• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Adolf Fierla

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, Českotěšínsko, niem. Olsa-Gebiet) – używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który według lokalnego porozumienia z dnia 5 listopada 1918 roku pomiędzy Radą Narodową Księstwa Cieszyńskiego a Zemským Národním Výborem pro Slezsko miał należeć do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Adolf Fierla (ur. 1908 w Orłowej, zm. 8 sierpnia 1967 w Londynie) – polski poeta i pisarz pochodzący z Zaolzia.

    Życiorys[]

    Urodził się w 1908 roku w Orłowej w rodzinie górniczej. Ukończył Polskie Gimnazjum imienia Juliusza Słowackiego w Orłowej, a następnie podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz studia slawistyki w Pradze. Po zakończeniu nauki pracował jako nauczyciel języka polskiego w szkołach nauczania początkowego na Zaolziu, a później Polskim Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Orłowej.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Slawistyka – interdyscyplinarna dziedzina nauki, obejmująca badanie i opis najogólniej pojmowanych kultur, krajów, narodów i języków słowiańskich. Najczęściej jest utożsamiana z filologią słowiańską, a więc z dziedziną badającą języki słowiańskie, literatury oraz folklor narodów słowiańskich. W szerszym rozumieniu slawistyka obejmuje także archeologię oraz historię Słowian, począwszy od dziejów najstarszych, zwłaszcza z okresu wspólnoty plemiennej, aż po współczesność.

    W 1939 roku uciekł przed zbliżającym się frontem na wschód. Po powrocie do domu w 1940 roku został aresztowany przez Niemców i deportowany do obozów koncentracyjnych KL Dachau oraz KL Mauthausen-Gusen. Zwolniony z obozu pracował jako robotnik w Pietwałdzie, a w 1944 roku został wcielony do Wehrmachtu. W wyniku walk dostał się do niewoli we Francji i po zakończeniu II wojny światowej zdecydował się pozostać na zachodzie. Początkowo uczył języka polskiego w liceum dla polskich dziewcząt w Porto San Giorgio we Włoszech, później w polskim gimnazjum we Francji, a od 1958 r. w Wielkiej Brytanii.

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Fierla pisał swoje dzieła w języku polskim oraz w dialekcie cieszyńskim. Skupiał się głównie na życiu mieszkańców Śląska Cieszyńskiego z okolic Karwiny. Jego prace zawierają wiele motywów religijnych. Fierla tłumaczył również na język polski dzieła czeskiego poety Jiří Wolkera.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.

    Typowym motywem twórczości Fierli była rzeczywistość, jaką pisarz obserwował w kopalniach swojego regionu.

    Twórczość[]

  • Przydrożne kwiaty (1928) – zbiór poezji,
  • Ondraszek (1930/1931) – nowela
  • Cienie i blaski (1931) – zbiór poezji
  • Hałdy i inne opowiadania górnicze (1931) – zbór opowiadań
  • Dziwy na groniach (1932) – zbiór poezji
  • Kopalnia słoneczna (1933) – zbiór poezji
  • Kolędy beskidzkie (1935)
  • Kamień w polu (1938) – zbiór opowiadań
  • Poezje religijne (1971) – zbiór poezji
  • Przypisy

    1. Lumír Dokoupil: Biografický slovník Slezska a severní Moravy. Ostrava: Ostravská univerzita, 1998. ISBN 80-7042-502-4.
    2. Władysław Sikora: Pisarze Zaolzia. Czeski Cieszyn: Wydawnictwo Olza przy Radzie Polaków, 1992.
    3. Władysław Sikora. O Adolfie Fierli. „Głos Ludu”. s. 3. 
    4. Zdzisław Hierowski: 25 lat literatury na Śląsku 1920–1945. Katowice-Wrocław: Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947, s. 192.
    5. Zdzisław Hierowski: 25 lat literatury na Śląsku... op.cit..

    Bibliografia[]

    1. Zdzisław Hierowski: 25 lat literatury na Śląsku 1920–1945. Katowice-Wrocław: Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947.
    2. Lumír Dokoupil: Biografický slovník Slezska a severní Moravy. Ostrava: Ostravská univerzita, 1998. ISBN 80-7042-502-4.
    3. Władysław Sikora. O Adolfie Fierli. „Głos Ludu”. 
    4. Władysław Sikora: Pisarze Zaolzia. Czeski Cieszyn: Wydawnictwo Olza przy Radzie Polaków, 1992.
    Porto San Giorgio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Fermo, ok. 30 km na południe od Loreto. Miasteczko jest popularną nadmorską miejscowością wypoczynkową z dużym portem jachtowym.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Konzentrationslager Mauthausen (od lata 1940 pod nazwą KL Mauthausen-Gusen) – niemiecki obóz koncentracyjny usytuowany w miasteczku Mauthausen, ok. 20 km od Linzu w Austrii. Został założony po wcieleniu (Anschluss) Austrii do Niemiec. Istniał w latach 1938-1945.
    Polacy w Wehrmachcie – żołnierze polskiego pochodzenia lub posiadający obywatelstwo polskie, wcieleni w szeregi niemieckiego Wehrmachtu w okresie II wojny światowej w latach 1939–1945.
    Polskie Gimnazjum imienia Juliusza Słowackiego, z siedzibami w Orłowej i Karwinie (Czechy), to założona w roku 1909 na terenie Śląska Cieszyńskiego pierwsza (i do roku 1938 jedyna) ogólnokształcąca szkoła średnia z polskim językiem nauczania.
    Śląsk Cieszyński (cz. Těšínské Slezsko, niem. Teschener Schlesien) – kraina historyczna w Polsce i Czechach, obejmująca południowo-wschodnią część Śląska, skupioną wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy. Jego obszar to ok. 2280 km², obecnie teren ten zamieszkuje ponad 800 tysięcy ludzi (463 tysiące po stronie czeskiej plus ok. 350 tysięcy osób po polskiej). Granice regionu ukształtowały się wraz z powstaniem kasztelanii cieszyńskiej po raz pierwszy wzmiankowanej w 1155 roku, następnie region utrwalił się w postaci księstwa, które począwszy od piętnastego wieku poczęło tracić okresowo lub na stałe terytorialną jedność, pomimo tego przez dłuższy czas wśród mieszkańców utrzymywało się wspólne poczucie więzi.
    Na mapach: 48°16′13″N 11°28′05″E/48,270278 11,468056 KL Dachau, Konzentrationslager Dachau – pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny, założony wiosną 1933 roku w opuszczonej fabryce amunicji na obrzeżach miasta Dachau, na północ od Monachium, w południowych Niemczech. Funkcjonował do 29 kwietnia 1945, oswobodzony przez wojska amerykańskie.
    Kopalnia – zakład i przedsiębiorstwo górnicze zajmujące się wydobyciem (eksploatacją) z ziemi kopalin użytecznych.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.