• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 75 mm armata wz. 1902/26



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.Przodek – jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do ułatwienia holowania dział. Do przodka zaprzęgane były konie oraz doczepiane było działo lub jaszcz. Na przodku jechała część obsługi działa, mógł on także zawierać pojemnik na sprzęt i część amunicji. W lżejszych działach, przodek pełnił także funkcję jaszcza, zawierając całość zapasu amunicji. W cięższych działach oraz dawnej artylerii (od połowy XV wieku) przodek miał prostszą konstrukcję i służył do podtrzymywania ogonowej części działa.

    75 mm armata polowa wz. 1902/26 (prawosławna lub putiłówka) – armata polowa z okresu międzywojennego, powstała w Polsce poprzez modyfikacje rosyjskich armat wz. 1902. Głównym celem modyfikacji było przekalibrowanie armat do kalibru 75 mm, aby wykorzystywały one tę samą amunicję, co armaty wz. 1897. Armaty wz. 1902/26 w latach 30. XX wieku stanowiły podstawowe uzbrojenie dywizjonów artylerii konnej Wojska Polskiego, a także były wykorzystywane jako uzbrojenie pociągów pancernych oraz plutonów artylerii piechoty.

    Pociąg Pancerny „Poznańczyk” (Nr 11 od 1918 do 1921, Nr 9 od 1921 do 1939, Nr 12 w 1939) – polski pociąg pancerny z okresu powstania wielkopolskiego i wojny polsko bolszewickiej, a po ponownej mobilizacji, II wojny światowej.Pociąg Pancerny Nr 2, Pociąg Pancerny „Śmiały”, Pociąg pancerny Nr 53 – uzbrojony w armaty wz. 02/26 i haubice wz. 14/19A, a także wyposażony w czołgi R-17FT oraz Tankietka TK-3. Brał znaczący udział w bitwie pod Mokrą; przedostał się do Brześcia (zob. Obrona twierdzy brzeskiej), a następnie przez Kowel w okolice Lwowa, gdzie wziął udział w obronie miasta. 22 września 1939 r, po kapitulacji Lwowa opuszczony przez załogę, został zajęty przez wojska radzieckie.

    Historia konstrukcji[ | edytuj kod]

    Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w roku 1918, na wyposażeniu tworzącego się Wojska Polskiego znalazło się wiele różnych typów dział, pochodzących zarówno z magazynów byłych zaborców, jak i z zakupów zagranicznych. Do wspomnianych dział należały, także rosyjskie armaty polowe wz. 1902 kalibru 76,2 mm, których dużą liczbę zdobyto w wyniku działań wojennych prowadzonych w latach 1919-1921 (wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka). Według stanu na 1 października 1920 roku w arsenale Wojska Polskiego znajdowały się 322 armaty wz. 1902, zaś w roku 1923 posiadano ich już 568.

    Rosyjska armata 76,2 mm z okresu sprzed I wojny światowej. Konstrukcja jej była częściowo wzorowana na rewolucyjnym dziale francuskim 75 mm wz. 1897. Produkowana była w zakładach Putiłowskich w Petersburgu z niewielkimi zmianami do lat dwudziestych, a jej rozwinięcie stanowiła armata wz. 1902/30. Kaliber ok. 75 mm do II wojny światowej był uważany za najbardziej uniwersalny i powszechnie stosowany w armatach polowych większości państw.6 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Romana Sołtyka (6 dak) - oddział artylerii konnej Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

    Po zakończeniu walk o granice, na początku lat 20. XX wieku przystąpiono do unifikacji sprzętu Wojska Polskiego. Postanowiono, że posiadane armaty wz. 1902 staną się podstawową bronią artyleryjską dywizjonów artylerii konnej (DAK). O tym wyborze przesądził fakt, że działa te miały nisko położony środek ciężkości, dzięki czemu były stabilne w trakcie szybkiej jazdy oraz w nagłych i gwałtownych skrętach. Ponadto armaty tego wzoru trafiły także do uzbrojenia pociągów pancernych oraz do artylerii przeciwlotniczej (w latach 1924-1928). Problemem okazał się jednak kaliber działa (76,2 mm). W związku z planem ujednolicenia przyjęto, że posiadane armaty wz. 1902 należy przekalibrować, aby miały wspólną amunicję z francuskimi armatami polowymi wz. 1897 (75 mm).

    3 Dywizjon Artylerii Konnej im. płk. Włodzimierza Potockiego (3 dak) - pododdział artylerii konnej Wojska Polskiego II RP.Przyrządy celownicze - urządzenia umożliwiające naprowadzanie lufy broni w płaszczyźnie pionowej i poziomej do takiego położenia, przy którym tor pocisku przechodzi przez cel.

    Przekalibrowywanie i modernizacja armat wz. 1902 odbywała się w latach 1926-1930 w Zakładach Starachowickich. Przekalibrowywania dokonywano na dwa sposoby. Pierwszy obejmował wymianę rury rdzeniowej lufy (działa te miały koło numeru armaty wybijaną literę R), zaś drugi polegał na wprowadzeniu do lufy specjalnej koszulki (koło numeru armaty miały wybijaną literę K). Ponadto armaty poddano modernizacji, w ramach której m.in. wymieniano zaczepy, drążek kierowniczy (z prostego na wygięty), wzmocniono piasty kół oraz zastosowano lemiesz o innym kształcie. Dodano także instalację oświetleniową do strzelań nocnych. Przekalibrowanie armat wymusiło również modernizację przodków i jaszczy. W przypadku artylerii piechoty stosowano rosyjskie jaszcze i przodki łódkowe, zaś w artylerii konnej – jaszcze gniazdowe włoskie.

    76 mm armata polowa wz. 1902 (ros. полевая пушка образца 1902 года – polewaja puszka obrazca 1902 goda) – rosyjska armata kalibru 76,2 mm z okresu sprzed I wojny światowej, standardowa rosyjska armata polowa z okresu tej wojny, używana jeszcze podczas II wojny światowej. Pierwotnie oznaczana była w Rosji jako armata 3-calowa, po rewolucji kaliber podawano w milimetrach. Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Tak zmodernizowanych i przekalibrowanych dział powstało ponad 400. Trafiły one na wyposażenie Wojska Polskiego pod oznaczeniem 75 mm armata wz. 1902/26. W roku 1931 planowano przebudowę pozostałych armat wz. 1902 i nadanie im oznaczenia wz. 1902/31, lecz prace zatrzymano na poziomie dokumentacji fabrycznej. Wobec tego – według stanu na sierpień 1939 roku – na wyposażeniu Wojska Polskiego pozostawało 89 niezmodyfikowanych armat wz. 1902.

    Biedka – polski wózek jednoosiowy, dwukołowy, jednokonny, używany jako pojazd gospodarski i wojskowy. Podobnie jak taczanka w wojsku wykorzystywany jako podwozie do transportu ckmów, moździerzy, granatników czy amunicji, jednak w przeciwieństwie do taczanki niemożliwe było prowadzenie ognia w ruchu.Pociąg Pancerny „Bartosz Głowacki”, Pociąg Pancerny Nr 55 – polski pociąg pancerny z okresu wojny polsko-sowieckiej i II wojny światowej. W czasie kampanii wrześniowej walczył na linii Koluszki–Skierniewice–Żyrardów, następnie walczył w obronie twierdzy brzeskiej z oddziałami niemieckiej 3 Dywizji Pancernej, potem wycofany do Kowla i Lwowa. Tam biorąc udział w obronie miasta został rozbity przez artylerię niemiecką w dniu 19 września.

    Opis techniczny[ | edytuj kod]

    Wizyta posła Afganistanu Shah Khan Wali w 1 Pułku Szwoleżerów i 1 Dywizjonie Artylerii Konnej w Warszawie. Shah Khan Wali (w kaszkiecie i okularach) w 1 Dywizjonie Artylerii Konnej w towarzystwie, m.in.: gen. Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego (na lewo od posła Wali) i mjr. Józefa Trepto (na lewo od gen. Długoszowskiego). Widoczna armata polowa 75 mm wz.1902/26

    Armata wz. 1902/26 była działem kalibru 75 mm o długim odrzucie lufy. Przeznaczona była do prowadzenia ognia płaskotorowego. Maksymalna donośność armaty wynosiła 10 700 m przy zastosowaniu granatu stalowego wz. 1917 o masie 6,195 kg. Prędkość początkowa pocisków wynosiła ok. 600 m/s, zaś wysokość linii ognia – 928 mm. Masa działa odprzodkowanego wynosiła 1150 kg. Szybkostrzelność teoretyczna wynosiła 10 strz./min.

    Józef Trepto (ur. 17 marca 1894 w Kutnie, zm. wiosna 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.Kawaleria w II Rzeczypospolitej (do 29 kwietnia 1924 nazywana Jazdą) – kawaleria polska okresu międzywojennego, jeden z trzech, obok piechoty i artylerii, głównych rodzajów broni Wojska Polskiego II RP (w ówczesnej terminologii rodzaj wojsk określony był mianem broni).

    W armacie wz. 1902/26 zastosowano lufę o gwincie prawoskrętnym, składającą się z rury rdzeniowej, obsady i płaszcza. Część luf wyposażono w koszulki. Armata miała zamek śrubowo-zawiasowy, w ramie którego zainstalowany był mechanizm odpalający typu kurkowego oraz samoczynny bezpiecznik. Armatę wyposażono w oporopowrotnik hydrauliczno-sprężynowy (hydrauliczny opornik oraz sprężynowy powrotnik). Kołyska z lufą i oporopowrotnikiem umieszczona była w jednoogonowym łożu. Do ochrony obsługi zastosowano stalową tarczę ochronną o grubości 7 mm, z górną częścią składaną w czasie marszów. Z lewej strony tarczy umieszczono skrzynkę z bateriami oraz instalacją pozwalającą na strzelanie nocne, poprzez oświetlenie przyrządów celowniczych. Przyrząd celowniczy składał się z: celownika, przyrządu kątów podniesienia z poziomicą podniesień oraz kwadrata wz. 1880-1900.

    Armata była dawniej bronią miotająca pociski za pomocą prochu. Współcześnie terminem tym określa się działo o bliskim płaskiemu torze lotu pocisku, służące do ostrzeliwania celów będących na linii pola widzenia.Bolesław Ignacy Florian Wieniawa-Długoszowski (ur. 22 lipca 1881 r. w Maksymówce koło Stanisławowa, zm. 1 lipca 1942 r. w Nowym Jorku) – generał dywizji Wojska Polskiego, dyplomata i wolnomularz; osobisty adiutant Józefa Piłsudskiego. Formalnie przez 1 dzień "następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju"; wobec niemożności sprawowania urzędu prezydenta przez internowanego Ignacego Mościckiego był faktycznie pełniącym jego obowiązki (formalnie urząd prezydenta nadal był obsadzony).

    Armata wykorzystywała amunicję zespoloną kal. 75 mm z pociskami następującego typu:

  • szrapnel wz. 1897 (wyrobu francuskiego lub polskiego),
  • granat stalowy wz. 1910 (wyrobu francuskiego),
  • granat stalowy wz. 1915 (wyrobu francuskiego lub polskiego),
  • granat stalowy wz. 1917 (wyrobu francuskiego lub polskiego),
  • granat stalowosurówkowy wz. 1918 (wyrobu francuskiego lub polskiego),
  • granat półpancerny AL R/2 (wyrobu francuskiego lub polskiego),
  • granat pancerny wz. 1910 (wyrobu francuskiego),
  • pocisk dymny,
  • pocisk zapalający,
  • pocisk oświetlający,
  • pocisk smugowy wz. 1913.
  • Strzelanie płaskotorowe - metoda prowadzenia ognia artyleryjskiego i z broni strzeleckiej w którym pocisk jest wystrzeliwany pod niewielkim kątem do celu bezpośrednio widocznego - inaczej niż w przypadku strzelania stromotorowego.1 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Józefa Bema (1 dak) – oddział artylerii konnej Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-sowiecka, wojna polsko-rosyjska 1919-1921, wojna polsko-radziecka) – wojna pomiędzy odrodzoną Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi („rewolucja z zewnątrz”) rosyjskiej partii bolszewików.
    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).
    Pociąg Pancerny „Generał Sosnkowski” (Pociąg Pancerny Nr 13) – pociąg pancerny Wojska Polskiego II RP. Pociąg został rozbity przez lotnictwo niemieckie 10 września 1939.
    Zamek śrubowy - typ zamka do broni palnej, najczęściej wykorzystywany w artylerii dużego kalibru i pierwszy efektywny zamek działa odtylcowego.
    Pociąg Pancerny „Pierwszy Marszałek” – pociąg pancerny Wojska Polskiego II RP. W 1939 pociąg został zdobyty przez Rosjan i przez nich wykorzystywany, po inwazji na Związek Radziecki został zdobyty przez Niemców.
    Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.
    Pociąg Pancerny „Groźny” (Pociąg Pancerny Nr 4 i 54) – pociąg pancerny Wojska Polskiego II RP. Pociąg brał udział w obronie Śląska, stoczył 15 walk z jednostkami niemieckimi, zadał znaczące straty wrogowi i powstrzymał bądź opóźnił jego postępy na przydzielonych mu odcinkach. Został opuszczony i zniszczony przez załogę 7 września w Tarnowie na skutek niemożliwości dalszej walki i odwrotu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.