• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Adygeja



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Jedna Rosja (także Jednolita Rosja, Jedyna Rosja lub Zjednoczona Rosja, ros Единая Россия) – największa partia polityczna w Federacji Rosyjskiej, obecnie w posiadaniu 238 z 445 miejsc w Dumie Państwowej. Określa się jako partia konserwatywna i popiera politykę administracji premiera Dmitrija Miedwiediewa, jest także zapleczem politycznym prezydenta Rosji, Władimira Putina. Partia została założona 2 grudnia 2001 na zjeździe scalającym trzy organizacje partyjne: Jedność (z liderem Siergiejem Szojgu), Ojczyzna (z liderem Jurijem Łużkowem) i Cała Rosja (z liderem Mintimerem Szajmijewem), powstała z niej nowa Wszechrosyjska Polityczna Partia Jedność i Ojczyzna – Jedna Rosja.Rejon tieuczeżski (ros. Теучежский район, Tieuczeżskij rajon, adyg. Теуцожь район, Teucožʹ rajon) – jeden z 7 rejonów w Republice Adygei.
    Historia[ | edytuj kod]
    Uroczysko Lago-Naki w górach Adygei

    Adygejczycy to naród, którego kolebką są obszary północno-zachodniego Kaukazu. Jakkolwiek jako odrębna grupa narodowościowa wyraźnie wyodrębnili się około X wieku, to wzmianki o nich obecne są także w dużo wcześniejszych źródłach. Nigdy nie byli politycznie zjednoczeni, co powodowało, że poddawali się na przestrzeni swej historii najazdom ze strony takich grup jak Hunowie, Awarowie, Pieczyngowie, Chazarowie czy Mongołowie. Pod koniec XVIII i na początku XIX wieku carska Rosja prowadzi wzmożone działania na Kaukazie. Na ich fali ziemie zamieszkane przez Adygejczyków zostają w 1864 ostatecznie przyłączone do państwa rosyjskiego. W pięć lat po rewolucji październikowej, 24 sierpnia 1922, powstał Adygejski (Czerkieski) Obwód Autonomiczny. 3 lipca 1991 Adygeja stała się Adygejską ASRR w składzie Rosyjskiej FSRR, będąc enklawą w obrębie Kraju Krasnodarskiego. Pod koniec 1991 sformułowany został pierwszy w historii Adygei parlament. Po rozpadzie ZSRR Adygeja stała się autonomiczną republiką w składzie Federacji Rosyjskiej. W styczniu 1992 prezydentem republiki został Asłan Dżarimow. 10 marca 1995 Zgromadzenie Ustawodawcze Adygei przyjęło konstytucję republiki. 13 stycznia 2002 urząd prezydenta Adygei objął Chazriet Sowmien.

    Anatolij Nikołajewicz Bieriezowoj, ros.: Анатолий Николаевич Березовой (ur. 11 kwietnia 1942 w Eniem, Adygejski Obwód Autonomiczny) – Lotnik Kosmonauta ZSRR.Rejon szowgienowski (ros. Шовге́новский райо́н; adyg. Шэуджэн район) – rejon w południowo-zachodniej Rosji, wchodzący w skład Republiki Adygei. Stolicą rejonu jest Chakurinohabl (4,1 tys. mieszkańców).

    W 2005 w republice nasilały się obawy o utratę państwowości, związane z planami przyłączenia Adygei do Kraju Krasnodarskiego. W obronę dotychczasowego statusu republiki jako samodzielnego podmiotu Federacji Rosyjskiej zaangażowali się członkowie zarówno miejscowych, jak i zagranicznych organizacji skupiających Adygejczyków. W 2005 narastały spory polityczne między prezydentem Sowmienem a parlamentem republiki (Chase). Kręgi parlamentarne krytykowały Sowmiena zwłaszcza za reformę władzy wykonawczej, która zmniejszyła liczbę ministerstw i urzędników różnych szczebli. Prezydent Sowmien miał być zaś niezadowolony z dużej niezależności parlamentu, w którym ówcześnie nie cieszył się już zbyt wielkim poparciem. W połowie kwietnia 2005 parlamentowi zabrakło jedynie kilku głosów, by odsunąć Sowmiena od władzy. 18 maja 2005 prezydent rozwiązał parlament. Deputaci do parlamentu Adygei zwrócili się z prośbą o interwencję do władz federalnych, zwracając uwagę na skrajnie destabilizujący wpływ dekretu Sowmiena na sytuację polityczną w republice. 24 maja po rozmowach, w których uczestniczyli członkowie administracji federalnej, Sowmien uchylił swój dekret.

    Kaukaz – region na pograniczu Europy i Azji pomiędzy Morzem Czarnym a Kaspijskim wokół gór Kaukaz. Od północy graniczy z europejską częścią Rosji, od południa, w zależności od przyjmowanego podziału, z Bliskim Wschodem albo z Azją Zachodnią (Przednią).Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    W grudniu 2005 w Majkopie miał miejsce VI Zjazd Związku Słowian Adygei, na którym postanowiono zwrócić się do prezydenta Władimira Putina z prośbą o stworzenie jednego podmiotu federacji, składającego się z Republiki Adygei i Kraju Krasnodarskiego, w celu „zabezpieczenia równości praw przedstawicieli narodowości tytularnej i pozostałych mieszkańców tej republiki”, stworzenia bazy dla wzrostu ekonomicznego i osłabienia korupcji i klanowości. Aktywiści organizacji rozpoczęli zbiórkę podpisów mieszkańców Adygei popierających apel.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.

    Na zjeździe przywołane zostały dane, mówiące o tym, iż władze republiki prowadzą politykę odsuwania przedstawicieli narodowości innych niż tytularna od kierowniczych stanowisk w sferze władzy i biznesu, albowiem na kierowniczych stanowiskach władzy państwowej pracowało 76 Adygejczyków i tylko 57 przedstawicieli innych narodowości, choć Adygejczycy stanowią zaledwie jedną czwartą ludności republiki. Przy tym w okresie 1998-2004 liczebność Słowian w republice zmniejszyła się o 27 tysięcy.

    Adygejczycy, nazwa własna Adyge – naród, zamieszkujący przeważnie Adygeę, posługujący się językiem adygejskim. W 1959 roku liczba Adygejczyków wynosiła około 80 tysięcy osób, w 1994 roku – 128500.Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .

    Wielu adygejskich działaczy społecznych i innych znaczących postaci wystąpiło z krytyką rezolucji Związku Słowian Adygei, uznając ją za część kampanii przedwyborczej. Przewodniczący republikańskiego ruchu społecznego „Czerkieski Kongres” Murat Bierziegow wystąpił nawet z wnioskiem o niedopuszczenie Związku do wyborów do parlamentu Republiki Adygei, które zaplanowano na 12 marca 2006.

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Ołeksandr Pawłowicz Deriberin (ukr. Олександр Павлович Деріберін, ros. Александр Павлович Дериберин, Aleksandr Pawłowicz Dieribierin; ur. 25 lutego 1967 w Majkopie, Rosyjska FSRR) – ukraiński piłkarz pochodzenia rosyjskiego, grający na pozycji bramkarza, trener piłkarski.

    12 marca 2006 odbyły się wybory do parlamentu republiki (Chase). Siedmioprocentowy próg wyborczy przekroczyły cztery partie. Zwyciężyła Jedna Rosja, która uzyskała 33,74% głosów i 31 z 54 miejsc w parlamencie. Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej uzyskała 14,88%, Rosyjska Zjednoczona Partia Przemysłowa – 12,92%, Agrarna Partia Rosji – 11,25%.

    Adygejsk (ros. Адыгейск, adygejski Адыгэкъалэ) – miasto w Rosji, w Adygei, 100 km na północny zachód od Majkopu. W 2013 liczyło 12 444 mieszkańców, w większości Adygejczyków. Chazriet Sowmien (ros. Хазрет Меджидович Совмен, ur. 1 maja 1937) – rosyjski polityk , członek partii Jedna Rosja, prezydent Republiki Adygei w Federacji Rosyjskiej w latach 2002-2007.

    29 marca 2006 na stanowisko przewodniczącego parlamentu został wybrany lider miejscowej struktury partyjnej Jednej Rosji Rusłan Chadżebiekow. Chazret Sowmien był początkowo przeciwny jego kandydaturze. Prezydent Sowmien przed wyborami parlamentarnymi odmówił umieszczenia swojego nazwiska na liście wyborczej Jednej Rosji, jako że partia ta planuje przedstawić w parlamencie projekt ustawy o referendum, bez przeprowadzenia którego nie można rozpocząć procedury połączenia Adygei i Kraju Krasnodarskiego. Status republiki stał się głównym powodem konfliktu między prezydentem Sowmienem a władzą federalną, dążącą do połączenia obu podmiotów. Prezydent Sowmien wyrażał obawy, iż połączenie regionu z Krajem krasnodarskim doprowadzi do obniżenia rangi Adygei i utracenia przez nią należnej jej autonomii.

    Rejon majkopski (ros. Майкопский район, Majkopskij rajon, adyg. Мыекъуапэ район, Myekʺuapè rajon) – jeden z 7 rejonów w Republice Adygei.Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górskiego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.

    4 kwietnia 2006 na posiedzeniu parlamentu Chazret Sowmien skarżył się na niezrozumienie ze strony Moskwy i ogłosił, iż zamierza podać się do dymisji. Wkrótce jednak administracja prezydenta zdementowała zapowiedź dymisji, wskazując na niewłaściwe zrozumienie słów prezydenta przez deputowanych i dziennikarzy. 6 kwietnia 2006 w Majkopie odbyła się kilkutysięczna demonstracja, której uczestnicy wykrzykiwali hasła poparcia dla Sowmiena i żądali pozostawienia go na stanowisku głowy republiki. 11 kwietnia 2006 na Kremlu odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli prezydent Sowmien, Dmitrij Kozak i głowa kremlowskiej administracji Siergiej Sobianin. Po spotkaniu Sowmien ostatecznie podał się do dymisji, za co miał uzyskać gwarancję, iż zagadnienie zjednoczeniowe Adygei i Kraju Krasnodarskiego nie będzie odtąd forsowane. Po dymisji w Adygei pojawiły się różne przypuszczenia co do jej powodu. Oprócz niezgody między władzą federalną a republikańską co do przyszłego statusu republiki, mogło nim być zaostrzenie się sytuacji wewnętrznej, związane z aktywizacją kręgów nieprzychylnych idei połączenia Adygei i Kraju Krasnodarskiego, które nie wykluczały nawet podjęcia działań zbrojnych w razie nieuszanowania dotychczasowego statusu republiki. Według niektórych źródeł dymisja mogła być także konsekwencją konfliktu Sowmiena z przedstawicielem prezydenta Federacji Rosyjskiej w Południowym Okręgu Federalnym, Dmitrijem Kozakiem. Konflikt ten miał być podobno związany z fałszowaniem danych dotyczących rozwoju ekonomicznego republiki, jakie przedkładane były administracji centralnej. Sam Sowmien oświadczył, że powodem jego sporów z przedstawicielem prezydenta są wysuwane przez Kozaka żądania rozpoczęcia procesów zjednoczeniowych Adygei i Kraju Krasnodarskiego oraz podporządkowanie mu kierownictwa siłowych struktur republiki.

    Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.Anna Wasiljewna Kariejewa (ros. Анна Васильевна Кареева) (ur. 10 maja 1977 w Majkopie), rosyjska piłkarka ręczna, reprezentantka Rosji, rozgrywająca. Trzykrotnie zdobyła mistrzostwo Świata w 2001 r. we Włoszech, 2005 r. w Rosji oraz w 2009 r. w Chinach zdobyła mistrzostwo Świata. Podczas Igrzysk Olimpijskich 2008 w Pekinie zdobyła wicemistrzostwo olimpijskie.

    Pomimo napiętej sytuacji 17 kwietnia 2006 prezydent Władimir Putin odmówił jednak przyjęcia dymisji Sowmiena, proponując mu pozostanie na stanowisko do końca kadencji, która upływała 13 stycznia 2007. Wkrótce Dmitrij Kozak rozpoczął konsultacje w poszukiwaniu odpowiedniego kandydata na następcę aktualnego prezydenta.

    Rejon koszechablski (ros. Кошеха́бльский райо́н; adyg. Кощхьаблэ район) – rejon w południowo-zachodniej Rosji, wchodzący w skład Republiki Adygei. Stolicą rejonu jest Koszechabl (7,3 tys. mieszkańców).Władza wykonawcza, egzekutywa – działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

    6 grudnia 2006 Władimir Putin przedłożył do rozpatrzenia parlamentowi Adygei kandydaturę Asłanczerija Tchakuszynowa, dotychczasowego rektora Majkopskiego Uniwersytetu Technologicznego. Jako swojego kandydata na nowego prezydenta Adygei zarekomendowała go Jedna Rosja. 13 grudnia 2006 Tchakuszynow został w tajnym głosowaniu zaakceptowany przez Chase, zdobywając 50 głosów na 53 uczestniczących w głosowaniu deputowanych. 13 stycznia 2007 odbyła się ceremonia inauguracji prezydentury Tchakuszynowa. W obecności przedstawicieli wielu regionów Federacji, a także Asłana Dżarimowa, pierwszego prezydenta Adygei, Tchakuszynow złożył przysięgę w języku rosyjskim oraz adygejskim oraz otrzymał od Dmitrija Kozaka potwierdzenie objęcia przez niego urzędu wraz z pieczęcią prezydencką.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    17 stycznia 2007 parlament zaakceptował zaproponowany przez Tchakuszynowa skład Gabinetu Ministrów, w którym znaleźli się przedstawiciele różnych reprezentowanych w Chase frakcji. Stanowisko premiera objął Władimir Samożenkow. Ministrem finansów został Dowletbij Dolew, zajmujący już to stanowisko w latach 1995-2002. Ministrem rozwoju gospodarczego i handlu został przedstawiciel partii komunistycznej Asłan Matyżew, a ministrem rolnictwa Jurij Pietrow z Agrarnej Partii Rosji. Praktycznie wszystkie kandydatury zaakceptowane zostały jednogłośnie.

    Chazarowie, Kozarowie (turecki: Hazarlar) – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą. Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach. Przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak) oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków).Asłan Dżarimow (ros. Аслан Алиевич Джаримов, ur. 7 listopada 1939) - rosyjski polityk, prezydent Republiki Adygei od 17 stycznia 1992 do 8 lutego 2002, kiedy tę funkcję objął Chazret Sowmien.

    Podział administracyjny[ | edytuj kod]

    Adygeja podzielona jest na 7 rejonów oraz 2 miasta wydzielone.

    Rejony (w nawiasie podano ośrodek administracyjny):

  • Rejon giagiński (Giaginskaja)
  • Rejon koszechablski (Koszechabl)
  • Rejon krasnogwardiejski (Krasnogwardiejskoje)
  • Rejon majkopski (Tulskij)
  • Rejon szowgienowski (Chakurinochabl)
  • Rejon tachtamukajski (Tachtamukaj)
  • Rejon tieuczeżski (Ponieżukaj)
  • Miasta pod jurysdykcją republiki:

  • Majkop
  • Adygejsk
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pieczyngowie (łac. Bisseni, staroruskie печенѣгъ, l.mn. печенѣзи, śr.-grec. Πατζινάκος, Πατζινάκης, Πατζινακίτης -Patzinakitai, arab. Расаnāk/Bjnak/Bjamak/Bajanak, gruz. Pacanak-i, armeń. Pacinnak, węg. Besenyő/Becencik/Palóc, średniowieczna łac.: Bisseni, Bessi, Pizenaci, Расinасi, Расinасае, Расinасitае) – związek kilku plemion koczowniczych najprawdopodobniej z grupy oguzyjskiej, które wyruszyły ze swoich pierwotnych siedzib w Azji Środkowej i w VIII – IX wieku osiedliły się między dolnym biegiem Wołgi a rzeką Jaik (obecnie Ural).
    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Czas moskiewski (ang. Moscow Time, MSK, МСК; ros. Московское время) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 60°E, który różni się o 4 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+4:00).
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Czerkiesi – grupa etniczna z północno-zachodniego Kaukazu, obecnie zamieszkująca głównie Republikę Karaczajo-Czerkieską, gdzie Czerkiesi stanowią ok. 10% ludności, oraz kilka wiosek Republiki Adygei.
    Asłanczerij Kitowicz Tchakuszynow (ros. Асланчерий Китович Тхакушинов, ur. 12 lipca 1947 w Uliap, w rejonie krasnogwardiejskim w Adygei) – rosyjski polityk, działacz państwowy, socjolog, prezydent Adygei od 13 grudnia 2006.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.077 sek.