• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Acetylenek wapnia

    Przeczytaj także...
    Petarda (niem. petarde; fr. pétard, pétarade; prowans. petarrada od petar „pierdzieć”) – amunicja imitująca wybuch innego urządzenia pirotechnicznego (granatu, bomby, itp.), mająca (przynajmniej w zamyśle) nie czynić szkód, a jedynie efekty świetlne i dźwiękowe. Użyta nieprawidłowo lub niedbale wykonana czyni kaleką (urwanie palców, oparzenie, oślepienie), choć nie powinna zabić.Racje żywnościowe MRE (Meal, Ready-to-Eat) - racje żywnościowe używane w Siłach Zbrojnych USA. Obecnie są to główne racje polowe w armii amerykańskiej.
    Tlenek wapnia (wapno palone), CaO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający wapń na II stopniu utlenienia.

    Acetylenek wapnia, węglik wapnia, pot. karbid, CaC
    2
    nieorganiczny związek chemiczny wapnia z grupy węglików jonowych o strukturze acetylenku.

    Właściwości[ | edytuj kod]

  • produkt techniczny jest czarny, szarawy lub brunatny ze słabym połyskiem
  • na powietrzu pokrywa się wodorotlenkiem wapnia i węglanem wapnia, pod wpływem pary wodnej i dwutlenku węgla
  • charakterystyczny zapach karbidu spowodowany jest zanieczyszczeniem fosforkiem wapnia, hydrolizującym do fosforiaku
  • Otrzymywanie[ | edytuj kod]

    Technicznie jest produkowany w piecach obrotowych w temperaturach 2200–2300 °C z koksu i wapna palonego:

    Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 7, niemetal z grupy 15 (azotowców) układu okresowego. Stabilnymi izotopami azotu są N i N. Azot w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% objętości), a jego zawartość w litosferze Ziemi wynosi 50 ppm. Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotyny oraz wielu ważnych związków organicznych (kwasy nukleinowe, białka, alkaloidy i wiele innych). Azot w fazie stałej występuje w sześciu odmianach alotropowych nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).Adam Bielański (herbu Lewart; ur. 14 grudnia 1912 w Krakowie) – polski chemik, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej, a następnie Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, członek czynny PAU, przewodniczący honorowy Komitetu Chemii PAN. Od roku 1983 pracuje w Instytucie Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN w Krakowie, gdzie jest kierownikiem grupy badawczej "Chemiczne i katalityczne własności stałych heteropolikwasów".
    3C + CaO → CaC
    2
    + CO

    Produkt techniczny ma barwę szarą i jest zanieczyszczony węglem, tlenkiem wapnia oraz fosforkiem wapnia (Ca
    3
    P
    2
    , produkt redukcji fosforanu wapnia).

    Reaktywność[ | edytuj kod]

  • W warunkach normalnych reaguje egzotermicznie z wodą wydzielając acetylen:
  • CaC
    2
    + 2H
    2
    O → Ca(OH)
    2
    + C
    2
    H
    2
  • W temperaturze około 1100 °C reaguje z azotem cząsteczkowym dając cyjanamidek wapnia CaCN
    2
    :
  • CaC
    2
    + N
    2
    → CaCN
    2
    + C

    Zastosowanie[ | edytuj kod]

  • środek redukujący w hutnictwie metali ciężkich
  • produkcja azotniaku (nawozu sztucznego opartego na cyjanamidku wapnia)
  • produkcja acetylenu
  • dawniej jako źródło światła w przenośnych lampach karbidówkach (karbidkach) oraz w latarniach morskich (bezpośrednie spalanie acetylenu), dziś używany w niektórych latarkach czołowych, mających zastosowanie w speleologii
  • petarda domowej roboty (puszka karbidowa)
  • podgrzewacz jedzenia w wojskowych oraz turystycznych indywidualnych zestawach racji żywnościowej (np. amerykańskie zestawy MRE)
  • środek odstraszający przeciw kretom i nornicom w ogrodach
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Oznakowanie zostało uzupełnione względem oznakowania zharmonizowanego na podstawie karty charakterystyki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-53, ISBN 978-1-4987-5429-3.
    2. Acetylenek wapnia (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2018-07-30].
    3. przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
    4. przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
    5. Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 805, ISBN 83-01-13654-5.
    6. karbid, [w:] Encyklopedia Wiem [online], onet.pl [dostęp 2014-06-30].
    7. karbidówka, Witold Doroszewski (red.), [w:] Słownik języka polskiego PWN [online] [dostęp 2014-06-30].???
    8. karbidka, Witold Doroszewski (red.), [w:] Słownik języka polskiego PWN [online] [dostęp 2014-06-30].???
    9. Sposób użycia przeciwko kretom karbid-sklep.pl.
    Latarnia morska – znak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec).Kret europejski (Talpa europaea) – gatunek owadożernego ssaka z rodziny kretowatych, zaliczanej do rzędu Soricomorpha, zwyczajowo nazywany kretem.




    Warto wiedzieć że... beta

    Karbidówka – typ lampy gazowej, w której jako paliwa używa się acetylenu. Acetylen otrzymuje się w reakcji chemicznej karbidu z wodą w zbiorniku lampy.
    Acetylenki M–C≡C–M i M–C≡C–~, gdzie M = atom dowolnego metalu) – grupa związków metaloorganicznych, kompleksy alkilowe alkinów. Na ogół nietrwałe. W związkach tych jeden lub oba atomy wodoru z acetylenu są zastąpione atomami dowolnego metalu. Podwójnie podstawione pochodne acetylenu można także uważać za rodzaj węglików, gdyż zawierają wyłącznie atomy węgla i metalu.
    Cyjanamidek wapnia (lub cyjanamid wapnia), CaCN2 – organiczny związek chemiczny, sól wapniowa cyjanamidu. Dianion [N=C=N] ma budowę liniową i jest izoelektronowy z O=C=O.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Fosforowodór (PH3, inne nazwy: fosfan, fosforiak, fosfina) – nieorganiczny związek chemiczny, którego cząsteczka składa się z atomów fosforu i wodoru.
    Merck KGaA (Niemiecki Merck, Merck Darmstadt) założona w Niemczech firma farmaceutyczna i chemiczna z główną siedzibą zlokalizowaną w Darmstadt, uważana za najstarszą działającą firmę z tej branży.
    Metale ciężkie – nieprecyzyjne pojęcie określające różnie definiowany zbiór metali i półmetali charakteryzujących się dużą gęstością, często także właściwościami toksycznymi. W rozmaitych publikacjach spotkać można znacząco różniące się wartości graniczne gęstości, powyżej których dany pierwiastek uznawany jest za metal ciężki: 3,5, 4, 4,5, 5, 6 i 7 g/cm³. Istnieje również szereg definicji opartych na liczbie atomowej – np. metale i półmetale o liczbie atomowej większej od 11 (sód) lub 20 (wapń) lub liczbie masowej. Istnieją również definicje oparte na wybranych własnościach chemicznych, np. liczbie akceptorowej (kwasowość Lewisa) oraz definicje zbudowane na podstawie zakresu zastosowań, obejmujące np. przydatność do wyrobu amunicji strzeleckiej lub osłon zatrzymujących promieniowanie jonizujące.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.