• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 5 Pułk Piechoty Legionów



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Nowa Wilejka (lit. Naujoji Vilnia) − lewobrzeżna dzielnica administracyjna Wilna, do 1957 miasto, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim.Henryk Floyar-Rajchman (ur. 7 grudnia 1893 w Warszawie, zm. 22 marca 1951 w Nowym Jorku) – polski polityk obozu piłsudczyków, dyplomata i działacz państwowy II Rzeczypospolitej, major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, wiceminister oraz minister przemysłu i handlu, poseł na Sejm IV kadencji.
    5 Pułk Piechoty Legionów wkracza do Dyneburga, styczeń 1920

    5 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (5 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego w latach 1918-1939.

    Spis treści

  • 1 Odtworzenie pułku i udział w wojnie polsko-ukraińskiej (1918-1919)
  • 2 W wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1920)
  • 3 Pułk w okresie pokoju
  • 4 Przygotowania pułku do wojny
  • 5 Pułk w kampanii wrześniowej
  • 6 „Zuchowaci”
  • 7 „Zuchowaci” – kawalerowie Virtuti Militari
  • 8 Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku
  • 9 Symbole pułku
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • Gustaw Dobiesław Bogumił Gryf Łowczowski (ur. 16 stycznia 1897 w Wojniczu, zm. 11 sierpnia 1984 w Londynie) - generał brygady Wojska Polskiego.Leon Bianchi (ur. 21 maja 1896 w Krakowie, zm. 27 września 1944 w Dössel, obecnie dzielnica Warburga) – podpułkownik dyplomowany saperów Wojska Polskiego.

    Odtworzenie pułku i udział w wojnie polsko-ukraińskiej (1918-1919)[]

    Żeby przedstawić dzieje pułku, trzeba przypomnieć co działo się na ziemiach polskich w ostatnich miesiącach 1918 roku. Niemiecka i austriacka armia opuszczała swoje garnizony. Dzika demobilizacja powodowała przemarsze i przejazdy przez ziemie polskie żołnierzy i jeńców różnych armii i narodowości. Tak wytworzony chaos mógł sprzyjać nagłym i krwawym przewrotom, które mogły zachwiać powstającym z gruzów i niewoli młodym Państwem Polskim. Armia Czerwona po unieważnieniu traktatu brzeskiego w listopadzie 1918 rozpoczęła marsz na zachód, zajmując tereny Ober-Ostu , okupowane dotąd przez wojska Państw Centralnych. Niemcy trzymali na granicach zachodnich w swoich rękach ziemie zaboru pruskiego. Czesi zajęli Śląsk Cieszyński, Ukraińcy proklamowali w Wschodniej Zachodnioukraińską Republikę Ludową po Przemyśl włącznie. Rozpoczęło się w kraju rozbrajanie okupantów, a przeprowadziła je przygotowywana i organizowana przez szereg lat przez Józefa Piłsudskiego Polska Organizacja Wojskowa.

    Władysław Dziadosz (ur. 12 września 1893 w okolicach Lublina, zm. 13 marca 1980 w Londynie) – doktor praw, major piechoty Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość, działacz państwowy II Rzeczypospolitej.1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (1 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP w latach 1914-1939.

    Na początku listopada 1918 w Krakowie kpt. Michał Karaszewicz-Tokarzewski przystąpił do organizacji 5 Pułku Piechoty Legionów. 10 listopada pierwszy oddział pułku pod dowództwem mjr Juliana Stachiewicza wyjechał pod Przemyśl i w ciągu kolejnych dwóch dni wziął udział w walkach z Ukraińcami o miasto. W składzie grupy znalazł się zalążek I batalionu kpt. Henryka Krok-Paszkowskiego, a w nim 1 kompania kpt. Władysława Bortnowskiego, która torując sobie drogę granatami ręcznymi osiągnęła przeciwległy brzeg rzeki. Pluton ppor. Krasickiego wziął do niewoli oficera i 20 Ukraińców oraz karabin maszynowy. W mieście toczyła się gwałtowna walka uliczna przeciwko znajdującym się w oknach karabinom maszynowym. Na ul. Dworskiego padł zabity pchor. Smoleński. Dowodzenie oddziałem przejął st. żołn. Jan Czylak. Na wysuniętej ku nieprzyjacielowi placówce utrzymał się ppor. Zajchowski, z której nie ustąpił pomimo ataków nieprzyjaciela przez całą noc z 11 na 12 listopada. Wprowadzone zostało działo dla skuteczniejszego zwalczania gniazd karabinów maszynowych. 12 listopada po gwałtownym ataku zostały zdobyte mosty na Sanie, a następnie opanowane całe miasto. 17 listopada do Przemyśla przybyły z Rzeszowa dwie kompanie POW z oddziałem karabinów maszynowych pod dowództwem ppor. Tadeusza Münnicha. Pozwoliło to rozwinąć I batalion do stanu czterech kompanii strzeleckich, kompanii karabinów maszynowych i plutonu saperów.

    Stefan Musiałek-Łowicki ps. „Konstanty Łowicki”, „Mucha”, „Mirosław”, „Poręba”, „Włodzimierz” (ur. 4 sierpnia 1896 w Marciszowie, zm. 13 lipca 1986 w Rzeszowie) – polski wojskowy, żołnierz Legionów Polskich i Wojska Polskiego II RP, uczestnik obu wojen światowych i wojny polsko-bolszewickiej, w czasie okupacji hitlerowskiej inspektor Inspektoratu AK Tarnów i dowódca 16 pułku piechoty AK. Kawaler Orderu Virtuti Militari.Korneliusz Bronisław Kosiński (ur. 15 sierpnia 1896, zm. 6 września 1939 pod Longinówką) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

    19 listopada I batalion pod dowództwem kpt. Krok-Paszkowskiego wraz z dowódcą pułku, ppłk. Karaszewicz-Tokarzewskim wyjechał na odsiecz Lwowa. Do Lwowa przybył następnego dnia. Pułkownik Karaszewicz-Tokarzewski objął dowództwo nad wszystkimi oddziałami w mieście. Uderzenie miało pójść od zachodniej strony miasta. I batalion pułku, znajdujący się w składzie grupy południowej, miał wykonać manewr oskrzydlający. Batalion uderzył i zajął Snopków, Pohulankę i cmentarz Łyczakowski. 3 kompania dowodzona przez por. Krasickiego wyróżniła się w walce o dworzec na Łyczakowie. Podczas walki, ogień nieprzyjacielski utrudniał opanowanie dworca. Ppor. Holinkowski podszedł z trzema legionistami do stacji i zdobył stojące tam ukraińskie karabiny maszynowe. Otworzył z nich ogień na czterodziałową baterię, która stała w pobliżu. Zmusił ukraińską obsługę do odwrotu, umożliwiając równocześnie batalionowi przesunięcie się w głąb przedmieść Łyczakowa. Podobne walki toczyła 4 kompania por. Münnicha o koszary na Łyczakowie. W walce z kompanią strzelców siczowych zdobyła dwa działa, trzy karabiny maszynowe oraz około 120 koni. Ze względu na zmęczenie żołnierzy, z nastaniem zmroku walki ustały.Po dwudniowych zaciętych walkach ulicznych, 22 listopada Lwów znalazł się w polskich rękach. Dowódca sił lwowskich ppłk. Karaszewicz-Tokarzewski tak napisał w swoim raporcie z dnia 8 grudnia 1918 roku:

    Maurycy Frączek (ur. 22 września 1889 w Pisarzowej, zm. 7 maja 1915 w Sobowicach) – żołnierz I Brygady Legionów Polskich.Włodawa – miasto i gmina w północno-wschodniej części województwa lubelskiego, we wschodniej Polsce, w powiecie włodawskim; położone na obszarze Garbu Włodawskiego, nad Włodawką i Bugiem przy granicy z Białorusią. Włodawa leży na Południowym Podlasiu, Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim i Polesiu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa chełmskiego. Według danych z 1 stycznia 2013 miasto miało 13 719 mieszkańców.

    Jeszcze przez cztery miesiące walczył pułk z Ukraińcami, którzy starali się zdobyć miasto. 29 i 30 listopada, I batalion wraz z dwoma pociągami pancernymi ruszył drogą na Sichów i dalej na południe. 3 kompania w walce pod Dawidowem zdobyła dwa karabiny maszynowe i paru jeńców. II batalion pod dowództwem kpt. Kordiana Zamorskiego ruszył na Basiówkę, a następnie Obroszyn i Staczany, a 30 listopada przeprowadził natarcie przy pomocy pociągu pancernego na wieś Nawarię, którą zdobył po parogodzinnej walce. Po wykonaniu zadań, bataliony powróciły do Lwowa. 2 i 3 grudnia obydwa bataliony zasilone artylerią przeprowadziły wypad na wsie Sroki Lwowskie, Kamienopol i Podborce. Pomimo dwugodzinnego przygotowania artyleryjskiego, natarcie batalionów od północy i zachodu nie udało się. Zdobyto wprawdzie Sroki Lwowskie i las Kamieniopolski, ale dalsze natarcie zostało przez nieprzyjaciela zatrzymane. Zziębnięci i wyczerpani żołnierze, ostrzeliwani z flanki przez karabiny maszynowe dotarli pod Podborce, ale nie zdołali się wedrzeć do wsi. 3 stycznia od strony Miklaszewa nadeszły ukraińskie odwody i bataliony zmuszone zostały do wycofania się. Dzięki wypadom pułku, nieprzyjaciel został zatrzymany w należytej odległości od Lwowa, umożliwiając ludności cywilnej normalne życie. 7 grudnia II batalion przeprowadził wypad na Winniki, a I batalion walczył od 8 stycznia na północ od Lwowa w okolicy wsi Zboiska-Malechów-Laszki Murowane.

    Aleksander Jerzy Narbut-Łuczyński (ur. 28 lutego 1890 w Skierniewicach, zm. 25 lipca 1977) – generał brygady Wojska Polskiego.Seroczyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Leży na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 802 Mińsk Mazowiecki - Seroczyn oraz nr 803 Siedlce - Stoczek Łukowski. Obok wsi przepływa rzeka Świder. Według danych UG w Wodyniach z listopada 2005 miejscowość liczyła ok. 770 mieszkańców.

    13 grudnia kpt. Czesław Zajączkowski ze swoją 10 kompanią, plutonem saperów oraz Legią oficerską przeprowadził wypad na miasteczko Janów. Nieprzyjaciel został wyparty z miasteczka, a kompania zdobyła 102 jeńców z trzema oficerami oraz 8 karabinów maszynowych. Podczas powrotu do Lwowa, pod wsią Maleszczyce idący z ubezpieczeniem dowódca kompanii został otoczony i wzięty do niewoli. Nadbiegająca kompania w walce na bagnety uwolniła pobitego do nieprzytomności kpt. Zajączkowskiego, zabijając lub śmiertelnie raniąc 23 Ukraińców. 19 grudnia I batalion kpt. Stanisława Kozickiego przeprowadził natarcie na Małą Sołonkę, biorąc do niewoli 8 jeńców i zdobywając karabin maszynowy. 27 grudnia nieprzyjaciel przeszedł do natarcia po silnym przygotowaniu artyleryjskim. Na pozycje zajmowane przez 5 pułk w Krzywczycach oraz Pasiekach Miejskich natarcie nieprzyjaciela było bardzo mocne. W południe nieprzyjacielowi udało się zepchnąć linię placówek pułku w Krzywczycach, dlatego też II batalion musiał się wycofać na zachodni skraj wsi. Odwodowa 3 kompania I batalionu oraz 10 i 12 kompania III batalionu kontratakując wyparły Ukraińców z zajętych stanowisk. Karabiny maszynowe 3 kompanii poczyniły w szeregach wroga spore straty. Na całym odcinku trwała zacięta bitwa. Nieprzyjaciel atakował pozycje pułku, ale każdy atak był odpierany z dużymi stratami wśród oddziałów wroga. Nieprzyjacielowi do wieczora 27 grudnia nie udało się zdobyć naszych pozycji. Podczas walk wielką usługę oddał patrol telefoniczny kpr. Batowskiego, który wezwał na pomoc artylerię i wskazywał jej cele.

    Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.

    Przez noc z 27 na 28 grudnia nieprzyjaciel ponawiał ataki, które, jednak nie przyniosły żadnych efektów. Walki obronne trwały aż do końca grudnia. Zamiarem nieprzyjaciela było ponowne opanowanie Lwowa. Dnie od 28 do 31 grudnia to okres wielkiej bitwy jaka rozegrała się w okolicach miasta. Żołnierze 5 pułku potrafili przezwyciężyć wszelkie trudy i niebezpieczeństwa, a zadając Ukraińcom straty zyskiwał na pewności siebie. Cały styczeń i luty 1919 roku pułk walczył na odcinkach Zboisk-Krzywczyc-Majerówki-Pasiek Miejskich i Sichowa. Próby podejścia nieprzyjaciela na pozycje pułku zostały krwawo odparte przez I batalion. 5 pułk w składzie trzech batalionów został wycofany z frontu ukraińskiego w pierwszych dniach marca 1919 roku.

    Wożuczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie. Leży przy drodze nr 850.Dywizja Pancerna Kempf (niem. Panzer-Division Kempf, Panzerverband Ostpreussen) – improwizowana niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

    Boje detaszowanego IV batalionu w Małopolsce Wschodniej
    IV batalion kpt. Jerzego Błeszyńskiego złożony z pięciu kompanii strzeleckich i kompanii karabinów maszynowych pozostał we Lwowie i do maja prowadził ciężkie walki obronne. W marcu prowadził walki na linii placówek przed Lwowem, a 4 kwietnia 16 kompania przeprowadziła wypad na cegielnię w kierunku Sichowa. W walce zdobyto karabin maszynowy i wzięto do niewoli 25 jeńców. W walce wyróżnił się legionista Jan Żbicki, który rzucając granatami w okna zniszczył ukraińskie gniazdo oporu. Został ranny, ale uratował tym swojego dowódcę kompanii. Niestety, kompania musiała się wycofać, ponieważ nieprzyjaciel przeszedł do natarcia przy wsparciu swego pociągu pancernego. W związku z działaniem zaczepnym grup polskich w Małopolsce, zostało zarządzone uderzenie IV batalionu pułku na kluczową pozycję ukraińską Czartowską Skałę. Była, to silnie rozbudowana pozycja, która na północy łączyła się z pozycjami we wsi Lesienice, a na południu w rejonie Młynowców. 16 kompania wymaszerowała ze Lwowa w nocy z 14 na 15 kwietnia, której zadaniem było natarcie i zdobycie Czartowskiej Skały. Pod Młynowcami na nieprzyjaciela natarła 14 kompania, żeby związać walką i odciągnąć odwody z Winnik tak, aby nie mogły być użyte przeciw atakującej 16 kompanii. Brawurowe natarcie 16 kompanii pod dowództwem ppor. Muzyki zakończyło się zdobyciem trzech rzędów okopów w lesie pod Lesienicami. Gwałtowny atak przeraził nieprzyjaciela i Czartowska Skała została zdobyta, a 14 kompania atakująca Lesienice wyparła z niej nieprzyjaciela i odrzuciła go za tor kolejowy Lwów – Krasne, zajmując wieś. Kompanie przeszły do ataku za wycofującym się nieprzyjacielem i około 7 rano zdobyły Winniki. Przed południem przybyły oddziały strzelców lwowskich, które obsadziły Winniki, natomiast kompanie obsadziły Lesienice i Czartowską Skałę. Nocą z 15 na 16 kwietnia Ukraińcy natarli na Winniki i wyparli z niej strzelców lwowskich, następnie opanowali Młynowce i ruszyli na skrzydło półbatalionu 5 pułku. 14 i 16 kompania w ciężkich warunkach wycofały się do 13 kompanii stojącej w Krzywczycach. Ppor. Kopański z 16 kompanii osłaniał odwrót półbatalionu. Zmianie sytuacji nie pomogły nawet przysłane posiłki 36 pułku Legii Akademickiej, które zmuszone zostały do odwrotu. Dowódca IV batalionu kpt. Błeszyński ocenił sytuację i nakazał swoim kompaniom przejść do przeciwnatarcia. Od strony Majerówki ruszyła 17 kompania wzmocniona kompanią 36 pułku, kompanie 14 i 16 uderzyły na Lesienice i Czartowską Skałę, a od szosy do Winnik nacierała kompania 36 pułku i szwadron kawalerii.

    Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie – muzeum w Warszawie, prezentujące zbiory poświęcone historii wojskowości oraz historii Polski, zlokalizowane przy Al. Jerozolimskich 3.Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

    Na poprzednie stanowiska doszła jako pierwsza 14 i 16 kompania, która odrzuciła w natarciu batalion ukraiński i w 10 minut później doszła do Czartowskiej Skały biorąc jeńców, armaty i inny sprzęt wojenny. 20 kwietnia kompanie 14 i 16 uczestniczyły wspólnie z brygadą lwowską w ataku podczas, którego zdobyły górę Kopań biorąc jeńców oraz kasę kompanijną. IV batalion podczas walk w dniach 15, 16 i 20 kwietnia wziął do niewoli 3 oficerów, 200 szeregowych, 2 armaty, 12 karabinów maszynowych, kuchnie polowe i inny sprzęt wojenny. Batalion w końcu kwietnia przeprowadził w sile czterech kompanii uderzenie na Prusy, Kamienopol i Podborce. Opanował wyznaczone wsie pomimo silnego ognia ukraińskich karabinów maszynowych. Uczestniczył w polskiej ofensywie na Zbrucz, która ostatecznie odrzuciła Ukraińców aż na starą granicę galicyjską. W walkach pod Lwowem i w ofensywie na Zbrucz detaszowany IV batalion 5 pułku piechoty legionów wykonał wielką pracę, a za boje otrzymał szereg pochwał. Wielu oficerów i szeregowych w rozkazach wyższych przełożonych zostało wyróżnionych, jako godnych naśladowania. Po wcieleniu rekrutów i krótkim szkoleniu w rejonie Komorowa niedaleko Ostrowi Mazowieckiej, bataliony pułku wyruszyły na front litewsko-białoruski. Pułk wszedł w tym czasie w skład utworzonej 2 Dywizji Piechoty Legionów.

    Chełm (biał., ukr., ros. Холм [Chołm]) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się w odległości 50 km od granicy z Białorusią i 25 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu. Chełm jest po Lublinie drugim co do liczby ludności miastem w województwie lubelskim.Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Adam Koc, pseudonimy: Witold, Szlachetny, Adam Krajewski (ur. 31 sierpnia 1891 w Suwałkach, zm. 3 lutego 1969 w Nowym Jorku) – uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej, polityk, poseł, dziennikarz, pułkownik dyplomowany WP, wolnomularz.
    Eugeniusz Wyrwiński ps. "Kogut" (ur. 16 czerwca 1895, zm. w latach 50. XX wieku w Caracas) - podpułkownik piechoty Wojska Polskiego.
    Żytomierz (ukr. Житомир, ros. Житомир, jidysz זשיטאָמיר, Żytomir) – miasto liczące ok. 270 tys. mieszkańców, położone nad rzeką Teterew na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej na Ukrainie i będące stolicą obwodu żytomierskiego.
    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Adam Feliks Próchnik (ur. 21 sierpnia 1892 we Lwowie, zm. 22 maja 1942 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm II kadencji. Syn Felicji Nossig i Ignacego Daszyńskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.227 sek.