• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ałtaj Gobijski

    Przeczytaj także...
    Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.
    Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe). Skamieniałości powstają w wyniku procesu fosylizacji. Najczęściej fosylizacji ulegają tylko części szkieletowe. Proces ten zachodzi w wyniku zastąpienia pierwotnej substancji budującej części twarde organizmu innymi związkami mineralnymi (najczęściej węglanem wapnia lub krzemionką, a rzadziej np. dolomitem, syderytem, limonitem, pirytem lub fosforanami) o tym samym składzie chemicznym (np. przejście aragonitu w bardziej stabilny kalcyt) lub odmiennym składzie chemicznym. W przypadku części twardych zbudowanych ze stabilnych substancji (np. kalcytu, krzemionki) zachowują się one czasami bez żadnych przekształceń.
    Ałtaj Gobijski składa się z kilku masywów górskich (zaznaczone na mapie białymi napisami), jest oddzielony na północy od gór Changaj przez Dolinę Jezior.

    Ałtaj Gobijski - góry w południowej Mongolii z najwyższym szczytem górą Ich Bogd uul o wysokości 3957 m n.p.m. Zbudowane są głównie z granitów, piaskowców i wapieni. Obszar aktywny sejsmicznie.

    Ich Bogd uul, także Tergüün Bogd uul (mong. Их Богд уул, Тэргүүн Богд уул) – najwyższy szczyt Ałtaju Gobijskiego, w masywie Ich Bogdyn nuruu, w południowej Mongolii (ajmak bajanchongorski). Dziewiąty pod względem wysokości (3957 m n.p.m.) i szósty pod względem wybitności (1979 m) szczyt kraju.Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).

    Główne pasma rozciągają się w kierunku NW - SE na długości 650 km. Od południa góry te graniczą z Kotliną Dżungarską, od NW z górami Ałtaj Mongolski. Większość tych gór leży na terenie pustyni Gobi. Złożone są z szeregu wysokich masywów i krótkich pasm górskich, o stosunkowo mało stromych zboczach. Pasma te i masywy są przedzielone licznymi obniżeniami, dlatego Ałtaj Gobijski jest silnie rozczłonkowany morfologicznie. Zbudowane są ze skał paleozoicznych, ale w kotlinach zachowały się lądowe osady kredy górnej z bardzo licznymi skamieniałościami m.in. dinozaurów. Nie występują pola wiecznego śniegu (z wyjątkiem kilku malutkich) i lodowce. Dominują suche stepy i roślinność pustynna, a w obszarach wysokogórskich roślinność alpejska.

    Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.Kotlina Dżungarska (chiń. upr.: 准噶尔盆地; chiń. trad.: 準噶爾盆地; pinyin: Zhǔngá’ěr Péndì) – tektoniczna kotlina w północno-zachodnich Chinach, między Tienszan i Ałtajem, o powierzchni ok. 380 tys. km² i wysokości 500-1000 m. W centralnej części kotliny znajduje się piaszczysta pustynia Gurbantünggüt, natomiast na obrzeżach suche stepy. Na całym obszarze występuje duża ilość słonych jezior. W kotlinie eksploatowane są m.in.: ropa naftowa, węgiel kamienny oraz złoto.

    Przypisy

    1. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 1. A-F. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 69.

    Bibliografia[]

  • Gungaadasz B., 1986: Mongolska Republika Ludowa. PWN.
  • Physical Map of Mongolia. Cartographic Enterprise of State Administration of Geodesy and Cartography of Mongolia, 1998.
  • Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Changaj albo Góry Changajskie (mong. Хангайн нуруу, Changajn nuruu) – pasmo górskie w środkowej Mongolii, na zachód od Ułan Bator.
    Góra – wypukła forma ukształtowania terenu o silnie urozmaiconej rzeźbie, wysokościach względnych w stosunku do najbliższych den dolinnych powyżej 300 m i dużym nachyleniu stoków. Ze względu na wysokości względne i stromość stoków wyróżnia się góry niskie, średnie i wysokie. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się góry fałdowe, zrębowe, wulkaniczne i ostańce.
    Ałtaj Mongolski (mong.: Монгол Алтайн нуруу, Mongol Altajn nuruu; chiń. upr.: 蒙古阿尔泰山脉; chiń. trad.: 蒙古阿爾泰山脈; pinyin: Ménggǔ Ā’ěrtài Shānmài) – góry w zachodniej Mongolii z najwyższym szczytem kraju górą Chujten (w masywie Tawan Bogd uul na granicy Mongolii, Rosji i Chin) o wysokości 4374 m n.p.m. Północno-zachodnie zbocza Ałtaju Mongolskiego należą do Chin (Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur), reszta należy do Mongolii (ajmaki bajanolgijski, kobdoski i gobijsko-ałtajski).
    Dolina Jezior, Nuuruudyn chöndij (mong.: Нууруудын хөндий) – rozległe obniżenie terenu o wydłużonym kształcie, wyróżniające się monotonną rzeźbą terenu, położone w południowo-środkowej Mongolii, pomiędzy grzbietami Ałtaju Gobijskiego i Changaju, na południowy wschód od Kotliny Wielkich Jezior. Wzdłuż doliny, u podnoży Ałtaju Gobijskiego, występuje ciąg jezior bezodpływowych: Böön Cagaan nuur (1313 m n.p.m.), Orog nuur (1216 m n.p.m.), Taacyn Cagaan nuur (1034 m n.p.m.), Ulaan nuur (1008 m n.p.m.). W ostatnich dziesięcioleciach woda stale utrzymuje się tylko w Böön Cagaan nuur, reszta jezior jest wypełniana wodą sporadycznie. Dolina rozciąga się równoleżnikowo na długości ok. 500 km i wznosi się na wysokość 1000–1400 m n.p.m. Jest pochylona z zachodu na wschód oraz z północy na południe. W krajobrazie dominują rozległe, kamieniste i piaszczyste równiny. Miejscami występują sołonczaki oraz takyry, na których powstają barchany.
    Roślinność alpejska – zbiorowiska roślinne występujące w górach powyżej górnej granicy lasu i zarośli (np. kosodrzewiny), złożone z roślin zielnych i krzewinek. Dominują gatunki wieloletnie o krótkim okresie wegetacyjnym, zwykle o silnie rozbudowanym systemie korzeniowym i krępej części pędowej. W Tatrach roślinność alpejska występuje na wysokości 1.800–2.300 m n.p.m. Przykłady roślin alpejskich we florze Polski: rogownica jednokwiatowa, goryczka przezroczysta, skalnica bazaltowa, rdest żyworodny, jaskier lodnikowy, wierzba zielna, sit skucina, kostrzewa pstra, skalnica naradkowata.
    Granit – głębinowa kwaśna skała o budowie jawnokrystalicznej, zbudowana z kwarcu, skalenia potasowego i plagioklazu oraz biotytu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.149 sek.