• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Abisal

    Przeczytaj także...
    Ryszard Gradziński (ur. 15 sierpnia 1929 w Krakowie, zm. 31 grudnia 2014 w Krakowie) - polski geolog, sedymentolog, profesor zwyczajny dr hab., członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności (od 1990 r.), członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk (od 1998 r.).Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.
    Równina abisalna – łagodna, rozległa, płaska powierzchnia dna oceanicznego na głębokości 4500-6000 metrów. Może być urozmaicona górami podwodnymi (gujot), grzbietami oceanicznymi. Zajmuje około 42 % powierzchni dna oceanicznego.
    Pelagial.svg

    Abisal, abysal, strefa głębinowa, strefa abysalna (od gr. ábyssos – bezdenna głębia, otchłań) – strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody). Jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer).

    Pelagial, wody pelagialne, strefa pelagialna, toń wodna (od gr. πέλαγος, pélagos - morze) – wody otwarte oceanów, mórz i wielkich jezior oddzielone od brzegów strefami litoralu i sublitoralu. Obejmuje naświetloną warstwę wody do 200 m od powierzchni (epipelagial) oraz coraz głębsze warstwy: mezopelagial, batypelagial i abisopelagial. Poniżej strefy abisopelagialnej znajduje się strefa denna (bental) lub głębia rowów oceanicznych (hadal – poniżej 6000 m p.p.m.).Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    W dużych jeziorach, których woda jest mniej przezroczysta, abisal zaczyna się na głębokości ok. 400 m.

    Toń wodna tej strefy nazywana jest abisopelagialem, a dno abisobentalem. Obejmuje ok. 75% obszarów oceanów.

    Brak światła i roślinności oraz olbrzymie ciśnienie wody i jej niska temperatura sprawiły, że życie w głębinach oceanicznych przybrało osobliwe formy. Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami. Organizmy dostosowały się również do panującego tam wysokiego ciśnienia (wyłowione, po wyciągnięciu na powierzchnię najczęściej pękają). Faunę abisalu tworzą głównie nekrofagi (trupojady – żywiące się padliną, patrz nekrofauna) i drapieżniki. Źródłem ich pożywienia jest materia organiczna docierająca tam z prądami morskimi i opadająca grawitacyjnie z litoralu oraz pelagialu.

    Muł (szlam) – niezlityfikowana skała klastyczna, tworząca się w naturalnych zbiornikach wodnych, zbudowana z mieszaniny pyłu i iłu o różnym składzie mineralnym (ziarna o średnicy od 0,01 do 0,1 milimetra) z dodatkiem substancji organicznych. Muł zlityfikowany nosi nazwę mułowca, gdy zaś diageneza doprowadzi do powstania oddzielności łupkowej, mówimy o łupku mulastym.Głębia Challengera – najgłębiej położone miejsce w Rowie Mariańskim (10 994 metrów pod poziomem morza.) Jest to najniżej położone zbadane miejsce na Ziemi.

    Bakterie chemoautotroficzne mogą tu pełnić rolę producentów

    W skład osadów abysalnych (eupelagicznych) wchodzą głównie muły utworzone z nagromadzonych szczątków organicznych (muły globigerynowe, pteropodowe, radiolariowe, okrzemkowe) oraz czerwony ił głębinowy, powstały na dnie morza głównie z rozkładu skał wulkanicznych. Niewiele jest natomiast materiału przyniesionego z lądu (materiału terygenicznego), ponieważ występuje on głównie w postaci najdrobniejszych zawiesin.

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Jacques Piccard (ur. 28 lipca 1922 w Brukseli, zm. 1 listopada 2008) - szwajcarski badacz i odkrywca, zbadał dno Rowu Mariańskiego w 1960 roku.

    Niżej od tej strefy znajduje się strefa denna (bental) lub głębia rowów oceanicznych (hadal – poniżej 6000 m).

    Człowiek osiągnął strefę abisalu dopiero w 1953, kiedy francuski badacz August Piccard w pierwszym zbudowanym przez siebie batyskafie zszedł na głębokość 3150 m. W roku 1960 syn konstruktora Jacques Piccard i Don Walsh w batyskafie "Trieste" dotarli do najgłębszego zmierzonego wówczas miejsca na ziemi – Głębi Challengera na dnie Rowu Mariańskiego.

    Batyskaf (gr. bathos – głębokość i skaphos – statek) – statek podwodny z własnym napędem przeznaczony do badań głębinowych.Strefa przybrzeżna, litoral (od. łac. litus – brzeg), strefa litoralna – strefa zbiornika wodnego przylegająca do brzegu, lądu. Charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia w wodach (dużo światła, tlenu, mniejsze zasolenie, urozmaicona rzeźba dna). Najbardziej podatna jest na niestałość czynników środowiskowych, przede wszystkim na dobową i sezonową zmienność oświetlenia i temperatury, zlodzenie, w tej strefie powstaje największa ilość materii organicznej i zalega największa ilość detrytusu, przez co podlega największym wahaniom stężenia tlenu.

    Zobacz też[]

  • Równina abisalna
  • Przypisy

    1. Jan Flis: Terminy geograficzne. Wyd. V (zmienione). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1999. ISBN 83-02-04531-4.
    2. Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny: biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 7. ISBN 83-7389-096-3.

    Bibliografia[]

  • R. Gradziński, A. Kostecka, A. Radomski & R. Unrug, 1986: Zarys sedymentologii. Wyd. Geologiczne, Warszawa.
  • W. Jaroszewski, L. Marks, A. Radomski, 1985: Słownik geologii dynamicznej. Wyd. Geologiczne, Warszawa.
  • Hadal – najgłębsza strefa występująca w oceanach. Hadal zaczyna się od głębokości 6000 metrów, charakteryzuje się specyficzną, głębinową fauną i florą.Drapieżnictwo – sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. Jest jedną z form oddziaływań antagonistycznych, korzystną dla drapieżnika, a niekorzystną dla ofiary; może mieć charakter międzygatunkowy lub wewnątrzgatunkowy (kanibalizm).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Auguste Antoine Piccard (ur. 28 stycznia 1884 w Bazylei, zm. 24 marca 1962 w Lozannie) – szwajcarski fizyk, wynalazca i badacz.
    Wzrok, zmysł wzroku – zdolność do odbierania bodźców wywołanych przez pewien zakres promieniowania elektromagnetycznego (u człowieka ta część widma nazywa się światłem widzialnym) ze środowiska oraz ogół czynności związanych z analizą tych bodźców, czyli widzeniem.
    Atmosfera techniczna (at) – pozaukładowa jednostka miary ciśnienia powszechnie używana w technice. Odpowiada ciśnieniu wywoływanemu siłą kilograma-siły rozkładającej się na jednym cm² lub naciskowi 10 metrów słupa wody.
    Dotyk (układ czuciowy) jest uznawany za jeden ze zmysłów, jednak wrażenia określane łącznie jako dotyk są kombinacją sygnałów przesyłanych przez komórki reagujące na ciepło lub zimno, nacisk oraz uszkodzenie (ból).
    Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.
    Padlinożercy, nekrofagi - organizmy cudzożywne wyspecjalizowane w odżywianiu się padliną. Do padlinożerców zalicza się np. raki, hiena czy sęp. Analogicznie jak ma to miejsce w przypadku destruentów, są ogniwem łańcucha pokarmowego, umożliwiając tym samym obieg materii w przyrodzie.
    Skala Celsjusza – skala termometryczna (od nazwiska szwedzkiego uczonego Andersa Celsiusa, który zaproponował ją w roku 1742).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.