• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Abdera - kolonia grecka

    Przeczytaj także...
    Klazomenaj (stgr. Κλαζομεναί) - jedno z jońskich miast dodekapolis, położone między Smyrną a Erythraj nad Zatoką Smyrneńską w Azji Mniejszej.Komotini (gr. Κομοτηνή) - miasto w północno-wschodniej Grecji, stolica regionu administracyjnego (peryferii) Macedonia Wschodnia i Tracja i prefektury (nomosu) Rodopi. Około 52 659 mieszkańców (2001).
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

    Abdera (gr. Άβδηρα, trl. Ávdīra, trb. Awdira) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja, w jednostce regionalnej Ksanti, historyczna siedziba gminy Abdera. W 2011 roku liczyła 1090 mieszkańców.

    Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος - Egeo Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Pochodzenie nazwy jest najczęściej wiązane z postacią Egeusza, mitycznego króla Aten.Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).

    Starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos.

    Historia[ | edytuj kod]

    Położenie Abdery

    Według mitu, została założona przez Heraklesa, który uczcił w ten sposób śmierć swego przyjaciela Abderosa, pożartego w tych okolicach przez konie trackiego króla Diomedesa, karmiącego je odwiedzającymi go cudzoziemcami.

    Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.Vojtech Zamarovský, czes. Vojtěch Zamarovský (ur. 5 października 1919 w Trenczynie lub Zamarovcach, zm. 26 lipca 2006 w Pradze) – słowacki prozaik, autor słowackiej i czeskiej literatury faktu, publicysta, badacz, propagator hellenizmu i olimpizmu, tłumacz, prawnik, podróżnik, agent wywiadu.

    W rzeczywistości Abderę założyli w 654 p.n.e. koloniści z jońskiego miasta Klazomenaj (Kladzomena) w nadziei, że dogodne położenie pozwoli opanować handel z Trakami. Trakowie po kilkudziesięciu latach zburzyli miasto. Około 540 p.n.e. Abdera została zasiedlona ponownie przez Jonów, tym razem z Teos. Mogło to mieć związek z uzależnieniem Jonii od Persów, które nastąpiło po pokonaniu Krezusa przez Cyrusa II w 546 p.n.e. Część niezadowolonych z nowego władztwa mieszkańców postanowiła spróbować szczęścia w obiecującym gospodarczo, choć jak wynikało z doświadczeń poprzedników, niebezpiecznym miejscu.

    Polish jokes (ang. dosł. "polskie żarty") – popularne, głównie w Stanach Zjednoczonych, dowcipy o Polakach, w których są przedstawiani jako osoby głupie i pijące duże ilości alkoholu.Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.

    Dzięki handlowi z Trakami miasto szybko się rozwijało i bogaciło. W V wieku p.n.e. Abdera była znaczącym członkiem Związku Morskiego. Jej obywatele wnieśli wkład w rozwój greckiej kultury. W początkach IV wieku p.n.e. Trakowie znów zaczęli niepokoić miasto. Ich najazdy doprowadziły do osłabienia Abdery i utraty jej znaczenia. W 355 p.n.e. dostała się pod panowanie Macedonii, potem zniknęła z kart historii.

    Herakles (gr. Ἡρακλῆς Hēraklēs, Ἡρακλές Hēraklés, łac. Heracles, Hercules, Alkajos, Palajmon) – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.Mesta (bułg. Места, gr. Νεστος - Nestos) - rzeka w południowej Bułgarii i w północnej Grecji (Tracji), w zlewisku Morza Egejskiego. Długość - 273 km , powierzchnia zlewni - 5.749 km² (3.437 km² w Bułgarii, 2.312 km² w Grecji), średni przepływ - 29,85 m³/s (Hadżidimowo).

    Abdera w kulturze[ | edytuj kod]

    Mieszkańcy Abdery byli dla starożytnych Greków uosobieniem prowincjuszy. O ich nieokrzesaniu i nieuctwie krążyły niewybredne dowcipy, przypominające współczesne Polish jokes. Pomimo faktu, że miasto wydało tak znanych mędrców jak: Protagoras, Demokryt czy Anaksarchos określenie "abderyta" przetrwało do współczesności jako synonim głupca i prostaka. Z tego powodu Christoph Martin Wieland dał nazwę Abderyci (1774-1780) powieści satyrycznej kpiącej z kosmopolitycznych aspiracji mieszkańców wolnych miast Rzeszy, a Friedrich Dürrenmatt umiejscowił w Abderze swój Proces o cień osła (1958).

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Protagoras z Abdery (gr. Πρωταγόρας ὁ Ἀβδηρίτης Protagoras ho Abderites, ur. ok. 480 p.n.e., zm. ok. 410 p.n.e.) – grecki filozof, zaliczany do sofistów.

    Współczesność[ | edytuj kod]

    W pobliżu antycznej Abdery leży dziś grecka miejscowość o identycznej, greckiej nazwie: Avdira. W 2000 r. otwarto Archeologiczne Muzeum Abdery eksponuje bogate znaleziska, w tym arystokratyczne pochówki, finezyjną złotą biżuterię, mozaiki podłogowe oraz wazy czerwonofigurowe z V wieku p.n.e.

    Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond (ur. 14 listopada 1907, zm. 24 marca 2001) – brytyjski historyk, specjalizujący się w tematyce starożytnej Grecji i Macedonii.Styl czerwonofigurowy (technika czerwonofigurowa, malarstwo czerwonofigurowe) – sposób malowania naczyń w starożytnej Grecji. Wszedł w życie około 530 roku p.n.e. Polegał na delikatnym wyskrobaniu żądanej sceny lub postaci na wcześniej wymalowanym firnisem i wypalonym naczyniu. Zastosowanie tej techniki wiąże się z twórczością malarza Andokidesa, ucznia Eksekiasa. W odróżnieniu od stylu czarnofigurowego umożliwiał bardziej szczegółowe oddawanie detali. Dzięki odpowiedniemu wypalaniu uzyskiwano czerwone postaci na czarnym tle. Technika ta była łatwiejsza i dawała lepsze efekty artystyczne niż styl czarnofigurowy. Przy jej wykorzystaniu powstały największe dzieła malarstwa wazowego.

    Położenie geograficzne[ | edytuj kod]

    Ruiny Abdery leżą o 13 km od trasy szybkiego ruchu, łączącej miasta Ksanti i Komotini oraz niedaleko od węzła "Xanthi East", autostrady Egnatia Odos, nawiązującej do dawnej, rzymskiej drogi Via Egnatia.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Abdera – kolonia fenicka o tej samej nazwie
  • Wielka kolonizacja
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Απογραφή Πληθυσμού – Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
    2. Słownik wyrazów obcych, red. Jan Tokarski, PWN, Warszawa 1978

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • N.G.L. Hammond: Dzieje Grecji, PIW, Warszawa 1977
  • Słownik wyrazów obcych, red. Jan Tokarski, PWN, Warszawa 1978
  • Słownik kultury antycznej, red. Lidia Winniczuk, Wiedza Powszechna, Warszawa 1988
  • Vojtech Zamarovský: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Videograf II, Katowice 2006 ​ISBN 978-83-7183-391-5
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Greek Travel Pages: Muzeum Archeologiczne w Abderze
  • Jednostka regionalna Ksanti (nwgr.: Περιφερειακή ενότητα Ξάνθης) – jednostka administracyjna Grecji powołana do życia 1 stycznia 2011.Macedonia-Tracja (nwgr. Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας - Θράκης) - jedna z 7 jednostek administracyjnych Grecji, wprowadzona 1 stycznia 2011.




    Warto wiedzieć że... beta

    Anaksarchos z Abdery( ur. ok. 380 p.n.e. - zm. 320 p.n.e.) (akme około roku 340 p.n.e.) grecki filozof ze szkoły Demokryta.
    Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.
    Via Egnatia - starożytna droga rzymska, zbudowana pomiędzy 146 p.n.e., a 120 p.n.e. na Półwyspie Bałkańskim, przebiegająca od Dyrrachium (dziś Durrës) na wybrzeżu Adriatyku przez Egnatię (czyli dzisiejsze Saloniki) do Bizancjum (dziś Stambuł). Główny szlak komunikacyjny między Rzymem i jego posiadłościami na Wschodzie. Jej budowę rozpoczął prokonsul Macedonii Gnaeus Egnatius.
    Abdera (Abra) – starożytne miasto, kolonia fenicka, znajdująca się na północnym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego. Abdera słynęła w czasach rzymskich z połowu tuńczyka.
    Wielka kolonizacja – termin "wielka kolonizacja" utworzony został przez historyków dla odróżnienia ruchu osadniczego, w którym brały udział polis greckie w okresie archaicznym, od podobnych zjawisk występujących w świecie greckim przed oraz po "Wielkiej kolonizacji". W odróżnieniu od poprzednich ruchów migracyjnych w których brały udział całe plemiona, podczas "Wielkiej kolonizacji" ruch kolonizacyjny organizowany był przez małe greckie miasta-państwa (gr. polis). Kolonizacja obejmowała wybrzeża Morza Śródziemnego i Morza Czarnego od VIII do VI w. p.n.e. Terminem "kolonia" historycy oznaczają osadę grecką założoną poza granicami Grecji w VIII.
    Cyrus II Wielki, zwany także Starszym (ok. 590-529 p.n.e.) – król Persji z dynastii Achemenidów, syn króla Anszanu Kambyzesa I i medyjskiej księżniczki Mandane. Zjednoczył w ramach swojego imperium wiele ówczesnych państw i narodów. Znany nie tylko z wielkich osiągnięć wojennych, lecz także z tolerancji i sprawiedliwości. W ciągu niespełna 25 lat swojego panowania Cyrus podbił większość krajów Bliskiego Wschodu z wyjątkiem Egiptu oraz plemion Wyżyny Irańskiej.
    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.835 sek.