• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aerozol atmosferyczny



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Hydrometeoryopady, zbiór cząsteczek wody w stanie ciekłym lub w formie lodu, które opadają na powierzchnię ziemi, unoszą się w powietrzu, są wywiewane przez wiatr lub osadzają się na powierzchni ziemi, bądź w atmosferze. Hydrometeory to najbardziej obszerna grupa zjawisk meteorologicznych. Automatyczna sieć aerozolowa (ang. AErosol RObotic NETwork, w skrócie AERONET) – sieć fotometrów słonecznych służących do pomiaru ilości i rodzaju pyłów zawieszonych (sulfaty, sól morska, sadza) oraz ilości pary wodnej w powietrzu. AERONET jest wspólnym projektem naukowo-badawczym NASA i Uniwersytetu w Lille (Francja) (podsieć PHOTONS), w którym uczestniczy wiele innych instytucji naukowych i badaczy z całego świata. W skład sieci wchodzi około 500 sunfotomerów, rozmieszczonych w stacjach pomiarowych na całym świecie
    Pył powstały w procesie rozdrabniania minerałów w Kamieniołomie Romanowo

    Aerozole atmosferyczne (pyły zawieszone, drobiny) – ciekłe krople lub stałe cząstki pochodzenia naturalnego, jak w przypadku aerozolu soli morskiej lub pyłów mineralnych, albo cząstki produkowane przez człowieka (zanieczyszczenia), jak to jest w przypadku aerozolu kropli lub cząstek stałych siarczanów. Często prekursorami aerozoli atmosferycznych są tlenki siarki i azotu, które są przekształcane w procesach chemicznych i fotochemicznych w aerozole atmosferyczne.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.Teledetekcja (ang. remote sensing) to rodzaj badań wykonywanych z pewnej odległości (zdalnie) przy wykorzystaniu specjalistycznych sensorów (czujników). Badania teledetekcyjne można wykonywać z samolotów, przestrzeni kosmicznej lub z powierzchni ziemi. Metody teledetekcyjne dzielą się na aktywne i pasywne. W aktywnej teledetekcji sygnał jest wysłany z instrumentu, a po odbiciu od obiektu, odbierany i analizowany. Przykładami aktywnej teledetekcji jest aktywny radar, w którym wysyłane są mikrofale, lidar – w tym przypadku wysyłane jest światło, czy sodar lub sonar – wtedy wysyłane są fale akustyczne. Pasywnymi metodami teledetekcji są metody oparte na analizie sygnałów emitowanych przez obserwowany obiekt. Zdjęcie fotograficzne jest przykładem teledetekcji pasywnej. Terminu teledetekcja używa się zwykle przy pomiarach wykonywanych z pokładu satelitów czy też samolotów, ale dotyczy on także wszelkich innych pomiarów wykonywanych zdalnie. Techniki teledetekcyjne używają tzw. metod odwrotnych do oceny interesujących własności. Dla przykładu, ocena ilości deszczu z chmur może być dokonana na podstawie intensywności sygnału z radaru meteorologicznego. Dziedzina ta rozwija się bardzo intensywnie głównie na potrzeby robotyki (orientacja przestrzenna), bezpieczeństwa (obserwacja poprzez nieprzeźroczyste przeszkody np. ściany - (ang. through-the-wall detection)) i zdalna identyfikacja osób, przemysłu samochodowego (wykrywanie zagrożeń na drodze) (ang. automotive radar), logistyki (zdalna identyfikacja towarów), monitoringu środowiska naturalnego, medycynie i wielu innych dziedzin.

    Rodzaje aerozoli atmosferycznych[ | edytuj kod]

    Komunikat na temat pyłu zawieszonego (PM10) w Katowicach

    Aerozole atmosferyczne można sklasyfikować ze względu na pochodzenie, fazę (ciekła i stała), własności fizyczne i chemiczne na cztery duże grupy:

    Elipsoida obrotowa – powierzchnia lub bryła powstała na skutek obrotu elipsy wokół jej osi symetrii. W przypadku Ziemi osią tą jest mała oś elipsy, czyli oś ziemska.Długość fali – najmniejsza odległość pomiędzy dwoma punktami o tej samej fazie drgań (czyli pomiędzy dwoma powtarzającymi się fragmentami fali – zob. rysunek). Dwa punkty fali są w tej samej fazie, jeżeli wychylenie w obu punktach jest takie samo i oba znajdują się na etapie wzrostu (lub zmniejszania się). Jeżeli w jednym punkcie wychylenie zwiększa się a w drugim maleje, to punkty te znajdują się w fazach przeciwnych.
  • aerozol soli morskiej,
  • pyły pochodzenia mineralnego (w Europie np. chmury piasku znad Sahary),
  • organiczne i nieorganiczne związki węglowo-grafitowe, popioły i cząstki sadzy,
  • siarczany.
  • Najczęściej spotykaną klasyfikacją ze względu na wielkość cząstek jest:

  • PM2,5 (particulate matter 2.5) – wszystkie aerozole atmosferyczne o wielkości cząstek 2,5 mikrometra lub mniejszej, w skład których wchodzą zwykle stosunkowo reaktywne związki organiczne i nieorganiczne (np. azotan amonu);
  • PM10 (particulate matter 10) – wszystkie cząstki o wielkości 10 mikrometrów lub mniejszej, w skład których wchodzą zwykle stosunkowo obojętne chemicznie związki takie jak krzemionka i tlenki metali;
  • TSP (total suspended particulates) – całkowity pył zawieszony, czyli wszystkie aerozole, o średnicy cząstek zarówno poniżej, jak i powyżej 10 mikrometrów.
  • Ze względu na wielkość aerozole atmosferyczne można podzielić na:

    Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce. Jest ona największą gorącą pustynią na Ziemi (ma 9 064 300 km²), rozciągająca się na długości 5700 km od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie; od północy ograniczona jest górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terytoriach 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Sudanu.Ciśnienie cząstkowe (ciśnienie parcjalne) - ciśnienie, jakie wywierałby dany składnik mieszaniny gazów, gdyby w tej samej temperaturze sam zajmował objętość całej mieszaniny.
  • aerozole drobne (fine mode aerosols),
  • klasę akumulacji (accumulation mode),
  • aerozole gruboziarniste (coarse mode particulates),
  • lub na aerozole:

  • submikronowe – mniejsze niż mikrometr,
  • supermikronowe – większe niż mikrometr.
  • Zwyczajowo do aerozoli atmosferycznych nie zalicza się hydrometeorów.

    Własności fizyczne[ | edytuj kod]

    Kształt[ | edytuj kod]

    Kształt aerozoli atmosferycznych zależy od ich rodzaju, a także od wilgotności względnej w powietrzu. Związki siarczanów są ciekłymi kulkami, kiedy w powietrzu wilgotność względna jest powyżej około 40%, a w suchym powietrzu o małej wilgotności względnej mogą być stałymi cząstkami niesferycznymi. Pyły mineralne (potocznie nazywane piaskiem) są prawie zawsze niesferyczne, nawet przy dużej wilgotności względnej. Aerozol soli morskiej przy małej wilgotności z wyglądu przypomina sześcian, którego rogi są zaokrąglone. Pyły sadzy dość często to ciąg połączonych w łańcuch nanometrowych kuleczek, a popioły mają nieregularne kształty. Jednym z kłopotów związanych z występowaniem niesferycznych cząstek jest definicja ich wielkości. Wprowadza się pojęcie promienia równoważnego promieniowi sfery dla tej samej masy lub tej samej objętości aerozolu niesferycznego. Czasami wprowadza się też pojęcie promienia aerodynamicznego związanego ze sposobem (optycznym) pomiaru cząstki niesferycznej.

    Absorpcja – w optyce proces pochłaniania energii fali elektromagnetycznej przez substancję. Natężenie światła wiązki przechodzącej przez substancję ulega zmniejszeniu nie tylko w wyniku absorpcji, lecz również na skutek rozpraszania światła. O ile jednak promieniowanie rozproszone opuszcza ciało, to część zaabsorbowana zanika powodując wzrost energii wewnętrznej tego ciała.Popiół – stała pozostałość po spaleniu substancji organicznej, np. paliw stałych lub ciekłych, czy masy organizmów żywych. Popiół jest produktem wtórnym, otrzymywanym przez działanie wysokiej temperatury na substancje mineralne zawarte w materiale. Zawiera większość pierwiastków, które się w nim znajdowały, choć wchodzą one po spopieleniu w skład innych związków chemicznych. Część reakcji zachodzących podczas spalania może prowadzić do powstania substancji lotnych, te nie wchodzą więc w skład popiołu.

    Wielkość[ | edytuj kod]

    Fizyka aerozoli to przykład, że wielkość jest pojęciem względnym. Otóż olbrzymie lub super olbrzymie drobiny aerozolu to cząstki powyżej 10 mikrometrów. Duże aerozole mają wielkość od 1 do 10 mikrometrów. Definiuje się, że drobne cząstki aerozolu są mniejsze niż 1 mikrometr.

    Koncentracja, masa i prędkość opadania[ | edytuj kod]

    Wprawdzie koncentracja aerozoli atmosferycznych jest dominowana przez aerozole drobne, ale masa aerozolu atmosferycznego jest zazwyczaj dominowana przez stosunkowo małą liczbę aerozoli gruboziarnistych. Dzieje się tak, dlatego że objętość i masa cząstki sferycznej rośnie z trzecią potęgą jej promienia. Innym ważnym faktem powodującym, że jest mało dużych pyłów zawieszonych w atmosferze jest ich prędkość opadania. Aerozole powyżej 10 mikrometrów mają stosunkowo dużą prędkość opadania (depozycji) w atmosferze. Dlatego aerozole atmosferyczne większe niż 10 mikrometrów są rzadkie daleko od źródła emisji, np. daleko od obszarów pustynnych w przypadku pyłów mineralnych.

    Lista najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce spowodowana obecnością w powietrzu cząstek stałych – zestawienie miast w Polsce, w których stężenie zanieczyszczeń powietrza aerozolami atmosferycznymi (pyłami o średnicy nie większej niż 2,5 μm) w 2013 roku co najmniej dwukrotnie przekraczało zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia, czyli osiągało wartości co najmniej 20 μg/m³ PM2,5. Dane zostały zebrane przez Europejską Agencję Środowiska, a opublikowane w 2016 roku przez Światową Organizację Zdrowia. PM10 – mieszanina zawieszonych w powietrzu cząsteczek o średnicy nie większej niż 10 μm. W skład mogą wchodzić takie substancje toksyczne jak np. benzopireny, dioksyny i furany. Występowanie pyłów PM10 związane jest m.in. z procesami spalania paliw stałych i ciekłych.

    Ze względu na szybkie opadanie (depozycja) super wielkich cząstek aerozolu atmosferycznego o promieniu od 10 do 100 mikrometrów, większość drobin ma promień poniżej 10 mikrometrów. Aerozole te nazywa się PM10 (od ang. particulate matter).

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Reaktywność chemiczna - zdolność związków i pierwiastków chemicznych do wejścia w reakcję chemiczną z innym związkiem lub pierwiastkiem.
    In situ – łaciński zwrot oznaczający w dosłownym tłumaczeniu w miejscu mający różne znaczenia zależnie od kontekstu.
    Sól morska – jeden z rodzajów soli spożywczej uzyskiwany poprzez odparowywanie słonych zbiorników wodnych – mórz lub jezior. Sól morską wykorzystuje się czasami również do produkcji kosmetyków. Podobnie jak w przypadku soli kamiennej, początek pozyskiwania soli morskiej datuje się na czasy prehistoryczne. W zależności od miejsca pochodzenia skład, wygląd oraz smak soli morskiej mogą się różnić, choć – podobnie jak zwykła sól kuchenna – składa się ona w przeważającej części z chlorku sodu, który stanowi zwykle ponad 95% zawartości. Zaleca się ograniczenie jej spożycia w związku z negatywnym wpływem sodu przede wszystkim na układ sercowo-naczyniowy. Nie istnieją żadne naukowe przesłanki wskazujące na prozdrowotne działanie jakiejkolwiek postaci soli morskiej.
    Ekstynkcja atmosferyczna - zjawisko polegające na osłabieniu natężenia światła ciał niebieskich, powstałe w atmosferze na skutek pochłaniania i rozpraszania światła. Jej wartość zmienia się w zależności od położenia i wysokości. W zakresie światła widzialnego przez atmosferę ziemską przechodzi około 80% światła padającego pionowo.
    Fotometr słoneczny – typ fotometru, który służy do pomiarów natężenia promieniowanie słonecznego dochodzącego do powierzchni ziemi. Detektorami w fotometrach słonecznych są fotodiody lub spektrometry. Pomiary promieniowania słonecznego w fotometrach wykonywane są w zakresie od ultrafioletu przez obszar widzialny po bliską podczerwień.
    Legislacja (fr. législation z łac. legis latio, legis lationis wniosek do prawa od łac. lex, legis prawo + latio przyniesienie) – proces tworzenia przez organy państwowe i samorządowe aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym terenie. Legislacja utożsamiana jest z kompetencjami parlamentu związanymi z uchwalaniem ustaw.
    Fala – zaburzenie rozprzestrzeniające się w ośrodku lub przestrzeni. W przypadku fal mechanicznych cząstki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi, przy czym przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.