• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ahmad ibn Hanbal

    Przeczytaj także...
    Mazhab - (ar. مذهب) szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów. Współcześnie w islamie sunnickim funkcjonują cztery szkoły prawa, które powstawały na przestrzeni VIII i IX wieku n.e. , a są to:Kalam (arab. pióro) – w islamie dyskusja, a także teologia dogmatyczna, odwołująca się do danych spisanych, lecz również rozumowych.
    Asz-Szafi’i (pełne imię: Abu Abd Allah Muhammad Ibn Idris Asz-Szafi’i), ar. الامام ابو عبد الله بن ادريس الشافعي المطلبي (ur. 767 w Gazie - zm. 20 stycznia 820 w Al-Fustat) – tradycyjnie uważany za założyciela jednego z mazhabów sunnickich, szafi’itów, twórca wiedzy o źródłach poznania prawa muzułmańskiego (arab. usul al-fikh اصول الفقه), przez część badaczy zachodnich (np. J. Schacht) uważany za prekursora idei sunny Proroka (as-sunna an-nabawijja السنة النبوية), tradycyjnie uważany za autora traktatów "Kitab al-Umm" كتاب الامi "Kitab ar-Risala" كتاب الرسالة.

    Ahmad ibn Hanbal, arab. أحمد بن حنبل (ur. w grudniu 780/Rabi' II 164 A.H. w Bagdadzie – zm. w lipcu 855/Rabi' I 241 A.H. w Bagdadzie) – sunnicki tradycjonista, fakih i teolog, eponimiczny założyciel hanbalickiej szkoły prawa.

    Pochodził z plemienia Banu Szejban, należącego do Rabi'a. Jego ojciec zmarł kiedy Ibn Hanbal miał trzy lata, pozostawił po sobie jednak majątek pozwalający synowi na prowadzenie skromnego, ale niezależnego życia. Po nauce leksykografii, fikhu i tradycji w roku 795 Ibn Hanbal zdecydował się na poświęcenie się nauce tradycji, w związku z czym podjął szereg podróży po Iraku, Hidżazie, Jemenie i Syrii. Studiował on fikh i hadisy pod kierunkiem wielu nauczycieli, stąd nie może być uważany po prostu za ucznia Asz-Szafi’iego, jak to się czasami czyni, którego dzieła znał, ale spotkał się z nim osobiście tylko raz. Jak zauważa Ibn Tajmijja, jego formacja prawnicza odbyła się przede wszystkim pod wpływem szkoły hadisów i Hidżazu. Ibn Hanbal gwałtownie sprzeciwiał się dogmatowi o stworzeniu Koranu, który był popierany przez pozostającego pod wpływem mutazylizmu kalifa Al-Mamuna (813–833), i w związku z tym został wtrącony do więzienia. Al-Mamun wkrótce zmarł, a Ibn Hanbal został dotkliwie pobity gdy postawiony przed nowym kalifem Al-Mutasimem (833–842) nadal odmawiał uznania że Koran jest stworzony. Ostatecznie po dwuletnim pobycie w więzieniu Ibn Hanbal został uwolniony, jednak wznowił otwarte nauczanie dopiero po roku 847, gdy kalif Al-Mutawakkil (847–861) odwrócił się od mutazylizmu. Ibn Hanbal został pochowany na cmentarzu męczenników (makabir asz-szuhada), a w jego pogrzebie miała brać udział cała ludność Bagdadu. Jego grób stał się jednym z najczęstszych miejsc pielgrzymek w mieście aż do jego zniszczenia przez wylew Tygrysu w XIV wieku.

    Al-Muʿtasim Billah, Abu Ishaq ʿAbbas Ibn Harun, ابو اسحق عباس بن هارون المعتصم بالله (ur. 794 w Zibatrze, zm. 5 stycznia 842 w Samarze) – panował jako kalif abbasydzki w latach 833–842.Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

    Najbardziej cenionym dziełem Ibn Hanbala był Musnad, zbiór ok. 30 tys. hadisów zredagowany po jego śmierci przez jego syna Abd Allaha. Najważniejsze traktaty teologiczne to Radd ala'l-Dżahmijja wa'l-Zanadika i Kitab as-Sunna. To pierwsze zawiera polemikę z dżahmitami, zaś drugie ponownie rozważa pewne wątki i definiuje własne stanowisko Ibn Hanbala we wszystkich podstawowych kwestiach jego wyznania wiary. Według Ibn Hanbala Koran jest niestworzonym słowem Boga, przy czym przez Koran należy rozumieć nie abstrakcyjną ideę, ale „Koran z jego literami, słowami, wyrażeniami, ideami – Koran w całej jego żywej rzeczywistości, której natura sama w sobie uchodzi naszemu poznaniu”. Trudno jednak określić jego pozycję w stosunku do statusu recytacji Koranu – twierdzi on wprawdzie, że ten kto uznaje iż słowa wypowiadane podczas recytacji Koranu są stworzone jest dżahmitą, ale nie formułuje własnego pozytywnego stanowiska. Według niego Bóg jest Bogiem Koranu, a zatem musi rzeczywiście posiadać wszystkie opisane w nim atrybuty, takie jak słuch, wzrok, mowa, wszechmoc, wola, mądrość, a także ręka, twarz, wszechobecność czy zasiadanie na tronie. Dlatego odrzucał on teologię negatywną (ta'til) dżahmitów oraz ich alegoryczną egzegezę (tawil). Ibn Hanbala uznaje się za jednego z pierwszych i najważniejszych eksponentów idei bila kajfa – „nie ma pytania o to jak”. Samo wyrażenie nie pojawia się u niego, jednak w swoich pismach wyraźnie twierdzi on, że nie wolno zmieniać znaczenia słów Koranu ani poprzez jego interpretację alegoryczną, ani antropomorficzną (taszbih). Tym samym zawierają one rdzeń doktryny, zgodnie z którą należy wierzyć w to iż Bóg posiada atrybuty opisane w Koranie, nie pytając o to w jaki sposób to się dzieje. Oprócz Koranu i sunny Ibn Hanbal uważał za źródła szari'atu także opinie (fatwa) towarzyszy (sahaba), uważając za godne rozważenia także opinie najważniejszych przedstawicieli następnej generacji (tabi'un). Idżma muzułmańskiej ummy była jednak dla niego jedynie wyrazem zgody na prawdę odnalezioną w Koranie i sunnie i nie stanowiła źródła prawa w ścisłym sensie tego słowa. Według Ibn Hanbala pierwszą powinnością jurysty jest wierne podążanie za tradycją pozostawioną przez starszych poprzez unikanie jakiejkolwiek kreatywności lub innowacji. Stąd potępiał on raj – wydawanie przez fakihów samodzielnych opinii. Nie negował jednak znaczenia kijasu, to jest rozumowania przez analogię. Ostatecznym uzasadnieniem etyki jest dla Ibn Hanbala służba Bogu, a wiara wymaga osobistego zaangażowania, stąd może maleć i wzrastać. Można także znaleźć u niego sformułowania doktryny charakterystycznej dla wczesnego hanbalizmu, zgodnie z którą nic nie jest uważane za społeczny obowiązek oprócz religijnych praktyk bezpośrednio przepisanych przez Boga i nie może być zakazane przez prawo nic co nie zostało zakazane przez Boga w Koranie i sunnie.

    Józef Bielawski (ur. 12 sierpnia 1910 w Starej Wsi koło Brzozowa, zm. 19 września 1997 w Warszawie) – polski arabista i islamista, twórca pierwszych stacjonarnych polskich studiów islamistycznych. Stworzył od podstaw nowoczesną i największą w Polsce arabistykę na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie po dziś dzień kontynuuje się zapoczątkowane przez niego kierunki badań.Teologia apofatyczna (gr. apofatikos - "przeczący", nazywana też Teologią negatywną) - nurt teologii oparty na założeniu, że jakiekolwiek pozytywne poznanie natury Boga przekracza granice możliwości ludzkiego rozumu.

    Eponimiczny założyciel jednej z czterech głównych szkół prawa muzułmańskiego Ahmad Ibn Hanbal poprzez swojego ucznia Ibn Tajmijję może być uważany za dalekiego przodka wahhabizmu, a także w pewnym stopniu inspiratora salafizmu

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. H. Laoust: Aḥmad b. Ḥanbal. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 272–273. ISBN 90-04-08114-3.; Danuta Madeyska: Ahmad ibn Hanbal. W: Józef Bielawski (red. nauk.): Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971, s. 32.Sprawdź autora:1.
    2. Laoust, s. 275
    3. Laoust, ss. 275–277; Binyamin Abrahamov: The Bi-lā Kayfa Doctrine and Its Foundations In Islamic Theology. W: Ian Richard Netton (ed.): Islamic Philosophy and Theology. Volume II. Revelation and Reason. London and New York: Routledge, 2007, s. 242–243. ISBN 0-415-34395-X.
    4. Laoust, s. 272

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Binyamin Abrahamov: The Bi-lā Kayfa Doctrine and Its Foundations In Islamic Theology. W: Ian Richard Netton (ed.): Islamic Philosophy and Theology. Volume II. Revelation and Reason. London and New York: Routledge, 2007, s. 242–254. ISBN 0-415-34395-X.
  • H. Laoust: Aḥmad b. Ḥanbal. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 272–277. ISBN 90-04-08114-3.
  • Danuta Madeyska: Ahmad ibn Hanbal. W: Józef Bielawski (red. nauk.): Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971, s. 32.Sprawdź autora:1.
  • Kalif (arab. chalifa, „następca”) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku, w wyniku sporu o sukcesję, doszło do rozłamu wewnątrz wyznawców islamu na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby, Abd ar-Rahman III, ogłosił się kalifem, jednak jego kalifat rozpadł się już w 1031 r.Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ لوهابية‎, al-Wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; "ultrakonserwatywny", "surowy", "fundamentalistyczny", "purytański". Jego głównymi inspiracjami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.




    Warto wiedzieć że... beta

    Leksykografia (gr. leksikón - słownik + gráphõ - piszę) – nauka zajmująca się metodami tworzenia słowników i encyklopedii oraz opracowywaniem haseł i sposobem ich objaśniania.
    Fikh (arab. فقه , fiqh - zrozumienie) – nauka prawa muzułmańskiego, termin tłumaczony najczęściej jako jurysprudencja muzułmańska. Specjalistą w dziedzinie fikhu jest fakih, bądź usulita. Obecnie w ramach islamu sunnickiego istnieją cztery szkoły prawne (mazhaby). Różne odłamy islamu szyickiego mają odrębne systemy prawne.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Fatwa (tur. fetva, arab. فتوى) − opinia wysokiego uczonego-teologa muzułmańskiego (muftiego w sunnizmie lub mudżtahida w szyizmie), wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, teologiczno-prawną lub czysto prawną, jest wydawana wyłącznie na piśmie.
    Umma (lub ummah, arab. أمة) – arabskie słowo oznaczające naród, społeczność; w znaczeniu religijnym (islamskim) całą wspólnotę islamską.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Hidżaz (także Hedżaz, arab. الحجاز = Al-Hidżaz) - region historyczny w Arabii. Stolicą regionu jest Dżudda, jednak rolę głównego miasta pełni Mekka. Jest to ziemia święta dla muzułmanów, gdyż znajdują się tutaj Mekka i Medyna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.078 sek.