• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Abd as-Salam Arif

    Przeczytaj także...
    Niemcy Zachodnie (właściwie Republika Federalna Niemiec) – określenie państwa niemieckiego leżącego w obecnej zachodniej części Niemiec w okresie 1949-1990.Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Abd as-Salam Arif (ur. 21 marca 1921, zm. 13 kwietnia 1966) – iracki wojskowy, jeden z przywódców ruchu Wolnych Oficerów i rewolucji irackiej w 1958 roku. Wicepremier w rewolucyjnym rządzie Abd al-Karima Kasima, odsunięty od władzy jesienią 1958. Współorganizował zamach stanu w lutym 1963, który obalił rząd Kasima, został po nim prezydentem kraju. Pełnię władzy zdobył po drugim przewrocie wojskowym w listopadzie tego samego roku i zachował ją do śmierci w wypadku śmigłowca w 1966.

    Abd al-Karim Kasim (1914 – 9 lutego 1963), był nacjonalistycznym irackim wojskowym, który przejął władzę w roku 1958 w drodze zamachu stanu, likwidując tym samym iracką monarchię. Rządził krajem jako premier aż do swojego upadku i śmierci w 1963 roku.Marek Marian Dziekan (ur. 27 marca 1965 w Pacanowie w woj. świętokrzyskim) – prof. dr hab., kierownik Katedry Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Katedry Arabistyki i Islamistyki Uniwersytetu Warszawskiego i Pracowni Języka i Kultury Arabskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Przewodniczący Rady Programowej Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Łódzkim. Ukończył III Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Rewolucja 1958[ | edytuj kod]

    Działał w irackim ruchu Wolnych Oficerów, jednak przed 1956 nie należał do ścisłego przywództwa ruchu, gdyż był oficerem w oddziałach irackich stacjonujących w Jordanii. Z czasem jego znaczenie w ruchu wzrosło; w przededniu przewrotu wojskowego zorganizowanego przez grupę był już jednym z jej głównych liderów. W 1958 posiadał stopień pułkownika.

    Iracka Partia Komunistyczna – iracka partia polityczna utworzona w 1934, głosząca początkowo program marksistowski, a następnie demokratyczny z silnymi akcentami lewicowymi (kwestia równości i sprawiedliwości społecznej, walka o poprawę warunków pracy i płacy).Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Abd as-Salam Arif i Abd al-Karim Kasim wspólnie pokierowali przewrotem w Iraku 14 lipca 1958. Prawdopodobnie bez konsultacji z partiami, które były skłonne poprzeć zamach stanu, sami wybrali jego datę. Zdecydowali, że wojsko podejmie próbę przejęcia władzy w nocy z 13 na 14 lipca, tj. wtedy, gdy 20 Brygada Piechoty, w której byli oficerami, miała ponownie udać się do Jordanii.

    Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
     Osobny artykuł: Rewolucja w Iraku (1958).

    Arif w czasie przewrotu przejął dowództwo całej 20 Brygady i skierował ją na Bagdad. Poszczególne pododdziały brygady zajęły strategiczne punkty w mieście, a także otoczyły pałac królewski i dom byłego premiera Nuriego as-Sa'ida. Następnie Arif wziął udział w zdobyciu bagdadzkiej radiostacji, nadał z niej komunikat wzywający obywateli do wspólnej walki z imperializmem i ogłaszający zwycięstwo armii nad skorumpowaną, narzuconą przez imperialistów władzą. W późniejszych godzinach Arif i Kasim wspólnie wystąpili w telewizji, ogłaszając powstanie republiki irackiej i nowego rządu.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Abd ar-Rahman Arif (ur. 1916, zm. 24 sierpnia 2007 w Ammanie) – iracki wojskowy i polityk, prezydent kraju od 16 kwietnia 1966 do 17 lipca 1968, obalony przez przewrót zorganizowany przez partię Baas.

    1958-1963[ | edytuj kod]

    Po zwycięskiej rewolucji wszedł do nowego rządu jako wicepremier i minister spraw wewnętrznych. Został również zastępcą naczelnego dowódcy armii irackiej. Był związany z partią Baas, ale sam do niej nie należał. W momencie przejęcia władzy ani on, ani żaden inny lider rewolucji nie był szczególnie znany w społeczeństwie.

    Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Już kilka dni po proklamowaniu republiki między Arifem i Kasimem doszło do pierwszych sporów. Arif uważał, że chociaż był w 1958 niższy stopniem, jako inicjator działań Wolnych Oficerów w Bagdadzie powinien być traktowany jako właściwy przywódca ruchu. Do ostatecznego zerwania między nimi doszło na tle stosunku Iraku do Egiptu i jego przywódcy Gamala Abdela Nasera. Arif podziwiał go i podobnie jak arabscy nacjonaliści uważał, że Irak powinien dołączyć do Zjednoczonej Republiki Arabskiej. Podczas oficjalnych spotkań z Abdel Naserem wyrażał, wbrew stanowisku rządu, entuzjazm dla idei zjednoczeniowych. Kasim opowiedział się tymczasem za całkowitą niezależnością kraju i przystąpieniem do większej aktywności w świecie arabskim dopiero po reformach wewnętrznych i wykrystalizowaniu się świadomości narodowej Irakijczyków.

    Rewolucja w Iraku, rewolucja 14 lipca – wojskowy zamach stanu w Iraku, w rezultacie którego obalone zostały rządy monarchii oraz proces przekształceń politycznych, ekonomicznych i społecznych, jaki po nim nastąpił.Abd ar-Rahman al-Bazzaz (ur. 1913, zm. 1973) – iracki polityk, dwukrotny premier Iraku w latach 1965-1966 i ponownie między czerwcem a wrześniem 1966. Prawnik, wykładowca akademicki, teoretyk panarabizmu.

    Arif otwarcie rywalizował z premierem o władzę i wpływy. Podróżował po irackiej prowincji, starając się zdobywać tam popularność. W swoich wystąpienia publicznych opowiadał się za unią z Egiptem i Syrią, jawnie ignorując oficjalne stanowisko rządu. Atakował również Iracką Partię Komunistyczną, z którą Kasim był skłonny, przynajmniej doraźnie, współpracować. Ostatecznie jednak przegrał walkę o władzę. We wrześniu 1958 stracił najpierw stanowisko zastępcy dowódcy naczelnego irackich sił zbrojnych, a następnie także urząd wicepremiera; 12 października został mianowany ambasadorem w RFN. Początkowo nie chciał pogodzić się z sytuacją, podczas osobistej rozmowy z premierem Kasimem groził mu rewolwerem. Ostatecznie Arif wyjechał z Bagdadu na placówkę, lecz po niecałych dwóch miesiącach wrócił do kraju i został aresztowany. Usunięcie go z rządu było początkiem procesu eliminowania z elity władzy osób związanych z partią Baas i ogólnie ludzi aktywnych politycznie jeszcze przed rewolucją. 4 listopada Arif stanął przed sądem oskarżony o zdradę stanu, został uznany za winnego i skazany na karę śmierci. W lutym 1959 Kasim zastosował wobec niego prawo łaski, zamieniając karę na dożywotnie pozbawienie wolności. Skazaniu Arifa towarzyszyły manifestacje poparcia dla rządu, w niektórych miejscowościach doszło do zamieszek. Abd as-Salam Arif został zwolniony z więzienia przed lutym 1963.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Zjednoczona Republika Arabska (ZRA) – państwo powstałe 1 lutego 1958 roku z połączenia Egiptu i Syrii. Istniało do 29 września 1961, gdy w Syrii doszło do przewrotu wojskowego, a proklamowany po nim rząd tymczasowy ogłosił zerwanie unii.

    Luty-listopad 1963[ | edytuj kod]

    Arif, razem z innymi oficerami niezadowolonymi z rządów Kasima, wziął udział w zamachu stanu w lutym 1963, zorganizowanym przez partię Baas. Odegrał w nim kierowniczą rolę. Ponieważ politycy Baas byli młodzi i niedoświadczeni, głową państwa uczyniono Arifa, który otrzymał także stopień marszałka. Stanął także na czele Narodowej Rady Dowództwa Rewolucji, był w niej jednym z dwóch (na ogólną liczbę 20) członków nienależących do partii Baas. Skład Rady był tajny. Niedoświadczenie polityczne działaczy Baas pozwoliło mu, wspólnie ze starszym bratem Abd ar-Rahmanem Arifem, stać się jedną z kluczowych postaci w elicie rządowej. Skupili się wokół niego zwłaszcza wojskowi z Dulajmu. Zaliczał się do umiarkowanego skrzydła elity władzy. W październiku 1963 razem z innymi umiarkowanie nastawionymi oficerami postanowił pozbyć się z rządu przedstawicieli radykalnego skrzydła partii (którzy w tym samym czasie dążyli do pozbawienia go władzy). W sytuacji ogólnego chaosu panującego w kraju i wewnętrznego konfliktu w partii Baas przeprowadził razem ze swoimi zwolennikami w wojsku nowy zamach stanu, odsuwając partię Baas od władzy 18 listopada 1963.

    Jerzy Zdanowski (ur. 10 września 1949 w Opolu Lubelskim) – polski historyk i arabista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Prezydent Iraku[ | edytuj kod]

    Po przewrocie Arif uzyskał nadzwyczajne prerogatywy, które oficjalnie miały służyć przywróceniu w kraju porządku, został także naczelnym dowódcą sił zbrojnych. Utworzył nowy rząd, złożony ze zwolenników naseryzmu (choć niektóre elementy gospodarczej, socjalistycznej polityki Nasera przyjmowano z większą niż dotąd rezerwą) i ogólniej nacjonalizmu arabskiego, odsunął polityków partii Baas, usunął jej zwolenników także ze stanowisk w wojsku. Utworzył specjalną, podległą prezydentowi jednostkę – Gwardię Republikańską. Nadal opowiadał się za unią z Egiptem (i za współpracą krajów arabskich w ogólności), jednak wydawane na ten temat deklaracje Arif traktował przede wszystkim jako środek umacniania własnej pozycji i uzyskiwania poparcia dla prowadzonej polityki wewnętrznej. Zdanowski charakteryzuje sposób sprawowania przezeń władzy następująco:

    Tahir Jahja (ur. 1913, zm. 1986) – iracki wojskowy i polityk, jeden z przywódców ruchu Wolnych Oficerów i rewolucji 14 lipca 1958. Dwukrotny premier Iraku.Zamach stanu w Iraku w listopadzie 1963 – zamach stanu przeprowadzony w Iraku w listopadzie 1963 przez gen. Abd as-Salama Arifa.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Stworzył system władzy jednego człowieka, w którym o rządzeniu decydowały powiązania osobiste i zaufanie prezydenta. Aparat administracyjny pałacu prezydenckiego był głównym i jedynym ośrodkiem władzy

    Zamach stanu w Iraku 8 lutego 1963, także rewolucja 14 Ramadana – przewrót wojskowy zorganizowany przez partię Baas i wojskowych z Abd as-Salamem Arifem na czele. W jego rezultacie obalony został rząd Abd al-Karima Kasima, a on sam zamordowany.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    W maju 1964 w Iraku uchwalono tymczasową konstytucję, uznającą własność prywatną za nienaruszalną, jednak pod wpływem trwającego kryzysu gospodarczego i odpływu kapitału z kraju w szóstą rocznicę rewolucji Arif ogłosił nacjonalizację banków, towarzystw ubezpieczeniowych i 32 firm przemysłowych. Posunięcie to nie dało jednak spodziewanych efektów. Niepowodzeniem zakończyły się również rozmowy władz z Iraqi Petroleum Company, wskutek którego stanowisko stracił premier Tahir Jahja. We wrześniu 1964 zastąpił go na urzędzie Arif Abd ar-Razzak, naserysta, usunięty z niego już kilka dni później po tym, gdy wykryto jego spisek przeciwko prezydentowi. Kolejnym premierem został całkowicie zależny od prezydenta Abd ar-Rahman al-Bazzaz, który wprowadził częściowe reformy gospodarcze w duchu liberalnym i zapowiadał demokratyzację życia politycznego.

    Imperializm (łac. imperialis – "imperium", "władza") – polityka państw o statusie lub aspiracjach mocarstwowych, zmierzająca do rozszerzenia ich wpływów politycznych, militarnych, gospodarczych i kulturalnych na obszary do nich nienależące. Jest to również okres historyczny zapoczątkowany w ostatniej ćwierci XIX wieku, odznaczający się światową dominacją kilku wielkich mocarstw. W myśli marksistowskiej, to najwyższe stadium rozwoju kapitalistycznej formacji społeczno-ekonomicznej.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    W lutym tego samego roku Arif zawarł zawieszenie broni z kurdyjskimi partyzantami. Wojna domowa między Kurdami a Arabami w Iraku wybuchła na nowo wiosną 1965, rozmów pokojowych nie wznowiono.

    Kontynuację reform udaremniła śmierć Abd as-Salama Arifa w wypadku śmigłowca 13 kwietnia 1966. Jego współpracownicy zdecydowali o powołaniu na wakujący urząd prezydencki jego brata Abd ar-Rahmana.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 48-49.
    2. J. Zdanowski, Historia..., s. 285.
    3. Ch. Tripp, Historia..., s. 185.
    4. Ch. Tripp, Historia..., s. 188-189.
    5. H. A. Hamsheer, Współczesna..., s. 92.
    6. H. A. Jamsheer, Współczesna..., s. 98-99.
    7. M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 51.
    8. M. Farouk-Sluglett, Iraq..., s. 58-59.
    9. H. A. Jamsheer, Współczesna..., s. 94-95.
    10. M. Farouk-Sluglett, Iraq..., s. 55 i 57.
    11. M. Farouk-Sluglett, Iraq..., s. 60.
    12. Dziekan M.: Historia Iraku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2002, s. 176. ISBN 978-83-89899-82-8.
    13. Zdanowski J.: Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010, s. 289. ISBN 978-83-04-05039-6.
    14. Jamsheer H. A.: Współczesna historia Iraku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2007, s. 102-104. ISBN 978-83-89899-82-8.
    15. Zdanowski J.: Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010, s. 290-291. ISBN 978-83-04-05039-6.
    16. Zdanowski J.: Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010, s. 189. ISBN 978-83-04-05039-6.
    17. Jamsheer H. A.: Współczesna historia Iraku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2007, s. 106. ISBN 978-83-89899-82-8.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Farouk-Sluglett M., Sluglett P.: Iraq Since 1958. From Revolution to Dictatorship. London & New York: I. B. Tauris, 2003. ISBN 1-86064-622-0.
  • Jamsheer H. A.: Współczesna historia Iraku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2007. ISBN 978-83-89899-82-8.
  • Tripp Ch.: Historia Iraku. Warszawa: Książka i Wiedza, 2009. ISBN 978-83-05-13567-2.
  • Zdanowski J.: Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010. ISBN 978-83-04-05039-6.
  • Gamal Abdel Naser Husajn, Dżamal Abd an-Nasir (znany jako Gamal Abdel Naser, ze względu na wymowę jego imienia Dżamal w dialekcie kairskim) arab. جمال عبد الناصر (ur. 15 stycznia 1918 w Bani Murr, zm. 28 września 1970 w Kairze) – egipski oficer i polityk, prezydent Egiptu, sprawujący władzę autorytarną, w latach 1954-1970. Twórca systemu ideologicznego opartego na koncepcjach socjalistycznych i panarabskich - naseryzmu.Socjalizm (łac. societas – wspólnota) – wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze). Częścią wspólną wszystkich odmian socjalizmu jest (częściowe lub całkowite) odrzucenie idei kapitalistycznego wolnego rynku, ograniczenie własności prywatnej oraz promowanie idei sprawiedliwości społecznej. W latach 1917-1991 wielokrotnie nadużywano terminu, stosując go w określeniu do państw rządzonych przez partie komunistyczne. W państwach rządzonych przez partie komunistyczne (tzw. państwa socjalistyczne) socjalizm był systemem, w którym środki produkcji były uspołecznione, a gospodarka według ideologii marksistowskiej miała być nastawiona na sprawiedliwy podział dóbr, a nie na zysk właścicieli kapitału. Socjalizm w tym systemie miał być drogą do komunizmu, który w praktyce nigdy nie został zrealizowany jako społeczeństwo bezklasowe.




    Reklama

    Czas generowania strony: 1.216 sek.