• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akademia Szwedzka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Bo Carpelan (ur. 25 października 1926 w Helsinkach, zm. 11 lutego 2011 w Espoo) – pisarz fiński tworzący w języku szwedzkim. Olga Tokarczuk (ur. 29 stycznia 1962 w Sulechowie) – polska pisarka, eseistka, autorka scenariuszy, poetka, psycholog, laureatka Nagrody Literackiej Nike (2008).

    Akademia Szwedzka (szw. Svenska Akademien) – akademia królewska z siedzibą w Sztokholmie, niezależna instytucja kulturalna i naukowa, której głównym zadaniem jest dbanie o rozwój literatury i języka szwedzkiego. Akademia składa się z osiemnastu członków wybieranych dożywotnio.

    Motto Akademii brzmi Snille och smak (pol. „Geniusz i smak”), a sama instytucja bywa po szwedzku również nazywana De Aderton (pol. „Osiemnastu”).

    Harry Edmund Martinson (ur. 6 maja 1904 w Jämshög, zm. 11 lutego 1978 w Sztokholmie) – szwedzki pisarz, poeta, dramaturg i malarz. Członek Akademii Szwedzkiej. Laureat między innymi Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1974.Nagroda Akademii Szwedzkiej za Przekład (szw. Svenska Akademiens översättarpris) – nagroda literacka przyznawana corocznie przez Akademię Szwedzką za najlepszy przekład z języka obcego na szwedzki. Wyróżniane są przede wszystkim przekłady literatury pięknej, lecz również z różnych dziedzin nauk humanistycznych.

    Akademia od 1901 roku przyznaje Literacką Nagrodę Nobla.

    Historia[ | edytuj kod]

    Akademia Szwedzka została założona 20 marca 1786 przez szwedzkiego króla Gustawa III, a idea samej instytucji i jej organizacja były zainspirowane Akademią Francuską. Król powołał pierwszych jej trzynastu członków (m.in. poetę Johana Henrica Kellgrena, a także Johana Gabriela Oxenstiernę), którzy wybrali kolejnych pięciu akademików. Według zaleceń króla do Akademii mieli należeć pisarze, uczeni i „panowie”, czyli szlachta, jednak w samej instytucji między jej członkami miała panować całkowita równość.

    Tarjei Vesaas (ur. 20 sierpnia 1897 w Vinje, prowincja Telemark, zm. 15 marca 1970 w Oslo) – norweski powieściopisarz, poeta i dramaturg. W swojej ojczyźnie jest zaliczany do jednego z najważniejszych autorów XX wieku. Był kilkakrotnie nominowany do literackiej nagrody Nobla, której jednak nigdy nie zdobył. Ponadto jest również uważany za klasyka literatury języka nynorsk (odmiana języka norweskiego).Szwedzkojęzyczna mniejszość w Finlandii (szw. finlandssvenskar, fin. suomenruotsalatset) – mniejszość językowa w Finlandii, używająca fińskiej odmiany języka szwedzkiego. Grupa ta stanowi 5,5% populacji Finlandii – 275 tys. osób. 25 000 osób używających języka szwedzkiego mieszka na Wyspach Alandzkich, gdzie język szwedzki jest jedynym obowiązującym i ma ten status zagwarantowany politycznie. Większość Szwedofinów jest dwujęzyczna. Szwedzkojęzyczna mniejszość językowa bywa również postrzegana jako odrębna grupa etniczna, rozróżnialna zarówno od fińskojęzycznych Finów jak i Szwedów.

    Według statutu sporządzonego przez samego króla, najważniejszym zadaniem organizacji była i jest praca nad czystością, siłą i wielkością (szw. renhet, styrka och höghet) języka szwedzkiego. Realizację tego zadania miało zapewniać wydawanie przez Akademię słownika, podręcznika gramatyki oraz coroczne przyznawanie nagród i wyróżnień za nadzwyczajnej jakości użycie szwedzkiego w sztuce poetyckiej.

    Ruhollah Musawi Chomejni (perski: ‏‏آیت‌الله روح‌الله خمینی‏ IPA: [ru:h-ol-lɑ:h-e mu:sævi:-je xomejni:]) (ur. 24 września 1902 w Chomejn, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako Najwyższy Przywódca) w latach 1979–1989. Gamla stan (Stare Miasto) – historyczna dzielnica Sztokholmu położona na wyspach: Stadsholmen, Riddarholmen, Strömsborg i Helgeandsholmen, założona w XIII wieku przez jarla Birgera. Powierzchnia dzielnicy wynosi 0,36 km² a zamieszkuje ją ok. 3 000 mieszkańców.
    Logo Post- och Inrikes Tidningar, wydawanego przez Akademię do 2007 roku

    Akademia od samego początku miała zagwarantowaną niezależność ekonomiczną, a istotnym źródłem jej finansów był przywilej wydawania czasopisma państwowego Post och Inrikes Tidningar, zawierającego wiadomości z zagranicy i mającego monopol na publikowanie oficjalnych obwieszczeń. Od 1886 roku wpływy z wydawania czasopisma służyły na pokrycie kosztów prac nad słownikami, przede wszystkim nad Słownikiem Akademii Szwedzkiej (SAOB). W 2007 roku przywilej wydawania Post och Inrikes Tidningar przekazano Bolagsverket, za co Akademia zaczęła otrzymywać roczną rekompensatę.

    Knut Emil Ahnlund (ur. 24 maja 1923 w Sztokholmie, zm. 28 listopada 2012 tamże) – szwedzki historyk literatury, pisarz, członek Akademii Szwedzkiej. Nieaktywny od 2005 roku w następstwie protestu przeciwko werdyktowi Akademii o przyznaniu nagrody Nobla w dziedzinie literatury dla Elfriede Jelinek.Gustaw III (ur. 24 stycznia 1746 w Sztokholmie, zm. 29 marca 1792 tamże) – król Szwecji z dynastii Holstein-Gottorp od 1771 roku; zwolennik absolutyzmu oświeconego.

    Po śmierci Gustawa III w 1792 sytuacja Akademii się pogorszyła i w 1795 jej działalność została wstrzymana na 2 lata. Mimo tego Akademia zachowała swoją pozycję jako najwyższy autorytet w kwestiach literackich i językowych w Szwecji. W latach 20. XIX wieku działalność organizacji osłabła w wyniku ataku ze strony prekursorów nowej literatury, a sama Akademia stała się synonimem konserwatyzmu.

    Maciej Zaremba Bielawski (ur. 12 marca 1951 w Poznaniu) – szwedzki dziennikarz polskiego pochodzenia, syn Oskara Bielawskiego.Lund – miasto w południowo-zachodnim regionie Szwecji, w prowincji Skanii, na północny wschód od Malmö; siedziba władz gminy Lund, wchodzącej w skład transgranicznego regionu Öresund, obejmującego fragmenty terytoriów Danii i Szwecji. Około 101 tys. mieszkańców i 442,7 km² powierzchni, co daje mu pozycję dwunastego pod względem liczby mieszkańców miasta w Szwecji. W związku z jego akademickim charakterem, Lund charakteryzuje się wyraźną nadreprezentacją grupy wiekowej 20–29 lat (21% populacji) i osób z wyższym wykształceniem (58% w stosunku do 29% w skali kraju).

    W 1824 roku zmarł pierwszy stały sekretarz organizacji Nils von Rosenstein, a na jego miejsce wybrano Fransa Michaela Franzéna, który pełnił tę funkcję do 1834 roku, a okres jego urzędowania był czasem stagnacji w pracach Akademii. W 1834 roku na sekretarza wybrano  energicznego Bernharda von Beskowa, który znacząco wzmocnił pozycję kulturalną i ekonomiczną Akademii. Po śmierci Beskowa w 1868 nie udało się wybrać stałego sekretarza aż do roku 1884, kiedy na to stanowisko wstąpił poeta Carl David af Wirsén. Okres jego urzędowania to też czas, gdy Akademia była wspierana przez przychylnego jej króla Oskara II. W następnym dziesięcioleciu literatura szwedzka rozwijała się w kierunku, który nie odpowiadał konserwatywnemu Wirsénowi. Spowodowało to mniejszą popularność tej instytucji wśród młodszego pokolenia pisarzy, m.in. Augusta Strindberga, który był zaciekłym krytykiem Akademii.

    Oskar II, Oscar Fryderyk (ur. 21 stycznia 1829 w Sztokholmie, zm. 8 grudnia 1907 tamże) – król Szwecji w latach 1872–1907 i Norwegii w latach 1872–1905, z dynastii Bernadotte.Tove Marika Jansson (ur. 9 sierpnia 1914 w Helsinkach, zm. 27 czerwca 2001 tamże) – fińska pisarka szwedzkojęzyczna, malarka, ilustratorka i rysowniczka komiksowa, znana najbardziej jako autorka książek o Muminkach.

    W 1900, po pewnym wahaniu, Akademia przyjęła na siebie obowiązek przyznawania Literackiej Nagrody Nobla, który oznaczał zmianę organizacji jej pracy, ale przyniósł jej międzynarodową sławę i prestiż.

    Wirséna w 1913 na stanowisku stałego sekretarza zastąpił Erik Axel Karlfeldt. Jego 18-letni okres urzędowania stał pod znakiem przemian i modernizacji w łonie Akademii, które otworzyły ją na pisarzy nowych czasów. Pierwszą kobietą wybraną do Akademii była wybrana w 1914 Selma Lagerlöf. Za czasów urzędowania Karlfeldta (1912-1931) do Akademii wstąpiło też wielu uznanych pisarzy, m.in. Verner von Heidenstam, Anders Österling czy Bo Bergman, ale też biskup Nathan Söderblom czy podróżnik i badacz Sven Hedin. W 1914 roku Akademia stała się wieczystym właścicielem Budynku Giełdy na Starym Mieście w Sztokholmie, który od 1921 służy jako jej stała siedziba.

    Nagroda Nobla w dziedzinie literatury – nagroda uważana za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodę literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.Post- och Inrikes Tidningar – oficjalny organ państwowy Szwecji, założony w 1645 roku. PoIT założyła w 1645 roku Krystyna Waza i jej kanclerz Axel Oxenstierna, przez co jest ona najstarszą ukazującą się do dziś gazetą świata. W roku 1791 król Gustaw III zatrudnił nowo utworzone przez siebie "Svenska Akademien" (Akademia Szwedzka) przy jej wydawaniu.

    Karlfeldt był ostatnim stałym sekretarzem, który pełnił swoją funkcję dożywotnio. W 1931 roku na stałego sekretarza wybrano Pera Hallströma, a w 1941 jego funkcję przejął Anders Österling. Funkcję tę pełnili potem kolejno: Karl Ragnar Gierow (1964–1977), Lars Gyllensten (1977–1986), Sture Allén (1986–1999), Horace Engdahl (1999–2009), Peter Englund (2009-2015), Sara Danius (2015–2018) oraz Anders Olsson (od 2018).

    Karol XVI Gustaw, Carl Gustaf Folke Hubertus (ur. 30 kwietnia 1946 w Solnie) – król Szwecji od 15 września 1973 roku. Jedyny syn i najmłodsze dziecko księcia szwedzkiego Gustawa Adolfa (1906–1947), syna króla Szwecji Gustawa VI Adolfa, i Sybilli Koburg (1908–1972), prawnuczki królowej Wielkiej Brytanii Wiktorii (1819–1901). Zasiadł na tronie Szwecji po śmierci swego dziadka, króla Gustawa VI Adolfa (1882–1973).Leonard Neuger (ur. 2 kwietnia 1947 w Krakowie) – polski slawista i tłumacz, od 1983 pracujący w Szwecji, działacz NSZZ „Solidarność”.

    W drugiej połowie XX. wieku wśród członków Akademii zaczęli dominować literaci, w 1986 roku, czyli w roku jubileuszu 200-lecia fundacji, prawie dwie trzecie ich członków stanowili pisarze i poeci.

    Działalność[ | edytuj kod]

    Budynek Giełdy w Sztokholmie, siedziba Akademii

    Akademia jest niezależną instytucją, w statucie określoną jako „korporacja”, a jej „opiekunem” jest panujący szwedzki monarcha, obecnie Karol XVI Gustaw. Nie jest utrzymywana z pieniędzy podatników, a swoją niezależność finansową zawdzięcza w dużej mierze zapisom testamentowym, donacjom, a także inwestycjom w nieruchomość, akcje i fundusze. Według doniesień szwedzkiej prasy, Akademia jest właścicielem nieruchomości w prestiżowych lokalizacjach (Sztokholm, Berlin i Paryż) o wartości 940 milionów koron, a także akcji o wartości 800 milionów koron, co łącznie daje majątek wartości 1,7 miliarda koron.

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.Svenska Dagbladet (SvD), gazeta założona w 1884. Jedna z większych gazet szwedzkich, nakład 195 200 egzemplarzy (2007). Dziennik określa się jako "niezależny umiarkowany" (obunda moderata). Od 2004 szefem działu politycznego dziennika jest P.J. Anders Linder, zwolennik liberalnego konserwatyzmu.

    Praca Akademii jest oparta na działaniu wewnętrznych komitetów, których zadaniem jest prowadzenie prac w poszczególnych dziedzinach będących przedmiotem jej zainteresowania. Dla przykładu sprawami związanymi z językiem szwedzkim kieruje komitet językowy (trzech do czterech członków), a laureatów Nagrody Nobla proponuje komitet noblowski (do pięciu członków). Praca w komitetach i grupach roboczych jest odpłatna.

    Hrabia Johan Gabriel Oxenstierna (ur. 19 lipca 1750 zm. 29 lipca 1818) – szwedzki polityk. Był przewodniczącym (kanclerzem) Szwedzkiej Rady Królewskiej w latach 1787–1789, dziś znany głównie jako poeta.Peter Englund (ur. 4 kwietnia 1957 w Boden) – absolwent archeologii, filozofii i historii, z której doktoryzował się na Uniwersytecie w Uppsali. Specjalizuje się w okresie świetności Szwecji w wieku XVII. Jego książki sprzedają się w Szwecji w dużych nakładach (ponad 200 tys. egzemplarzy) i są tłumaczone na wiele języków. W 2002 Peter Englund został członkiem Akademii Szwedzkiej, od 1 czerwca 2009 jest jej sekretarzem.

    Siedzibą Akademii jest Budynek Giełdy (Börshuset) na starym mieście w Sztokholmie.

    Nagrody[ | edytuj kod]

    Co roku Akademia przyznaje około 50 różnych nagród i stypendiów Jej laureatami są przede wszystkim twórcy literatury (prozaicy, poeci, dramatopisarze), ale także dziennikarze (krytycy, eseiści), tłumacze literaccy (na język szwedzki i z języka szwedzkiego), naukowcy (historycy, literaturoznawcy i językoznawcy), ludzie kultury (aktorzy, reżyserzy, muzycy), jak również nauczyciele języka szwedzkiego i bibliotekarze. Wspólne dla wszystkich wyróżnień jest to, że nie przyznawane są one w drodze konkursu i że nie można się o nie ubiegać.

    Nagroda Nordycka Akademii Szwedzkiej (szw. Svenska Akademiens nordiska pris) – nagroda przyznawana co roku przez Akademię Szwedzką. International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Najważniejszą i najbardziej znaną nagrodą Akademii jest Nagroda Nobla w dziedzinie literatury, przyznana Akademii na mocy testamentu Alfreda Nobla w 1900 roku. Inne ważne nagrody to:

  • Wielka Nagroda (szw. Stora priset), ustanowiona w 1786 roku przez Gustawa III, początkowo przyznawana co roku w ramach dorocznego konkursu literackiego, później sporadycznie za wybitne osiągnięcia w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Akademii, jej laureatami byli m.in. Johan Ludvig Runeberg (1839), Frederika Bremer (1844), Selma Lagerlöf (1904), Astrid Lindgren (1971), Evert Taube (1972), Ingmar Bergman (1977), Tove Jansson (1994).
  • Nagroda Królewska (szw. Kungliga priset), ustanowiona przez Karola XIV Jana w 1835 roku, przyznawana co roku za wybitne osiągnięcia w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Akademii, jej laureatami byli m.in. Erland Josephson (2003), Marie-Louise Ekman (2017), Stina Ekblad (2016)
  • Nagroda Bellmana (szw. Bellmanpriset), przyznawana od 1920, ufundowana przez Andersa Zorna i jego żonę, przyznawana co roku dla uczczenia „wybitnych szwedzkich skaldów”, jej laureatami byli m.in. Erik Axel Karlfeldt (1920-1931), Pär Lagerkvist (1945), Gunnar Ekelöf (1953 i 1961, 1967), Harry Martinsson (1962) czy Stig Larsson (2006).
  • Nagroda Nordycka Akademii Szwedzkiej (szw. Svenska Akademiens nordiska pris), ufundowana w 1986 roku w 200-lecie Akademii, ze względu na znaczną sumę pieniężną (400 000 koron) nazywana „małym Noblem”, przyznawana corocznie pisarzom i naukowcom z krajów nordyckich za wybitne osiągnięcia w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Akademii, otrzymali ją m.in. Villy Sørensen (1986), Roy Jacobsen (1989), Tomas Tranströmer (1991), Klaus Rifbjerg (1999), Sofi Oksanen (2013), Dag Solstad (2017) i Agneta Pleijel (2018)
  • Nagroda Doblouga (szw. Doblougska priset), przyznawana corocznie od 1951 roku dla dwóch laureatów, jednego ze Szwecji, drugiego z Norwegii, ma na celu wspieranie szwedzkiej i norweskiej beletrystyki i badań literackich. Jej laureatami byli m.in. Tarjei Vesaas (1957), Ivar Lo-Johansson (1973), Lars Saabye Christensen (1993) czy Inger Edelfelt (1996).
  • Nagroda Finlandii (szw. Svenska Akademiens Finlandspris), przyznawana corocznie od 1966, przyznawana za zasługi na rzecz kultury szwedzkojęzycznej w Finlandii, jej laureatami byli m.in. Hagar Olsson (1966), Bo Carpelan (1971), Märta Tikkanen (2002) i Kjell Westö (2018).
  • Nagroda Akademii Szwedzkiej za Przekład (szw. Svenska Akademiens översättarpris), przyznawana corocznie od 1953 roku dla tłumaczy literatur obcych na język szwedzki, jej laureatami byli m.in. Elmer Dictonius (1955) i Anders Bodegård (1995).
  • Według doniesień szwedzkiej prasy, wartość łączna (nie licząc Nagrody Nobla) nagród i stypendiów przyznawanych przez Akademię to ok. 25-30 milionów koron.

    Nagroda Kellgrena – szwedzka nagroda literacka, przyznawana przez Akademię Szwedzką od 1979 roku. Została nazwana na cześć szwedzkiego poety i krytyka Johana Henrica Kellgrena. Kwota nagrody wynosi 200 000 szwedzkich koron i pochodzi z Fundacji funduszu Karin i Karla Ragnara Gierow (Stiftelsen Karin och Karl Ragnar Gierows fond). Nagroda przyznawana jest za dokonania w dziedzinach będących przedmiotem zainteresowania Akademii. Elmer Rafael Diktonius (ur. 20 stycznia 1896 w Helsinkach, zm. 23 września 1961 w Kauniainen) − fiński prozaik i poeta, piszący w języku szwedzkim, krytyk muzyczny i literacki oraz kompozytor.

    Wśród laureatów nagród Akademii Szwedzkiej są też Polacy. Nagrodę Akademii Szwedzkiej za promocję szwedzkiej kultury za granicą (Svenska Akademiens pris för introduktion av svensk kultur utomlands) otrzymali: Magdalena Wasilewska-Chmura (2010), Katedra Skandynawistyki UAM (2014) oraz Jan Balbierz (2018). Nagrodę tłumaczeniową Akademii Szwedzkiej (szw. Svenska Akademiens tolkningspris) otrzymał w 1985 roku Zygmunt Łanowski, a Nagrodę Akademii Szwedzkiej za tłumaczenie literatury szwedzkiej (szw. Svenska Akademiens pris för översättning av svensk litteratur) w 2017 otrzymał Leonard Neuger. W 2005 i 2008 roku nagrodę specjalną Akademii otrzymał dziennikarz polskiego pochodzenia Maciej Zaremba, który w 2013 był również laureatem przyznawanej przez Akademię Nagrody Kellgrena.

    Fatwa (tur. fetva, arab. فتوى) − opinia wysokiego uczonego-teologa muzułmańskiego (muftiego w sunnizmie lub mudżtahida w szyizmie), wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, teologiczno-prawną lub czysto prawną, jest wydawana wyłącznie na piśmie.Kjell Erik Espmark (ur. 19 lutego 1930 w Strömsund) – profesor, pisarz, historyk literatury, wykłada na wydziale Historii Literatury Uniwersytetu Sztokholmskiego, członek Akademii Szwedzkiej, do której został wybrany 5 marca 1981 i przyjęty 20 grudnia 1981. Kjell Espmark zajmuje miejsce nr. 16 i jest następcą literaturoznawcy Eliasa Wesséna.

    Akademia i język szwedzki[ | edytuj kod]

    SAOB, Słownik Akademii Szwedzkiej, części 20-35

    Od 1874 roku Akademia redaguje i publikuje Listę Słów Akademii Szwedzkiej (w skrócie SAOL, szw. Svenska Akademiens ord lista över svenska språket), czyli rejestr współczesnego słownictwa szwedzkiego. W 2015 roku ukazało się jej 14 wydanie, zawierające prawie 126 000 słów. SAOL jest uważana za zapis wzorcowej ortografii i pełni nie tylko funkcję deskryptywną, a także normatywną.

    Ingmar Bergman, właściwie Ernst Ingmar Bergman (ur. 14 lipca 1918 r. w Uppsali, zm. 30 lipca 2007 r. na wyspie Fårö) – szwedzki reżyser filmowy i teatralny, uważany za największego szwedzkiego artystę od czasu Strindberga (do bycia pod ogromnym wpływem którego się przyznawał) i jednego z największych artystów w historii kina obok Luisa Buñuela czy Federico Felliniego.Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf (ur. 20 listopada 1858 w Mårbacka, zm. 16 marca 1940 tamże) – szwedzka pisarka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1909.

    Bardziej obszernym źródłem wiedzy o języku szwedzkim jest wydany w 2009 przez Akademię Słownik Szwedzki (SO, szw. Svenska Ordboken). Zawiera on definicje słów, przykłady użycia, przykładowe konstrukcje oraz krótkie informacje o etymologii.

    Od 1893 Akademia wydaje również Słownik Akademii Szwedzkiej (w skrócie SAOB, szw. Svenska Akademiens ordbok), największą encyklopedię wydaną kiedykolwiek w Skandynawii. Jest to słownik etymologiczny, zawierający obszerne definicje i przykłady użycia słów występujących w pisanym języku szwedzkim od 1521 roku. Prace nad słownikiem postępują zgodnie z porządkiem alfabetycznym, w 2017 roku wydano 37 jego część, a redaktorzy dotarli do słowa „vret”. Redakcja SAOB znajduje się w Lund.

    Sture Allén (ur. 31 grudnia 1928 roku w Göteborgu) – emerytowany profesor lingwistyki komputerowej na Uniwersytecie w Göteborgu. W latach 1986–1999 był sekretarzem Akademii Szwedzkiej, zajmując tam fotel nr 3; jego poprzednikiem był Carl Ivar Ståhle.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Pod auspicjami Akademii powstała również mająca ogromne znaczenie standaryzacyjne dla języka czterotomowa Gramatyka Akademii Szwedzkiej (w skrócie SAG, szw. Svenska Akademiens Grammatik), wydana w roku 1999 pod redakcją językoznawców Ulfa Telemana, Staffana Hellberga i Erika Anderssona. Obejmuje ona prawie 3000 stron i jest ona całościowym opisem współczesnej gramatyki języka szwedzkiego, zarówno pisanego, jak i mówionego.

    Lars Olof Jonathan (Nathan) Söderblom (ur. 15 stycznia 1866 w Trönö, zm. 12 lipca 1931 w Uppsali) – szwedzki arcybiskup i teolog protestancki, laureat pokojowej Nagrody Nobla.Johan Ludvig Runeberg (ur. 5 lutego 1804, zm. 6 maja 1877) – fiński poeta romantyczny tworzący w języku szwedzkim, autor hymnu narodowego Finlandii Maamme.

    Biblioteka Noblowska[ | edytuj kod]

    W związku z przyjęciem przez Akademię zadania przyznawania Literackiej Nagrody Nobla, w 1901 roku utworzono Bibliotekę Noblowską, która ma za zadanie wspierać członków Akademii w pracach nad wyłanianiem laureatów nagrody oraz gromadzić literaturę piękną, krytykę literacką, a także dzieła filozoficzne, historyczne czy językoznawcze. Od 1921 roku biblioteka mieści się w Budynku Giełdy, razem z siedzibą Akademii. Obecnie jest ona największą w krajach nordyckich biblioteką specjalizującą się w literaturze pięknej i literaturoznawstwie. Jej zbiory liczą prawie 200 000 woluminów w różnych językach, przede wszystkim po szwedzku.

    Pär Fabian Lagerkvist (ur. 23 maja 1891 w Växjö, zm. 11 lipca 1974 w Lidingö) – prozaik, poeta, dramaturg, eseista i krytyk szwedzki. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1951. Członek Akademii Szwedzkiej. Jego odznaczające się dużą siłą wyrazu utwory sprawiły, że miał znaczący wpływ na literaturę od wczesnych lat 20. XX wieku po późnych lat 70.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jayne Svenungsson (ur. 9 grudnia 1973 w Trollhättan) – szwedzka filozof religii i profesor teologii Uniwersytetu w Lund. Od 2017 jest członkiem Akademii Szwedzkiej.
    Anders Zorn (ur. 18 lutego 1860 w Mora, zm. 22 sierpnia 1920, Mora) – szwedzki malarz i grafik. Znany głównie z portretów i aktów. Sportretował m.in.: Grovera Clevelanda.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Lars Saabye Christensen (ur. 21 września 1953 r. w Oslo) - norweski pisarz i poeta, autor m.in. przetłumaczonych na j. polski książek Jubel, Herman, Półbrat.
    Zupa grochowa (grochówka) – zupa przyrządzana z łupanego grochu, na wędzonce z dodatkiem ziemniaków, czosnku i majeranku.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Sztokholmska Giełda Papierów Wartościowych (szw. Stockholmsbörsen, ang.: Stockholm Stock Exchange, SSE) – giełda papierów wartościowych w Szwecji zlokalizowana w stolicy kraju – Sztokholmie. Została założona w 1863 roku. Od roku 1998 giełda wchodzi w skład giełd OMX. W roku 2003 jej operacje zostały połączone z operacjami przeprowadzanymi na giełdzie w Helsinkach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.173 sek.