• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Abchaska Socjalistyczna Republika Radziecka

    Przeczytaj także...
    Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Armenia (ros. Армянская Советская Социалистическая Республика, orm. Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Gruzińską SRR i Azerbejdżańską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Armenia.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Rewolucja październikowa w Rosji (w terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na dokonany przez bolszewików przewrót zbrojny w Rosji, trwający od nocy z 24 października/6 listopada 1917 na 25 października/7 listopada 1917, do godziny drugiej w nocy 26 października/8 listopada 1917, gdy został opanowany przez oddziały bolszewickie Pałac Zimowy, a członkowie Rządu Tymczasowego aresztowani. Przewrót, będący konsekwencją pogłębiającego się kryzysu politycznego w Rosji, zakończył okres dwuwładzy w Rosji, gdy rządy od rewolucji lutowej sprawowały równolegle Rząd Tymczasowy i Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Dwuwładza trwała do zbrojnego przewrotu dokonanego przez bolszewików 6/7 listopada 1917, aresztowania członków Rządu Tymczasowego po zajęciu Pałacu Zimowego w nocy 7/8 listopada 1917 i przejęcia władzy przez bolszewików – formalnie w imieniu II Wszechrosyjskiego Zjazdu Rad (9 listopada 1917).

    Abchaska Socjalistyczna Republika Radziecka, Abchaska SRRrepublika związkowa ZSRR, istniejąca w latach 1921-1931, od 1922 w składzie Zakaukaskiej FSRR i ZSRR.

    W związku z Wielką Socjalistyczną Rewolucją Październikową, po rozpadzie Imperium Rosyjskiego, od roku 1917 na byłych terytoriach rosyjskich nastąpiła destabilizacja struktur państwowych. Terytoria Abchazji weszły początkowo (1917) w skład Republiki Górskiej Północnego Kaukazu, a od czerwca 1918 była podporządkowana powołanej w maju 1918 roku Demokratycznej Republiki Gruzji.

    Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka (ros. Закавказская Советская Федеративная Социалистическая Республика) – republika federacyjna ZSRR istniejąca w latach 1922-1936. Powstała w 1922 r. z połączenia Armeńskiej SRR, Azerbejdżańskiej SRR, i Gruzińskiej SRR.
    Abchaska SRR i Gruzińska SRR (1922-1931)
    Abchazja i Samurzakano w Imperium Rosyjskim (1899)
    Radziecki Kaukaz - mapa z 1922 roku

    Powstanie republiki formalnie ogłoszono 31 marca 1921, po zajęciu Gruzji przez Armię Czerwoną. Granice republiki ustalono w sposób pokrywający się z granicami istniejącego wcześniej w ramach Imperium Rosyjskiego okręgu Suchumi i Samurzakano (w Guberni Kutaisi). W grudniu 1921 roku zawarta została - na zasadach równoprawności - umowa między Abchaską SRR a Gruzińską SRR. Na jej mocy Gruzińska SRR reprezentowała Abchazję, ta zaś uczestniczyła na zasadzie parytetu we wspólnej reprezentacji w relacjach zewnętrznych.

    Radziecki podbój Gruzji – agresja Armii Czerwonej na Demokratyczną Republikę Gruzji dokonana w lutym 1921 w celu przyłączenia Gruzji do RFSRR.Gruzińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Gruzja (ros. Грузинская Советская Социалистическая Республика, Грузия, gruz. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, საქართველო) - była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Azerbejdżańską SRR i Armeńską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Gruzja.

    W lutym 1922 roku przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych (rządu) republiki został Nestor Łakoba, który pełnił tę funkcję przez cały okres istnienia republiki.

    12 marca 1922 w Tbilisi władze Armeńskiej SRR, Azerbejdżańskiej SRR i Gruzińskiej SRR zawarły porozumienie o zjednoczeniu się w Federacyjny Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zakaukazia. Abchaska SRR jako republika związkowa była reprezentowana w tym związku, zgodnie z wcześniej zawartą umową, za pośrednictwem Gruzińskiej SRR. Związek 13 grudnia 1922 zmienił nazwę na Zakaukaską Federacyjną Socjalistyczną Republikę Radziecką. Zakaukaska FSRR 30 grudnia 1922 weszła w skład ZSRR.

    Suchumi (gruz.: სოხუმი, abchask.: Аҟәа, ros.: Сухуми, gr. Dioskurias) – formalnie stolica Abchazji, republiki autonomicznej wchodzącej w skład Gruzji, jednak de facto będącej samozwańczym niepodległym, silnie uzależnionym od Rosji państwem. Według danych z 1989 r. miasto liczyło 121 406 mieszkańców, natomiast zgodnie z najnowszymi szacunkami na 1 stycznia 2004 mieszkało tu 92 300 osób.Republiki Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwane także republikami związkowymi (ros. союзные республики) – wydzielone na podstawie etnicznej jednostki podziału administracyjnego ZSRR podporządkowane bezpośrednio władzom centralnym. Początkowo ZSRR tworzyły cztery republiki związkowe, które 30 grudnia 1922 zawarły umowę o utworzeniu ZSRR (Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka, Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka). W momencie rozpadu ZSRR składał się z piętnastu republik związkowych, które w konsekwencji stały się niepodległymi państwami.

    1 kwietnia 1925 roku przyjęto Konstytucję Abchaskiej SRR, w której m.in. potwierdzono formalne pośrednictwo Gruzińskiej SRR w przynależności do związków republik: Zakaukaskiej FSRR i ZSRR. Konstytucja stanowiła także, że Abchaska SRR jest państwem niepodległym, uprawnionym do opuszczenia struktur ponadpaństwowych.

    Demokratyczna Republika Gruzji (gruz. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა , Sakartvelos Demokratiuli Respublika) – państwo powstałe 26 maja 1918 w wyniku secesji od Zakaukaskiej DRF.Ławrientij Pawłowicz Beria (ros. Лаврентий Павлович Берия‏, gruz. ლავრენტი პავლეს ძე ბერია Lawrenti Pawles dze Beria, ur. 29 marca 1899 roku w Mercheuli, zm. 23 grudnia 1953 roku w Moskwie) – radziecki działacz komunistyczny pochodzenia gruzińskiego, szef NKWD, który był w znacznym stopniu odpowiedzialny za "wielkie czystki" okresu stalinowskiego. Jeden z głównych wykonawców zbrodni stalinowskich i jeden z największych zbrodniarzy w historii. Bezpośrednio odpowiedzialny za mord polskich oficerów w Katyniu. Szczyt jego wpływów przypadał na okres drugiej wojny światowej i bezpośrednio po niej. Po śmierci Stalina został usunięty ze stanowiska i zgładzony przez jego następców.

    19 lutego 1931, na polecenie Stalina, republikę włączono w skład Gruzińskiej SRR jako Abchaską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką (Abchaską ASRR). Wkrótce, w 1936, zlikwidowano Zakaukaską FSRR, przez co Abchazja uczestniczyła w składzie ZSRR wyłącznie jako część Gruzji.

    Nestor Apołłonowicz Łakoba, ros. Не́стор Аполло́нович Лако́ба (ur. 1 maja 1893 w Łychnach, zm. 28 grudnia 1936 w Tyflisie) – działacz bolszewicki, w latach 1922–1936 przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych (rządu) Abchaskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, od 1931 wchodzącej w skład Gruzińskiej Republiki Radzieckiej jako Abchaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.

    W 1937, po śmierci Nestora Łakoby, z rozkazu Ławrientija Berii, Abchazowie zostali poddani polityce gruzinizacji. Pismo abchaskie dostosowano do zasad pisowni gruzińskiej, w szkołach wprowadzono gruziński jako język wykładowy, rdzenne abchaskie nazwy geograficzne zastąpiono gruzińskimi. Abchazom zakazano nazywać się narodem, a na skutek polityki przesiedleńczej trwającej aż do śmierci Stalina, dużą część ludności republiki zaczęli stanowić Gruzini.

    Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka, Azerbejdżan (ros. Азербайджанская Советская Социалистическая Республика, azer. Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы) - była jedną z republik ZSRR od 28 kwietnia 1920. Od 1922 do 1936 roku wchodziła w skład tego państwa jako jedna z trzech republik Zakaukaskiej FSRR (łącznie z Gruzińską SRR i Armeńską SRR). W latach 1936-1991 była bezpośrednio republiką związkową ZSRR.Republika Górska Północnego Kaukazu − państwo na wschodnich terenach Kaukazie Północnym, obejmujące w przybliżeniu obszar dzisiejszych rosyjskich republik Czeczenii, Inguszetii, Północnej Osetii i Dagestanu.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Abchazja
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Andrew Andersen (Э. Андерсен), Тающая Грузия: Территориальные изменения в годы установления и закрепления советской власти (1921-1922) na http://www.conflicts.rem33.com/GEORGIA.htm (ros.) [dostęp: 30.12.2016]
    2. Ben Fowkes, Ethnic Conflict In Abkhazia (excerpts from the book Ethnicity and Ethnic Conflict in the Post-Communist World, New York, 2002), na www.conflicts.rem33.com [dostęp: 30.12.2016]
    3. Т.М.Шамба, А.Ю.Непрошин Абхазия. Правовые основы государственности и суверенитета, 2003, [dostęp: 30.12.2016]
    4. Союзный договор между Социалистической Советской республикой Грузии и Социалистической Советской республикой Абхазии (Umowa związkowa między Gruzińską Socjalistyczną Republiką Radziecką a Abchaską Socjalistyczną Republiką Radziecką) z 16 grudnia 1921, w: Т.М.Шамба, А.Ю.Непрошин, Абхазия. Правовые основы государственности и суверенитета, 2003, rozdz. 4.1. [dostęp: 30.12.2016]
    5. Конституция Социалистической Советской Республики Абхазии (Konstytucja Socjalistycznej Radzieckiej Republiki Abchazji (ros.) [dostęp: 30.12.2016]
    6. ССР Абхазия, объединившись на основе особого союзного договора с Грузией, через нее входит в Закавказскую Социалистическую Федеративную Союзную Республику и в составе последней – в Союз Советских Социалистических Республик (rozdział I, punkt 4
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.Gubernia kutaiska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego na Kaukazie, utworzona ukazem Mikołaja I w 1846. Stolicą guberni był Kutais. Wchodziła w skład Namiestnictwa Kaukaskiego. Istniała do 1918.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Abchaska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Abchaska ASRR - republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
    Abchazja (abch. Аҧсны – Apsny, gruz. აფხაზეთი – Apchazeti, ros. Абха́зия – Abchazija) – państwo nieuznawane, położone w północno-zachodniej Gruzji nad Morzem Czarnym w górach Kaukazu. Zamieszkały przez Abchazów. Zajmuje powierzchnię 8550 km². Liczba ludności wynosi około 216 tys. osób. Stolicą Abchazji jest Suchumi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.