat Rzeczypospolitej Polskiej – organ władzy ustawodawczej, druga izba (tradycyjnie określana jako izba wyższa) polskiego parlamentu. Składa się ze 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, w jednomandatowych okręgach wyborczych na czteroletnią kadencję, rozpoczynającą się i kończącą wraz z kadencją Sejmu (jeśli kadencja Sejmu zostanie skrócona, skróceniu ulega także kadencja Senatu). W przypadku wygaśnięcia mandatu Prezydent RP zarządza wybory uzupełniające.

    Spis treści

  • 1 Historia AWS
  • 1.1 Geneza
  • 1.2 Wybory parlamentarne w 1997 i początek rządów
  • 1.3 Początkowe konflikty wewnętrzne
  • 1.4 Wybory samorządowe w 1998
  • 1.5 2000
  • 1.6 Dekompozycja AWS i nowe ugrupowania
  • 1.7 Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy
  • 1.7.1 Wybory parlamentarne w 2001
  • 1.8 Dalsze losy środowiska AWS
  • 2 Założenia programowe
  • 2.1 Zagadnienia ustrojowe
  • 2.2 Program gospodarczy
  • 2.3 Polityka zagraniczna
  • 2.4 Kwestie społeczne
  • 3 Realizacja programu AWS
  • 3.1 Reforma administracyjna
  • 3.2 Reforma systemu oświaty
  • 3.3 Reforma służby zdrowia
  • 3.4 Reforma ubezpieczeń emerytalnych
  • 3.5 Skutki polityczne i gospodarcze rządów
  • 4 Ugrupowania tworzące AWS
  • 5 Symbolika
  • 6 Struktura
  • 7 Poparcie w wyborach
  • 8 Zobacz też
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • Suwerenność-Praca-Sprawiedliwość (SPS) – mała polska partia polityczna o profilu konserwatywnym i socjalnym, działająca w latach 2003–2005.Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

    Historia AWS[]

    Marian Krzaklewski, pierwszy przewodniczący Akcji Wyborczej Solidarność

    Geneza[]

    Akcja Wyborcza Solidarność założona została 8 czerwca 1996. Jej powstanie wiązało się m.in. z integracją ugrupowań postsolidarnościowych w ramach szerokiego bloku wyborczego. Inicjatorem powstania tego ugrupowania był NSZZ „Solidarność”, który zawarł porozumienie z ugrupowaniami i stowarzyszeniami o charakterze prawicowym oraz antykomunistycznym. Ugrupowanie funkcjonowało jako koalicja partii skupiona wokół NSZZ „Solidarność”. W skład koalicji wchodziło wiele stopniowo łączących się ugrupowań. AWS miała w założeniu stanowić alternatywę dla centrolewicowej koalicji SLD-PSL. Początkowo życzliwie do formowania się nowej koalicji odnosił się były prezydent Lech Wałęsa.

    Polski Związek Zachodni (PZZ) – polska organizacja patriotyczna powstała w 1934 roku z przekształcenia Związku Obrony Kresów Zachodnich (ZOKZ).Lustracja z (łac. lustratio, przegląd, wgląd) – procedura przeglądu i weryfikacji przeprowadzana najczęściej w urzędach, stowarzyszeniach, partiach politycznych czy u prywatnych przedsiębiorców. Najczęściej jest formą kontroli przez organ nadzorujący.

    Wybory parlamentarne w 1997 i początek rządów[]

    Jerzy Buzek (były premier z ramienia AWS i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego, ostatni przewodniczący AWS)

    Komitet Akcji Wyborczej Solidarność zwyciężył w wyborach parlamentarnych w 1997, uzyskując 4 427 373 głosy, tj. 33,83% głosów ważnych, co dawało 201 mandatów poselskich. AWS zdobyła także 51 mandatów senatorskich, co oznaczało bezwzględną większość w drugiej izbie parlamentu. Zwycięstwo w wyborach do Sejmu pozwoliło utworzyć koalicyjny rząd Jerzego Buzka z Leszkiem Balcerowiczem (UW) jako wicepremierem i ministrem finansów. Przedstawiciele AWS zostali marszałkami Sejmu (Maciej Płażyński) i Senatu (Alicja Grześkowiak). W 1997 powstała partia Ruch Społeczny AWS, która stała się głównym podmiotem Akcji. Wewnątrz klubu AWS wykształciły się potem zespoły parlamentarne odpowiadające różnym nurtom politycznym wewnątrz Akcji (nie wszyscy posłowie byli w nich zrzeszeni): Zespół Ruchu Społecznego AWS (przewodniczący Mieczysław Szczygieł), Zespół Chrześcijańsko-Demokratyczny (przewodniczący Paweł Łączkowski), Zespół Konserwatywno-Ludowy (przewodniczący Aleksander Hall) i Zespół Chrześcijańsko-Narodowy (przewodniczący Stefan Niesiołowski).

    Stefan Konstanty Myszkiewicz-Niesiołowski (ur. 4 lutego 1944 w Kałęczewie) – polski polityk, profesor nauk biologicznych, wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego, wicemarszałek Sejmu VI kadencji, poseł na Sejm X, I, III, VI i VII kadencji, senator VI kadencji.Kampania wyborcza to ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii politycznej, tak by wyborca zagłosował właśnie na promowaną osobę lub partię.

    Początkowe konflikty wewnętrzne[]

    W wyniku wewnętrznego konfliktu wewnątrz AWS w 1998 z koalicji wykluczona została Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz Patriotyczny, po wykluczeniu z Klubu Parlamentarnego AWS przywódcy tego ugrupowania Adama Słomki. Wykluczony został także Jan Łopuszański, który wraz z kilkoma posłami założył koło Porozumienie Polskie (a w 1999 partię o tej nazwie). Adam Słomka i Jan Łopuszański zostali usunięci z AWS z powodu oprotestowywania przez nich tych działań koalicji AWS-UW, które były sprzeczne z programem wyborczym AWS.

    Kasa chorych – nazwa instytucji ubezpieczeniowo-finansowych, których celem było zapewnienie finansowania opieki zdrowotnej ich członkom. Nazwa w języku polskim pochodzi z języka niemieckiego i jest kalką językową oryginalnego niemieckiego wyrażenia Krankenkasse.Polityka podatkowa – stanowi część polityki budżetowej oraz jest integralną częścią polityki fiskalnej. Jej przedmiotem jest kształtowanie systemu i metod podatkowych w celu zapewnienia dochodów budżetowi państwa na realizację zadań. Polityka podatkowa to ogół decyzji państwa w zakresie opodatkowania obywateli i przedsiębiorstw. Jej istotnym elementem jest dążenie do osiągnięcia wysokiej efektywności w ściąganiu podatków. Wymaga ona rozstrzygnięcia problemów podatkowych, które decydują o jej treści i kierunkach.

    Wybory samorządowe w 1998[]

    W wyborach samorządowych w 1998 AWS uzyskała 10 613 mandatów radnych (342 radnych wojewódzkich, 3130 radnych powiatowych i 7141 radnych gminnych). Spośród ugrupowań prawicowych obok AWS w wyborach tych uczestniczyły: Ruch Patriotyczny „Ojczyzna” (tworzony m.in. przez KPN-OP) i Stowarzyszenie „Rodzina Polska” (popierane m.in. przez Porozumienie Polskie).

    Technikum — szkoła szczebla średniego o profilu technicznym, a obecnie typ szkoły ponadgimnazjalnej, wprowadzona w Polsce w 1948 jako alternatywna wobec liceum. Pierwotnie dostępna dla absolwentów 7-letnich szkół podstawowych (od reformy w 1968 – ośmioletnich) oraz dla absolwentów ponadpodstawowych dwu- lub trzyletnich tzw. zasadniczych szkół zawodowych (ZSZ). Nauka w technikum trwała lat pięć (jeśli podjęta po ZSZ – trzy lata) i kończyła się tak jak w liceum – egzaminem dojrzałości oraz dodatkowo pracą dyplomową. Dyplom ukończenia technikum upoważniał do posługiwania się tytułem technika. Nie wszystkie średnie szkoły techniczne podlegały Ministrowi Oświaty, liczne z nich były resortowe (podlegające ministerstwom odpowiednich gałęzi przemysłu), niektóre zaś były utworzone przy większych fabrykach.Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna, założona (początkowo jako stowarzyszenie) 24 stycznia 2001 (jako partia pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych i konserwatywno-liberalnych, centroprawicowych i centrowych. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.

    2000[]

    W czerwcu 2000 Unia Wolności zerwała koalicję z AWS.

    Kandydatem AWS w wyborach prezydenckich został przewodniczący AWS Marian Krzaklewski z RS AWS (jego kandydatura nie budziła powszechnej zgody w AWS – działacze SKL opowiedzieli się w dużej części za Andrzejem Olechowskim). Zdobył on 2 739 621 głosów, tj. 15,57% głosów ważnych, zajmując trzecie miejsce spośród 12 kandydatów. W efekcie tej porażki Marian Krzaklewski zrezygnował 23 grudnia 2000 z funkcji przewodniczącego AWS na rzecz Jerzego Buzka (formalnie nastąpiło to 10 stycznia 2001).

    Polskie Stronnictwo Ludowe (Mikołajczykowskie) – polska prawicowa ludowa partia polityczna działająca w latach 90., nawiązująca swoją nazwą do Stanisława Mikołajczyka.Wybory parlamentarne w Polsce w 2001 r. odbyły się 23 września. Zastosowano nowo uchwaloną ordynację wyborczą do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

    Tego samego dnia zmieniono status AWS, określając ją jako federację. Tworzyły ją:

  • Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” (przewodniczący Marian Krzaklewski),
  • Ruch Społeczny Akcji Wyborczej Solidarność (przewodniczący Jerzy Buzek, jednocześnie przewodniczący Federacji AWS),
  • Porozumienie Polskich Chrześcijańskich Demokratów (przewodniczący Antoni Tokarczuk),
  • Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe (przewodniczący Jan Rokita),
  • Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (przewodniczący Stanisław Zając).
  • Dekompozycja AWS i nowe ugrupowania[]

    18 marca 2001 SKL wystąpiło z Federacji AWS, biorąc następnie udział w tworzeniu Platformy Obywatelskiej (podobnie jak Maciej Płażyński, który opuścił RS AWS). 15 maja z kolei Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” podjęła decyzję o wycofaniu związku zawodowego z Federacji AWS i nieuczestniczeniu w żadnej strukturze politycznej.

    Ruch Solidarni w Wyborach (SwW) – polskie ugrupowanie polityczne o profilu chadeckim (działające jako stowarzyszenie, a następnie partia polityczna), istniejące w latach 1996–2001.Deficyt budżetowy – występuje, gdy wydatki w budżecie danej instytucji (najczęściej państwa) są wyższe niż jej dochody. Przeciwieństwem deficytu jest nadwyżka budżetowa.

    Działacze związani z Lechem Kaczyńskim na bazie Porozumienia Centrum utworzyli Prawo i Sprawiedliwość (we współpracy z Przymierzem Prawicy, partią założoną w 2001 przez rozłamowców z SKL i ZChN – początkowo posiadającą Zespół Parlamentarny wewnątrz klubu AWS pod przewodnictwem Tadeusza Cymańskiego, w lipcu na bazie PP powstał jednak klub PiS), a część wybranych z listy AWS narodowców (jak działacze Porozumienia Polskiego czy Gabriel Janowski, który w 2001 utworzył partię Przymierze dla Polski) podjęła współpracę z Ligą Polskich Rodzin.

    Rząd mniejszościowy – gabinet w systemie parlamentarnym lub parlamentarno-gabinetowym, który nie ma poparcia większości deputowanych w parlamencie.Wicepremier (z łac. primus – pierwszy oraz z łac. vice – zamiast) – w Polsce zastępca premiera – Prezesa Rady Ministrów, członek Rady Ministrów.

    Na końcu kadencji Klub Parlamentarny AWS liczył 134 posłów i 50 senatorów.

    Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy[]

    Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy to koalicja wyborcza powołana 24 maja 2001 i startująca w wyborach parlamentarnych 23 września 2001. W jej skład wchodziły:

  • Ruch Społeczny Akcja Wyborcza Solidarność – 354 kandydatów
  • Porozumienie Polskich Chrześcijańskich Demokratów – 162 kandydatów
  • Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe – 143 kandydatów
  • Konfederacja Polski Niepodległej – 43 kandydatów
  • pozostałe ugrupowania i bezpartyjni – 24 kandydatów
  • Łącznie AWSP wystawiła 726 kandydatów do Sejmu RP.

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych (oficjalny skrót: ZUS) – państwowa instytucja publicznoprawna realizująca zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych w Polsce.Koalicja SLD-UP-PSL – centrolewicowa koalicja rządowa powstała po zwycięskich dla Sojuszu Lewicy Demokratycznej wyborach parlamentarnych z dnia 19 października 2001. Koalicja rozpadła się 3 marca 2003, a rząd mniejszościowy SLD-UP zakończył działalność po przegranych wyborach parlamentarnych w 2005.

    W okresie od 24 maja 2001 do 19 lipca 2001 w skład koalicji AWSP wchodził również Ruch Odbudowy Polski, który ostatecznie wystartował do Sejmu w większości z list LPR.

    AWSP wystawiła także 38 kandydatów do Senatu RP w ramach szerszej koalicji Blok Senat 2001 (współtworzonej z PO, PiS, UW i ROP).

    Wybory parlamentarne w 2001[]

    W wyniku wyborów parlamentarnych w 2001 lista AWSP uzyskała 729 207 głosów, tj. 5,60% głosów ważnych i nie uzyskała mandatów poselskich w związku z nieprzekroczeniem progu wyborczego wynoszącego 8% w przypadku koalicji wyborczych. AWSP uzyskała natomiast 7 mandatów senatorskich z ramienia Bloku Senat 2001.

    Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe (SKL) – polska centroprawicowa, konserwatywna partia polityczna, działająca w latach 1997–2003 (od 2002 jako Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe – Ruch Nowej Polski) i od 2007.Otwarty fundusz emerytalny (OFE) – w Polsce: osoba prawna stanowiąca odrębną masę majątkową, zarządzana i reprezentowana przez Powszechne Towarzystwo Emerytalne (PTE), działający na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 159, poz. 1667 (tekst jednolity)). Osoby należące do OFE posiadają jednostki rozrachunkowe zapisane na ich indywidualnych rachunkach prowadzonych przez OFE, których wartość jest wyceniana każdego dnia roboczego w oparciu o aktualną wartość rynkową aktywów OFE i sumę jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunkach prowadzonych przez dane OFE. OFE inwestuje posiadane środki w instrumenty finansowe dopuszczone przez obowiązujące przepisy i w granicach dopuszczonych limitów.

    Dalsze losy środowiska AWS[]

    Senatorowie wybrani jako kandydaci AWSP znaleźli się w klubie Blok Senat 2001, w którym zasiadali do końca kadencji (2005). Po przegranych wyborach z 2001 część dawnych polityków AWS przeszła do Platformy Obywatelskiej, wielu związało się także z Prawem i Sprawiedliwością. W 2002 w jedną partię (SKL – Ruch Nowej Polski) połączyły się SKL i PPChD, a Ruch Społeczny AWS przemianował się na „Ruch Społeczny”. Na miejsce obu ugrupowań w 2004 powstała Partia Centrum (istniejąca do 2008). Ponadto w 2003 powstały inne partie współtworzone przez środowiska dawnej AWS: Republikańska Partia Społeczna, Inicjatywa dla Polski i Suwerenność-Praca-Sprawiedliwość (wszystkie zakończyły działalność w latach 2005–2006).

    Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy – koalicja wyborcza zawarta 24 maja 2001 przed wyborami parlamentarnymi przewidzianymi na ten rok.Partia Zielonych (PZ) – polska partia polityczna założona w lutym 1991, zarejestrowana 2 maja 1991 pod nazwą Polska Partia Ekologiczna – Zielonych (PPE-Z). Była częścią Akcji Wyborczej Solidarność oraz Alternatywy Ruchu Społecznego. Następnie satelickie ugrupowanie wobec lewicowej Polskiej Partii Pracy. Od 2007 występuje pod nazwą "Partia Zielonych". Jest jedną z 3 "zielonych" partii obecnie działających w Polsce (obok centrolewicowych Zielonych i centroprawicowej Partii Zielonych Rzeczypospolitej Polskiej).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ruch dla Rzeczypospolitej (RdR) – polska partia polityczna o charakterze prawicowym, patriotycznym i antykomunistycznym, działająca w latach 1992–1999.
    Jan Władysław Rokita (ur. 18 czerwca 1959 w Krakowie) – polski polityk, poseł na Sejm w latach 1989–2007 (X, I, II, III, IV i V kadencji).
    Trybunał Konstytucyjny (TK) – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").
    Stronnictwo Pracy – mała polska prawicowa, chadecka partia polityczna, działająca pod różnymi nazwami i z przerwami od 1989.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Republikańska Partia Społeczna (RPS) – mała polska partia polityczna o profilu konserwatywnym i socjalnym, działająca w latach 2003–2005.
    Jan Edward Łopuszański (ur. 10 czerwca 1955 w Gdańsku) – polski polityk, prawnik, nauczyciel akademicki, publicysta, poseł na Sejm X, I, III i IV kadencji, kandydat w wyborach prezydenckich w 2000.

    Reklama