• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Adam Freytag

    Przeczytaj także...
    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).
    Wojewoda (łac. comes palatinus) – organ administracji państwowej w Polsce, a w przeszłości także w innych krajach słowiańskich i bałkańskich: w Czechach, Rosji, Bułgarii, Mołdawii i Siedmiogrodzie.

    Adam Freytag (ur. 1608 w Toruniu, zm. 1650 w Kiejdanach) – matematyk i inżynier wojskowy.

    Jego ojciec, również Adam, był profesorem toruńskiego Gimnazjum Akademickiego. Dzieciństwo i lata wczesnej młodości A. Freytag spędził w Toruniu. Już w wieku 10 lat ujawnił niezwykły talent matematyczny, jako jedenastolatek biegle pisał łacińskie wiersze. Otrzymał stypendium Rady Miejskiej Torunia i wyjechał na studia do Niemiec, zapewne studiował w Lipsku, na pewno zapisał się w 1625 na uniwersytet we Frankfurcie nad Odrą. Po studiach nie od razu powrócił do Torunia. Zaciągnął się na służbę do wojska Republiki Zjednoczonych Prowincji pod dowództwem Fryderyka Henryka Orańskiego. Brał udział w oblężeniu twierdzy ’s-Hertogenbosch w 1629 r. W tym samym roku rozpoczął studia na wydziale medycznym uniwersytetu w Lejdzie, dyplom doktora medycyny uzyskując 1 kwietnia 1632 r. W 1630 wydał podręczny kalendarzyk Neu und alter Schreib Calender, zapewne dla pieniędzy.

    Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.Gimnazjum Akademickie w Toruniu – protestancka szkoła półwyższa założona w Toruniu w 1568, odznaczająca się wysokim poziomem nauczania i nowatorstwem poglądów. Jedna z najsłynniejszych i najświetniejszych uczelni w Królestwie Polskim.

    Dziełem życia Adama Freytaga pozostaje jednak podręcznik fortyfikacji Architectura militaris nova et aucta oder newe vermehrte Fortification von Regular – Vestungen, von Irregular – Vestungen und Aussenwercken, von Praxi offensiva und devensiva, auff die neweste niederländische Praxin gerichte und beschreben durch Adamum Freitag der Mathematum Liebhaber. Zu Leyden bey Bonaventura und Abraham Elzeviers, a(nn)o 1631. Książka ta bardzo szybko stała się klasycznym podręcznikiem fortyfikacji tzw. staroholenderskiej, kilkakrotnie wznawianym i uznawanym powszechnie za znakomity i podstawowy.

    Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.Fryderyk Henryk Orański, hol. Frederik Hendrik (ur. 29 stycznia 1584 w Delft, zm. 14 marca 1647 w Hadze) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji.

    Dzieło to przyniosło Freytagowi sławę, ale nie przyniosło dochodów, zatem w 1633 zaciągnął się na służbę u księcia Janusza Radziwiłła, późniejszego wojewody wileńskiego i hetmana wielkiego litewskiego, jako inżynier wojskowy, fortyfikator i lekarz. Wziął udział w wyprawie wojennej na Smoleńsk. Po jej zakończeniu, w 1634 wrócił na kilka lat do Torunia. Był doradcą przy rozbudowie umocnień miejskich. Ponownie w latach czterdziestych wyjechał na Litwę do księcia Janusza Radziwiłła, stał się jego przybocznym medykiem, ponadto wykładał w szkole kiejdańskiej matematykę, fortyfikował Birże i Kiejdany. Zmarł stosunkowo młodo, mając 42 lata w 1650 w Kiejdanach, tamże pochowany, zachowało się jego barokowe epitafium (w zbiorach Muzeum w Kiejdanach), barokowe popiersie Freytaga znajduje się w zbiorach Muzeum im. Čiurlonisa w Kownie.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    24 czerwca 2004 na budynku znajdującym się obecnie w miejscu domu rodzinnego Adama Freytaga przy ul. Mostowej 34 w Toruniu wmurowano tablicę pamiątkową.

    Adam Freytag jest patronem Oddziału Północnego Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji w Toruniu.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Herbst S., Freytag Adam, Polski Słownik Biograficzny, t. 7, 1958
  • Mikulski K., Dom i środowisko rodzinne Adama Freitaga, tamże.
  • Nowak T. M., Adam Freytag i jego Architectura Militaris Nova et Aucta..., [w:] Fortyfikacja t. V, Zebra 1998 ISSN 1425-4409
  • Serczyk J., Adam Freytag (1608–1650), matematyk i inżynier wojskowy, [w:] Wybitni ludzie dawnego Torunia, PWN 1982 ​ISBN 83-01-04406-3​.
  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dawniej Frankfurt an der Oder) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m. i wraz z polskimi Słubicami (które do 1945 stanowiły jego wschodnią dzielnicę) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 85 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina.
    Birże (lit. Biržai, żmudz. Biržā, ros. Биржи) – miasto na Litwie, położone nad rzekami Apaszcza i Agluona oraz jeziorem Szyrwena; dawna polska rezydencja magnacka.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Epitafium (z gr. ἐπιτάφιος epi-taphios, "nad grobem", "na kamieniu nagrobnym") – napis umieszczony na nagrobku lub pomniku upamiętniający lub sławiący zmarłego.
    Smoleńsk (ros. Смоленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. 319 tys. mieszkańców (2005).
    Lejda (Leiden) – miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego. Należy do najstarszych miast niderlandzkich. Jest miejscem urodzenia malarza Rembrandta. Prawa miejskie otrzymało w 1266. Jest jednym z głównych ośrodków handlowych Holandii, handel kwiatami, przemysł maszynowy, kosmetyczny, włókienniczy.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.