• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Abraham Firkowicz

    Przeczytaj także...
    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Abraham Firkowicz (wł. Abraham ben Szmuel Firkowicz, hebr. אברהם בן שמואל; ur. ok. 1786 w Łucku na Wołyniu; zm. 17 czerwca 1874 Czufut-Kale na Krymie) – karaimski uczony, duchowny, działacz społeczny, literat, archeolog i kolekcjoner starożytnych rękopisów.

    Biografia[ | edytuj kod]

    Urodził się w patriarchalnej rodzinie karaimskiej w Łucku, gdzie podjął naukę w szkole karaimskiej, badając egzegezę Biblii hebrajskiej oraz dzieła teologii karaimskiej. W 1812 roku został nauczycielem religii w miejscowej szkole parafialnej, a sześć lat później został mianowany młodszym hazzanem. Niedługo później na skutek zatargu ze zwierzchnikami został zmuszony do opuszczenia rodzinnego miasta.

    Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Eupatoria (ukr. Євпаторія Jewpatorija, krm. Kezlev, ros. Евпатория, gr. Ευπατορία, Κερκινίτις, Κερκινίτιδα - Eupatoria, Kerkinitis, Kerkinityda, dawniej po polsku Kozłów, orm.Եվպատորիա) – miasto na Ukrainie, na Krymie, port nad Morzem Czarnym. Około 124 tys. mieszkańców (2012).

    W 1830 roku rozpoczął działalność badawczą. Na początku udał się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Odwiedził tam najstarszą kienesę karaimską w Jerozolimie, odnajdując w niej starożytne rękopisy hebrajskie. Otrzymał zaszczytny tytuł Hadżiego, czyli pielgrzyma. W 1831 roku w pracował w Konstantynopolu jako nauczyciel religii. W Stambule wydał Biblię w przekładzie karaimskim (edycja stambulska). Rok później wyjechał do Eupatorii, gdzie kontynuował działalność wydawniczą.

    Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu.Rosyjska Biblioteka Narodowa w Petersburgu, nazywana Państwową Publiczną Biblioteką Sałtykowa-Szczedrina w latach 1932-92 (tj. w czasach ZSRR) – najstarsza publiczna biblioteka w Rosji. Nie należy jej mylić z Rosyjską Biblioteką Państwową znajdującą się w Moskwie.

    W 1839 roku rozpoczął badania archeologiczne w Mangup oraz na cmentarzu karaimskim w Czufut-Kale na Krymie. W 1843 roku wyjechał na Bliski Wschód, skąd przywiózł bogaty zbiór manuskryptów hebrajskich. Osiągnięcia, których dokonał, zyskały zainteresowanie rosyjskich środowisk orientalistycznych, a w 1856 roku najcenniejszą część zbiorów jego rękopisów zakupiła Cesarska Biblioteka Publiczna w Petersburgu.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Halicz (ukr. Галич, łac. Halicia gr. Halia Ὑλαίη) – miasto rejonowe w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy, nad Dniestrem.

    Abraham Firkowicz pod koniec życia osiadł w Trokach koło Wilna. W 1856 roku został powołany do grona Wileńskiej Komisji Archeologicznej, która powstała z inicjatywy Eustachego hr. Tyszkiewicza. Został uhonorowany również członkostwem w odeskim i petersburskim towarzystwie naukowym. W 1871 roku odwiedził gminę karaimską w Haliczu. W trakcie przejazdu przez Wiedeń, na polecenie cesarza Franciszka Józefa I, został jedyny raz w życiu sfotografowany. Rok później wydał w Wilnie Awne Zikkaron zawierający zbiór inskrypcji z nagrobków karaimskich w Czufut-Kale, pamiętniki i opisy podróży na Wschód.

    Kienesa, kenesa – karaimski dom modlitwy. Nazwa pochodzi od hebrajskiego słowa kenes (כֶּנֶס), oznaczającego zgromadzenie; powstała ona bezpośrednio z hebrajskiego lub pośrednio poprzez pochodzące od tego określenia arabskie słowo kanisa (كَنِيسَة), oznaczające niemuzułmański dom modłów. Wnętrze kienesy podzielone jest zazwyczaj na 3 podstawowe części: hall, nawę główną - przeznaczoną dla mężczyzn oraz balkon - babiniec dla kobiet. Wystrój wnętrza jest bardzo skromny, nie umieszcza się ozdób, obrazów. Centralną część kienesy stanowi echał.Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).

    Dzięki swoim wpływom Firkowicz wyjednał u władz zaboru rosyjskiego zgodę na utworzenie niezależnego Karaimskiego Zarządu Duchownego z siedzibą w Trokach, co miało wpływ na autokefalię Karaimskiego Związku Religijnego w Polsce.

    Zmarł w wieku 88 lat w Czufut-Kale, gdzie został pochowany. W swoich badaniach dotyczących historii i starożytności Karaimów Firkowicz zasłynął szczególnie tezą o ich przybyciu na Krym jeszcze przed śmiercią Jezusa. Oznaczało to, że są oni Żydami przedtalmudycznymi i z tego powodu nie powinno się ich traktować w Rosji jednakowo jak wyznawców judaizmu.

    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Krym (ukr. Крим, ros. Крым, krymskotatarski Qırım, Къырым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Muzeum Historii Żydów Polskich: Firkowicz Abraham. sztetl.org.pl, 1 grudnia 2008. [dostęp 2013-07-16].
    2. Mariusz Pawelec (Związek Karaimów Polskich): Śladami Abrahama Firkowicza na Dżufut Kale. awazymyz.karaimi.org (Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów), kalendarium: 1874-06-17. [dostęp 2013-07-16].
    3. Firkowicz Abraham, ben Samuel. eduteka.pl, 2012-09-27. [dostęp 2013-07-16].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Muzeum Historii Polski: Zmarł Abraham Firkowicz, uczony karaimski. muzhp.pl, kalendarium: 1874-06-17. [dostęp 2013-07-16]..
  • International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    Mangup (ukr. Мангуп, krm. Mangup, ros. Мангуп) - średniowieczne miasto-twierdza w zachodniej części Krymu na Ukrainie w pobliżu Bakczysaraju.
    Karaimski Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej (karaim. Karaj Diń Birligiari LR) – związek wyznaniowy niewielkiej grupy etnicznej i religijnej zwanej Karaimami. Związek liczy obecnie ok. 120 wiernych. Zwierzchnikiem jest przewodniczący Zarządu Związku prof. dr hab. Szymon Pilecki.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Zabór rosyjski – część terytorium państwowego I Rzeczypospolitej zajęta przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795); obejmował Ziemie Zabrane i Królestwo Polskie.
    Jezus Chrystus (ur. ok. 8–4 p.n.e., zm. 30 lub 33 w Jerozolimie) – centralna postać religii chrześcijańskiej, założyciel Kościoła. W chrześcijaństwie uznawany za Boga i człowieka, współistotnego Bogu Ojcu.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.866 sek.