• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Akademia Rycerska w Legnicy

    Przeczytaj także...
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Piastowie śląscy – linia dynastii Piastów zapoczątkowana przez syna Krzywoustego, Władysława Wygnańca panująca w licznych księstwach śląskich od 1138 do 1675 r. Ostatnim księciem śląskim z rodu Piastów, a także z całej dynastii był przedwcześnie zmarły Jerzy IV Wilhelm książę Brzegu, Wołowa i Legnicy do 1675 r. Ostatnim męskim przedstawicielem dynastii Piastów był Ferdynand II baron (Freiherr) von und zu Hohenstein (z linii Piastów cieszyńskich) zmarły w 1706 r.
    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Akademia Rycerska
    Akademia Rycerska nocą. Widok od ul. Chojnowskiej

    Akademia Rycerska w Legnicy (niem. Kaiserliche Ritterakademie zu Liegnitz) – męska szkoła średnia w Legnicy, która istniała od 1730 do 1945 roku.

    Zarys historii[]

    Bezdzietny książę Jerzy Rudolf legnicki (1595-1653) zapisał w swym testamencie z roku 1646 pokaźne środki na utworzenie szkoły dla szlacheckich chłopców – protestantów ze Śląska, która miała być administrowana przez kapitułę kalwinistycznego wówczas kościoła dworskiego pw. św. Jana i nosić miano Johannisstiftung - Fundacja św. Jana. Do realizacji idei księcia nie doszło w czasie 22 lat po jego śmierci, gdyż tron przechodził do różnych i krótko tylko panujących krewnych z dynastii Piastów śląskich aż do jej wygaśnięcia ze śmiercią ostatniego panującego Piasta, Jerzego Wilhelma w roku 1675.

    Rekatolicyzacja (z łac. "re" ponownie) – ruch religijno-społeczny podejmowany w celu ponownego wprowadzanie wyznania katolickiego wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej obowiązywał katolicyzm.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Powstała sytuacja wykorzystali arcykatoliccy Habsburgowie, którzy z racji posiadania tronu czeskiego w wyniku wygaśnięcia rodu Piastów śląskich przejęli Księstwo legnickie jako część lennego wobec nich państwa legnicko-wołowsko-brzeskiego jako wygasłe lenno. Natychmiast zaczęli rekatolicyzację ostatniego obszaru śląskiej ziemi, w którym panowała tolerancja religijna, a większość poddanych była protestantami. Kościół św. Jana został oddany jezuitom, którzy zamienili go w świątynię katolicką, a środki przeznaczone na stworzenie Akademii skonfiskowane przez skarb cesarski.

    Jerzy Rudolf (ur. 22 stycznia 1595 w Oławie - zm.14 stycznia 1653 we Wrocławiu) – książę legnicki z dynastii Piastów, syn księcia legnicko-brzeskiego Joachima Fryderyka i księżniczki askańskiej, Anny Marii, humanista, mecenas sztuki, kompozytor i poeta. Starosta generalny Śląska w latach 1621-1628 i od 1641 r.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Dopiero pokój w Altranstädt (1706) zmusił Habsburgów do zwrócenia zagrabionych funduszy. Stworzono w Legnicy nową szkołę dla szlachty, Akademię Rycerską, która jednak wbrew intencjom fundatora Jerzego Rudolfa Legnickiego była dedykowana męskiej młodzieży zarówno protestanckiej jak katolickiej.

    Królestwo Czech (czes. České království) – historyczne państwo istniejące od momentu koronacji Wratysława II na króla Czech. Po jego śmierci Czechy znów stały się księstwem. Ponownie istniało królestwo w czasie panowania Władysława II. Od czasów Przemysła Ottokara I tytuł królewski był dziedziczny. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów w 1306 r. Czechy przeszły pod panowanie Luksemburgów. Od 1356 r. król Czech był jednym z elektorów Rzeszy. Po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Czechy dostały się pod panowanie Habsburgów. Od 1849 r. kraj koronny Cesarstwa Austrii, obejmujący obszar Czech właściwych. W wyniku rozpadu Austro-Węgier po I wojnie światowej Królestwo Czech weszło w skład Czechosłowacji.Jerzy IV Wilhelm, niem. Georg Wilhelm I (ur. 29 września 1660 w Oławie, zm. 21 listopada 1675 w Brzegu) – książę legnicko-wołowsko-brzeski. Był ostatnim księciem ze śląskiej linii Piastów i całej dynastii, synem księcia Chrystiana i jego żony Ludwiki Anhalckiej.

    Reformatorem Akademii Rycerskiej był Karl von Zedlitz - pruski minister oświaty, a w latach 1788-1789 dyrektor szkoły. W roku 1811 zezwolono na naukę także młodzieży pochodzenia nieszlacheckiego, a w 1901 przetworzono ją w państwowe liceum, które istniało do 1945 roku i do którego siłą tradycji uczęszczało bardzo wielu uczniów z rodów szlacheckich w Królestwie Prus. Jednym z profesorów w II poł. XIX w. był malarz Theodor Blätterbauer.

    Baron Karl Abraham von Zedlitz und Leipe (ur. 4 stycznia 1731 w Czarnym Borze (niem. Schwarzwaldau) koło Wałbrzycha (niem. Landeshut) na Dolnym Śląsku, zm. 18 marca 1793) w Czerńczycach (niem. Kapsdorf) – pruski prezydent rządu śląskiego, potem królewski minister stanu, minister sprawiedliwości, do spraw kościoła i szkół za rządów Fryderyka Wielkiego.Konfiskata – przymusowe wywłaszczenie na rzecz państwa całości lub części majątku osoby fizycznej, bez prawa do odszkodowania.

    Gmach Akademii[]

    Monumentalny gmach Akademii, jeden z najwspanialszych zabytków baroku austriackiego na terenie dzisiejszej Polski, wzniesiony został w latach 1726-1738 według planów architekta wiedeńskiego Josepha Emanuela Fischera von Erlacha i przetrwał II wojnę światową. Systematycznie dewastowany po 1945 r., gdy służył jako jedna z wielu kwater stacjonujących w Legnicy i okolicach oddziałów radzieckich. Dopiero w 1978 r. obiekt został przekazany stronie polskiej. Remont Akademii Rycerskiej oficjalnie zakończył się pod koniec marca 2016 roku.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

    Przypisy

    1. Akademia Rycerska w Legnicy odzyskała dawny blask [REPORTAŻ], Radio Wrocław [dostęp 2016-04-01].

    Bibliografia[]

  • Hugo Weczerka (Hrsgb.), Handbuch der historischen Stätten - Schlesien, Stuttgart 1977



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
    Kwatera – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 398) kwaterą jest lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej.
    Architekt (gr. architéktōn – kierownik budowy, majster budowniczy) – interdyscyplinarny zawód trudny do jednoznacznego zdefiniowania i w zależności od kraju, w różnym czasie, przedstawiciele tego zawodu spełniali nieco odmienne funkcje. Jest to zawód interdyscyplinarny (łączący wiele dziedzin nauki i techniki). Architektami nazywa się:
    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
    Pokój w Altranstädt – traktat pokojowy zawarty 24 września 1706 na zamku w Altranstädt (Elektorat Saksonii) podczas III wojny północnej pomiędzy królem Polski i elektorem Saksonii Augustem II Mocnym a królem Szwecji Karolem XII.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.