• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Acta Tomiciana

    Przeczytaj także...
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Andrzej Wyczański (ur. 13 kwietnia 1924 roku w Warszawie, zm. 22 marca 2008 roku w Warszawie) – polski historyk, profesor Instytutu Historii PAN i Uniwersytetu w Białymstoku, członek PAN.
    Władysław Pociecha (ur. 1 lipca 1893 w Krakowie, zm. 28 stycznia 1958) – bibliotekarz, historyk, znawca kultury odrodzenia. Od 1921 r. pracownik Biblioteki Jagiellońskiej, początkowo kustosz działu rękopisów, następnie jej wicedyrektor (1956-1958). W latach 1926-1928 sprawował funkcję dyrektora Biblioteki Kórnickiej.

    Acta Tomiciana – obszerny zbiór dokumentów źródłowych i akt urzędowych, zwłaszcza dokumentów i korespondencji kancelarii królewskiej zebranych przez historyka i sekretarza kancelarii Stanisława Górskiego (ok. 1497–1572). Powstały one za panowania Zygmunta I Starego i Zygmunta II Augusta, przede wszystkim w okresie urzędowania podkanclerzego Piotra Tomickiego, od którego nazwiska pochodzi ich nazwa, przydana zbiorowi w XVIII wieku.

    Wacław Urban (ur. 28 czerwca 1930 w Niwce, zm. 25 maja 2009 w Krakowie) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych.Biblioteka Kórnicka − biblioteka działająca od 1826, założona w Kórniku przez Tytusa Działyńskiego. Jedna z najstarszych bibliotek w Polsce. Od 1953 należy do Polskiej Akademii Nauk.

    Stanisław Górski gromadził początkowo rękopisy i korespondencję pisarzy polskiego renesansu (Kallimacha, Dantyszka, Krzyckiego, Orzechowskiego), później poświęcił się jednak gromadzeniu dokumentacji wszelkiego rodzaju spraw państwowych obejmujących zakresem czasowym panowanie Jana Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta Starego. Praca Stanisława Górskiego przechodziła dwa stadia - stadium wstępnego gromadzenia dokumentów i stadium ostatecznego gromadzenia zbioru sporządzonego w układzie chronologicznym, z różnymi poprawkami, tak merytorycznymi, jak i np. stylistycznymi. Owoce pracy pierwszego stadium zbiera tzw. Teka Górskiego, w skład której wchodzi 29 tek gromadzących 4000 dokumentów.

    Jan Dantyszek (łac. Dantiscus), właściwie Johann(es) von Hoefen herbu Dantyszek, przydomki: Flachsbinder, Linodesmon (ur. 1 listopada 1485 w Gdańsku, zm. 27 października 1548 w Lidzbarku Warmińskim) – polski podróżnik, dyplomata, biskup chełmiński rezydujący w Lubawie (od 1530), warmiński (1537), poeta polsko-łaciński okresu renesansu, sekretarz królewski, pisał miłosne elegie. Najbardziej znany utwór Dantyszka to metafizyczny Nagrobek sobie samemu. Pierwszy ambasador w historii dyplomacji polskiej.Stanisław Górski - (ur. 8 września 1497 lub 1499 w Górze Kościelnej koło Płocka, zm. 12 marca 1572 w Krakowie) - polski duchowny katolicki, kanonik płocki i krakowski, historyk-zbieracz, twórca jednego z największych w XVI-wiecznej Europie zbioru dokumentów do dziejów Polski i krajów sąsiednich w okresie Odrodzenia.

    Zbiór Górskiego zachował się w trzech różnych redakcjach, zgromadzonych głównie w Bibliotece Narodowej, Bibliotece Kórnickiej i Bibliotece Czartoryskich. Część (tom I–XIII) została wydana drukiem staraniem Fundacji Działyńskich (Poznań, 1852–1912) przez Bibliotekę Kórnicką (tomy I–VIII, 1852–1860; tomy IX–XIII, 1876–1915). Tomy XIV–XVII wydał po II wojnie światowej Władysław Pociecha (Poznaniae 1952 – 1957 – 1960/1961 – 1966), edycja jednak nie została do tej pory ukończona. Tom XVIII wydali w 1999 Wacław Urban i Andrzej Wyczański nakładem Biblioteki Kórnickiej. Ostatnie tomy zawierają liczne uzupełnienia wydawców.

    Piotr Tomicki inne formy nazwiska: Tomicius, Tomiczki, herbu Łodzia (ur. 1464 w Tomicach, zm. 29 października 1535 w Krakowie) – biskup przemyski, poznański i krakowski, podkanclerzy koronny, sekretarz królewski, humanista-mecenas, mówca i dyplomata.Zygmunt I Stary (ur. 1 stycznia 1467 roku w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 roku w Krakowie) – od roku 1506 wielki książę litewski, od 1507 roku król Polski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim. Był przedostatnim z sześciu synów Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, ojcem m.in. Zygmunta II Augusta. Dwukrotnie żonaty: z Barbarą Zápolyą (1512), a po jej śmierci z Boną z rodu Sforzów (1518).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Teki Górskiego, polona.pl [dostęp 2018-02-10].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Acta Tomicana w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej (tomy I-XIII)




  • Warto wiedzieć że... beta

    Zygmunt II August (ur. 1 sierpnia 1520 w Krakowie, zm. 7 lipca 1572 w Knyszynie) – od 1529 wielki książę litewski, od 1530 król Polski (koregent), samodzielne rządy od 1548, od 1569 władca zjednoczonego państwa – Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Andrzej Krzycki, inna forma nazwiska: Andreas Cricius, herbu Kotwicz (ur. 7 lipca 1482 w Krzycku w Wielkopolsce, zm. 10 maja 1537 w Skierniewicach) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski, sekretarz królowej Bony, polityk, mecenas sztuki, poeta staropolski piszący w języku łacińskim, humanista.
    Podkanclerzy – zastępca kanclerza, jeden z najwyższych urzędników państwowych w dawnej Polsce, wchodził w skład rady królewskiej i Senatu. Początkowo urząd ten był lokalnej formy i małego znaczenia. Wysoki status podkanclerzy osiągnął za Bolesława Wstydliwego, który starając się osłabić rolę wojewody krakowskiego, promował kanclerza i tym samym jego zastępcę. W średniowieczu urzędy te pełnili przeważnie duchowni. W czasach Władysława Łokietka kanclerz i podkanclerzy osiągnęli status urzędników centralnych; od XIV wieku zastępca kanclerza tytułował się podkanclerzy Królestwa Polskiego. Podkanclerzy prowadził korespondencję dyplomatyczną; jako szef kancelarii wystawiał przywileje i nadania królewskie oraz inne akty związane z wewnętrzną organizacją państwa. Moc prawna i zakres obowiązków podkanclerzego były identyczne z kanclerskimi; różniła ich tylko wielkość pieczęci (większa i mniejsza) stąd późniejsza nazwa pieczętarze.
    Stanisław Orzechowski herbu Oksza (ur. 11 listopada 1513 w Przemyślu, zm. 1566 w Żurawicy) – ksiądz katolicki, kanonik przemyski, historyk, autor pism politycznych i religijnych okresu renesansu, ideolog złotej wolności szlacheckiej i ruchu obrony praw szlacheckich.
    Filip Kallimach (łac. Philippus Callimachus Experiens) właściwie Filippo Buonaccorsi de Tebadis Experiens (ur. 2 maja 1437 w San Gimignano, zm. 1 listopada 1496 w Krakowie) – włoski humanista, poeta i prozaik piszący w języku łacińskim, starosta gostyński.
    Biblioteka Książąt Czartoryskich – polska biblioteka fundacyjna powstała z inicjatywy książąt Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej. Księgozbiór biblioteki, mieszczącej się w pałacu Czartoryskich w Puławach, został wzbogacony o bibliotekę Tadeusza Czackiego, która obejmowała archiwa po Stanisławie Auguście Poniatowskim, ostatnim królu polskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.