• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 5.1

    Przeczytaj także...
    Subwoofer (głośnik superniskotonowy) - dodatkowy głośnik w systemach stereo lub w wielokanałowych, najczęściej w zestawach kina domowego, służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach (w granicach 20-250 Hz). Stosowanie subwoofera podyktowane jest względami ekonomicznymi (efektywne odtwarzanie drgań wymaga głośników o bardzo dużej średnicy membrany i dużych mocy wzmacniacza) i uzasadnione właściwościami słuchu (w zakresie bardzo małych częstotliwości słyszenie kierunkowe jest ograniczone).A/52 – standard stratnego kodeka dźwięku używany na większości płyt DVD-Video. Obecnie również jako standard w cyfrowej telewizji DVB.
    DVD-Audio - format zapisywania muzyki na płytach DVD. Daje on możliwość zapisu sygnału monofonicznego, stereofonicznego, a także przestrzennego (5.1). Rozwiązanie to oferuje również możliwość zapisu dźwięku z różną częstotliwością próbkowania (44,1 / 48 / 88,2 / 96 / 176,4 lub 192 kHz) oraz różną rozdzielczością bitową (16, 20 lub 24 bity). Ponadto istnieje możliwość ustawiania różnej częstotliwość próbkowania oraz rozdzielczość bitowa dla poszczególnych tracków na płycie oraz w obrębie poszczególnych kanałów systemu 5.1. Format DVD-A przewiduje również przenoszenie metadanych związanych z algorytmem downmixu.

    Dźwięk wielokanałowy, dźwięk dookolny, dźwięk przestrzenny (ang. surround sound) – technika będąca rozwinięciem stereofonii, pozwalająca na utrwalanie i odtwarzanie co najmniej trzech kanałów dźwięku. Zastosowanie dodatkowych kanałów i odpowiadających im głośników po bokach i z tyłu słuchacza pozwala na zwiększenie poczucia otoczenia dźwiękiem.

    DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.Digital Theatre Systems (DTS) Digital Surround – system kompresji dźwięku, opcjonalnie stosowany w płytach DVD. Technologia DTS pozwala zapisać sześć ścieżek dźwiękowych. DTS zostało wprowadzone do specyfikacji DVD w 1996.

    Większość nagrań wielokanałowych jest tworzona na potrzeby filmów i gier wideo. Dźwięk wielokanałowy jest wykorzystywany w salach kinowych, systemach kina domowego i konsolach do gier. W przypadku filmów może być odtwarzany z kaset wideo, płyt DVD lub transmitowany poprzez telewizję wysokiej rozdzielczości. Dźwięk wielokanałowy bywa też stosowany przy nagraniach muzyki, dając nowe możliwości artystycznej ekspresji. Nagrania muzyczne są rejestrowane w konkurujących formatach DVD-Audio (DVD-A) i Super Audio CD (SACD), a także MP3 Surround. Niektóre systemy audio-wideo zawierają cyfrowe procesory akustyczne, pozwalające symulować dźwięk dookolny na podstawie materiału stereo.

    Walt Disney Pictures – amerykańska wytwórnia filmowa powstała w 1983 roku w Los Angeles, wchodzące w skład The Walt Disney Company. Studio zajmuje się tworzeniem i dystrybucją głównie filmów i bajek dla dzieci i młodzieży. W ostatnich latach skupiło swoją uwagę również na produkcjach dla starszych widzów, nie zaprzestając dystrybuowania animacji z serii klasyki Disneya produkowanej przez Walt Disney Animation Studios.LFE (ang. Low-Frequency Effects) - nazwa kanału, służącego do odtwarzania dźwięków o niskiej częstotliwości w zakresie od 20 do 120 Hz. W systemach kina domowego (np. 5.1) sygnał LFE kierowany jest do subwoofera i oznaczany jako 0.1, ponieważ kanał ten przenosi niepełny zakres częstotliwości.

    Pierwsze udokumentowane wykorzystanie dźwięku wielokanałowego miało miejsce w roku 1940 podczas projekcji animowanego filmu DisneyaFantazja. Stworzony na tę okazję system Fantasound składał się z trzech ścieżek dźwiękowych, które były rozprzestrzeniane w sali za pomocą 54 głośników.

    Dźwięk – wrażenie słuchowe, spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym (ciele stałym, cieczy, gazie). Częstotliwości fal, które są słyszalne dla człowieka, zawarte są w paśmie między wartościami granicznymi od ok. 16 Hz do ok. 20 kHz.HDTV (ang. High Definition TV) – telewizja wysokiej rozdzielczości. Jest ogólnym określeniem sygnału telewizyjnego o rozdzielczości większej niż standardowa (PAL lub NTSC).
    System dźwięku wielokanałowego umożliwia całkowitą separację kanałów

    Systemy dźwięku wielokanałowego[]

    5.1[]

    Ustawienie głośników w systemie 5.1

    System składa się z pięciu kanałów pełnopasmowych (przednie: lewy, prawy i centralny, oraz tylne: lewy i prawy) oraz kanału subwoofera. Jest najczęściej stosowany w filmach DVD i nagraniach muzycznych na płytach DVD Audio. W formacie Dolby Digital występuje 6 całkowicie odseparowanych od siebie kanałów. W formacie DTS sygnał kanału niskotonowego jest powiązany z kanałem centralnym. Dolby Digital jak i DTS są systemami całkowicie cyfrowymi. Ich odbiór wymaga zastosowania dekodera AC3 5.1. Wszystkie odtwarzacze DVD są kompatybilne z systemem Dolby Digital, ale nie wszystkie dekodują go bezstratnie (tanie odtwarzacze DVD przekształcają sygnał 5.1 do 2.0.).

    Głośnik – przetwornik elektroakustyczny (odbiornik energii elektrycznej) przekształcający prąd elektryczny w falę akustyczną. Idealny głośnik przekształca zmienny prąd elektryczny o odpowiedniej częstotliwości na falę akustyczną proporcjonalnie i liniowo. Rzeczywisty zakres częstotliwości, w którym głośnik wytwarza falę ciśnienia proporcjonalnie do napięcia (z dopuszczalnym odchyleniem) nazywa się pasmem przenoszenia głośnika.Dolby Digital EX - rozwinięcie standardu Dolby Digital. Od Dolby Digital 5.1 różni się dodaniem kanału tylnego (Back surround) i pozwala na zastosowanie systemu głośnikowego typu 6.1 lub 7.1 (w przypadku systemu 7.1 oba głośniki tylne odtwarzają ten sam kanał).

    6.1[]

    Ustawienie głośników w systemie 6.1

    To rozwinięcie systemu 5.1 o kanał tylny (rear). System 6.1 w swojej najbardziej rozwiniętej wersji (jak np. DTS-ES) dostarcza sześciu kanałów pełnopasmowych (20 Hz – 20 kHz) oraz jednego niskoczęstotliwościowego. Poszczególne kanały to:

    Kino domowe to zestaw urządzeń audio i wideo przeznaczony do oglądania filmów, który pozwala symulować w warunkach domowych wrażenie dźwiękowe, jakiego doświadcza widz na sali kinowej lub koncertowej. Zazwyczaj w skład zestawu wchodzą: źródło sygnału w postaci odtwarzacza Blu-ray lub DVD, elementy audio do odtwarzania dźwięku przestrzennego (DTS, Dolby Digital, Dolby Digital EX, itp.) czyli wzmacniacz i zestaw głośnikowy w systemie 5.1 (również 6.1 i 7.1), oraz urządzenie do odtwarzania obrazu, np. telewizor lub projektor z ekranem projekcyjnym.Film – utwór audiowizualny, składający się ze scen, które z kolei składają się z jednego lub więcej (do kilkudziesięciu) ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń, takich jak magnetowidy, odtwarzacz DVD, Blu-ray i komputery.
  • Dwa kanały przednie (lewy i prawy) – L i R
  • Kanał centralny – C
  • Dwa kanały dookolne – (lewy dookolny i prawy dookolny) – Ls i Rs
  • Jeden kanał tylny – Bs
  • Jeden kanał niskoczęstotliwościowy – LFE
  • System 6.1 wymaga zastosowania co najmniej 7 głośników. Ustawienie głośników przenoszących poszczególne kanały w przemyśle kinowym jest zestandaryzowane, natomiast brak standardu w kontekście muzyki.

    Fantazja (ang. Fantasia) – trzeci pełnometrażowy film animowany wytwórni Walta Disneya. Po raz pierwszy w kinach ukazał się 13 listopada 1940 roku. Był to pierwszy pełnometrażowy film z dźwiękiem stereofonicznym. Film otrzymał nagrody honorowe Akademii Filmowej podczas ceremonii wręczenia Oscarów w 1942 roku – dwie statuetki Oscarów Specjalnych za wybitny wkład w rozwój wykorzystania dźwięku w filmach poprzez produkcję Fantazji dla Walta Disneya oraz za unikatowe osiągnięcia twórców filmu w tworzeniu nowych form wizualizacji muzyki w produkcji Walta Disneya Fantazja, a tym samym rozszerzenie zakresu rozrywki filmowej, jak i jako forma sztuki dla Leopolda Stokowskiego.Kaseta wideo (ang. Video Casette, stąd także kaseta video) — kaseta z taśmą magnetyczną przeznaczona do zapisu, przechowywania i późniejszego odtwarzania sygnału audiowizualnego w magnetowidzie.

    Jednym z formatów tego systemu w przemyśle kinowym jest Dolby Pro Logic IIx.

    7.1[]

    Ustawienie głośników w systemie 7.1

    Jest rozwinięciem systemu 6.1 o drugi kanał tylny (rear) i wywodzi się z Dolby Digital EX.

    Poszczególne kanały to:

  • Dwa kanały przednie (lewy i prawy) – L i R
  • Kanał centralny – C
  • Dwa kanały dookolne – (lewy dookolny i prawy dookolny) – Ls i Rs
  • Dwa kanały tylne (lewy i prawy) – Lb i Rb
  • Jeden kanał niskoczęstotliwościowy – LFE
  • System 7.1 wymaga zastosowania co najmniej 8 głośników. Ustawienie głośników przenoszących poszczególne kanały w przemyśle kinowym jest zestandaryzowane.

    Stereofonia, stereo – elektroakustyczna metoda odbierania, zapisywania, transmitowania i odtwarzania dźwięku, tak aby u słuchającego wywołać wrażenie przestrzennego rozmieszczenia jego źródeł. Zapis dźwięku odbywa się za pomocą co najmniej dwóch niezależnych mikrofonów, osobno dla kanału lewego i prawego, transmisja zaś poprzez dwa oddzielne kanały do dwóch oddzielnych głośników.Kwadrofonia - system czterokanałowej transmisji dźwięku. Był to pierwszy w historii komercyjny system dźwięku wielokanałowego.

    9.1[]

    Jest rozwinięciem systemu 7.1 o trzeci wymiar dodając dwa kanały górne-przód i w 5.1 dodanie do wszystkich bocznych głośników tak zwanych teatralnych.

    Poszczególne kanały to:

  • Dwa kanały przednie (lewy i prawy) – L i R
  • Dwa kanały przednie-górne (lewy i prawy) – LH i RH
  • Kanał centralny – C
  • Dwa kanały dookolne – (lewy dookolny i prawy dookolny) – Ls i Rs
  • Dwa kanały tylne (lewy i prawy) – Lb i Rb
  • Jeden kanał niskoczęstotliwościowy – LFE
  • System 9.1 wymaga zastosowania co najmniej 10 głośników.

    Zobacz też[]

  • monofonia
  • stereofonia
  • kwadrofonia



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama