• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akademia Szwedzka

    Przeczytaj także...
    Knut Emil Ahnlund (ur. 24 maja 1923 w Sztokholmie, zm. 28 listopada 2012 tamże) – szwedzki historyk literatury, pisarz, członek Akademii Szwedzkiej. Nieaktywny od 2005 roku w następstwie protestu przeciwko werdyktowi Akademii o przyznaniu nagrody Nobla w dziedzinie literatury dla Elfriede Jelinek.Gustaw III (ur. 24 stycznia 1746 w Sztokholmie, zm. 29 marca 1792 tamże) – król Szwecji z dynastii Holstein-Gottorp od 1771 roku; zwolennik absolutyzmu oświeconego.
    Nagroda Nobla w dziedzinie literatury – nagroda uważana za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodę literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

    Akademia Szwedzka (szw. Svenska Akademien, także De Aderton) – niezależna organizacja, której celem jest promowanie literatury szwedzkojęzycznej i języka szwedzkiego. Akademia co roku nominuje laureata Literackiej Nagrody Nobla.

    Historia[]

    Akademia Szwedzka została założona 20 marca 1786 przez szwedzkiego króla Gustawa III. Statut został w dużej części napisany przez samego króla i przypomina statut Akademii Francuskiej. Według statutu najważniejszym zadaniem organizacji jest praca nad renhet, styrka och höghet (pol. czystością, siłą i wielkością) języka szwedzkiego. Realizację tego zadania zapewnia wydawanie przez Akademię słownika, podręcznika gramatyki oraz coroczne wyróżnienie za nadzwyczajnej jakości użycie szwedzkiego.

    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.

    Po śmierci Gustawa III w 1792 sytuacja Akademii się pogorszyła i w 1795 jej działalność została wstrzymana na 2 lata. Mimo tego Akademia zachowała swoją pozycję jako najwyższy szwedzki autorytet w kwestiach literackich i językowych. W latach 20. XIX wieku działalność organizacji osłabła w wyniku ataku ze strony prekursorów nowej literatury.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf (ur. 20 listopada 1858 w Mårbacka, zm. 16 marca 1940 tamże) – szwedzka pisarka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1909.

    W 1834 umarł stały sekretarz organizacji Nils von Rosenstein, a na jego miejsce wstąpił energiczny Bernhard von Beskow, który znacząco wzmocnił pozycję Akademii. Po śmierci Beskowa w 1868 nie udało się ustanowić sekretarza aż do roku 1884, kiedy na to stanowisko wstąpił Carl David af Wirsén. W następnym dziesięcioleciu literatura szwedzka rozwijała się w kierunku, który nie odpowiadał Wirsénowi. Spowodowało to mniejszą popularność tego ciała wśród młodszego pokolenia pisarzy.

    Sara Maria Danius (ur. 5 kwietnia 1962 w Täby) – szwedzka profesor literaturoznawstwa, krytyk literacka i pisarka. Od 2013 roku członek Akademii Szwedzkiej.Literatura szwedzkojęzyczna – termin odnoszący się do dzieł literackich stworzonych w języku szwedzkim w samej Szwecji oraz twórczości literackiej w języku szwedzkim pisanej w Finlandii i na Wyspach Alandzkich. W artykule omówiono także twórców piszących po łacinie, jeśli ich działalność miała istotny wpływ na rozwój kultury i literatury szwedzkojęzycznej.

    W 1900, po pewnym wahaniu, Akademia przyjęła na siebie obowiązek przyznawania Literackiej Nagrody Nobla.

    Wirséna w 1912 na stanowisku stałego sekretarza zastąpił Erik Axel Karlfeldt. Jego 18-letni okres urzędowania stał pod znakiem przemian i modernizacji w łonie Akademii, które otworzyły ją na pisarzy nowych czasów. Pierwszą kobietą wybraną do Akademii była wybrana w 1914 Selma Lagerlöf. W XX wieku Akademia działała według wyznaczonego wtedy kierunku.

    Académie française (Akademia Francuska) – towarzystwo naukowe, założone w 1635 w Paryżu. Pierwsza tego typu instytucja w nowożytnej Europie, później przekształcona w instytucję państwową.Erik Axel Karlfeldt (ur. 20 lipca 1864, zm. 8 kwietnia 1931) – szwedzki poeta. Jego silnie związana z wiejskimi korzeniami i tradycją poezja była bardzo popularna w jego czasach, co sprawiło, że uzyskał pośmiertnie w 1931 Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury (w 1918 odmówił jej przyjęcia).

    W związku ze sprawą Salmana Rushdiego w roku 1989 trzech członków Akademii zrezygnowało z brania udziału w jej spotkaniach. W 2005 z kolei z brania udziału w spotkaniach zrezygnował Knut Ahnlund, chcąc zaprotestować przeciwko przyznaniu Nagrody Nobla Elfriede Jelinek. Obecnie stałym sekretarzem Akademii Szwedzkiej jest krytyk literacka i pisarka Sara Danius, która objęła funkcję 1 czerwca 2015.

    Sir Ahmed Salman Rushdie (ur. 19 czerwca 1947 w Bombaju, arab.:أحمد سلمان رشدی, hindi: अहमद सलमान रश्दी), brytyjski pisarz i eseista indyjskiego pochodzenia, specjalizujący się w tematach związanych z Subkontynentem Indyjskim oraz relacjami świata zachodniego ze wschodem. Zdobywca Nagrody Bookera za książkę pt. "Dzieci północy". Jego twórczość charakteryzuje się magicznym realizmem.Elfriede Jelinek (ur. 20 października 1946 w Mürzzuschlag) – austriacka pisarka i feministka, laureatka Literackiej Nagrody Nobla w roku 2004.

    Motto Akademii brzmi Snille och smak (pol. Geniusz i smak).

    Obecni członkowie[]

    Akademia Szwedzka ma 18 członków zajmujących tradycyjnie numerowane miejsca:

  • Lista członków, byłych i obecnych, Akademii Szwedzkiej
  • Przypisy

    1. Svenska Akademien: De Aderton. Svenska Akademiens ledamöter (szw.). [dostęp 2016-02-09].

    Linki zewnętrzne[]

  • Akademia Szwedzka (szw.) [dostęp 21 grudnia 2013]



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.009 sek.