• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 2 Armia - II RP

    Przeczytaj także...
    Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.1 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (1 pp Leg.) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP w latach 1914-1939.
    Lubar (ukr. Любар) - osiedle typu miejskiego na Ukrainie położone w obwodzie żytomierskim, nad rzeką Słuczą, stolica rejonu lubarskiego.

    2 Armia (2 A) - związek operacyjny Wojska Polskiego, utworzony w trakcie wojny polsko-bolszewickiej rozkazem Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 7 marca 1920. W czasie swojego istnienia, podobnie jak 3 Armia była trzykrotnie formowana i rozformowana, mimo to zlikwidowano ją jako ostatnią z armii wojny 1919-1921 (15 września 1922) i stała się Inspektoratem Armii nr 1.

    22 września jest 265. (w latach przestępnych 266.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 100 dni.Armia ogólnowojskowa (armia polowa) - związek operacyjny wojsk lądowych (sił lądowych) składający się z kilku zmechanizowanych (zmotoryzowanych) lub zmechanizowanych (zmotoryzowanych) i pancernych związków taktycznych (oddziałów), organów dowodzenia i zaopatrywania. W skład armii ogólnowojskowej mogą wchodzić róznież korpusy.

    Historia[]

    W marcu 1920 NDWP podjęło decyzję o rozwiązaniu frontów i utworzeniu na ich miejscu armii. Z jednostek Frontu Wołyńskiego utworzono 2 Armię, pozostającej pod dowództwem gen. ppor. Listowskiego. W związku z przygotowaniami do operacji kijowskiej wymieniono kilka jednostek z 3 Armią, którą miała osłaniać od południa.

    Augustów – miasto na prawach gminy w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.Mołodeczno (biał. Маладзечна; ros. Молодечно) – miasto położone nad Uszą, stolica rejonu w obwodzie mińskim Białorusi. Odległość od Mińska wynosi 75 km, od Wilna – 130 km; 94,2 tys. mieszkańców (2010).

    25 kwietnia ruszyła polska ofensywa. 2 Armia uderzyła z Lubaru na Berdyczów. Spychając 44 DS i I BG, we współpracy z DJ zdobyła miasto 27 kwietnia. Dzień później, tracąc kontakt z rozbitą 44 DS, przeszła w rejon Skwiry. Znalazła się przed 150 km luką w wojskach wroga, lecz miała za mało wojsk aby wyjść na tyły bolszewickie. Na początku maja, w trakcie kilkudniowej przerwy w działaniach wojennych 2 A przegrupowywała siły do kolejnych walk. Jednak rozkazem z 25 maja formacja gen. Listowskiego została rozwiązana.

    16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.Horochów (ukr. Горохів) - miasto do 1939 siedziba powiatu horochowskiego województwa wołyńskiego w Polsce, obecnie na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 9 tys. mieszkańców (szacunek na 2012).
     Osobny artykuł: Wyprawa kijowska (1920).
    Front polsko-bolszewicki w czerwcu 1920

    W związku z niekorzystną sytuacją na froncie dowództwo polskie zdecydowało o reaktywacji 2. armii. Została ona skoncentrowana w rejonie Nowogrodu Wołyńskiego. 19 czerwca została tam zaatakowana przez Armię Konną (Konarmię) Budionnego, która podczas kilkudniowych walk doznała dużych strat i wycofała się do Żytomierza. Napór 12. armii zmusił gen. Kazimierza Raszewskiego do wycofania się na linię Nowogród Wołyński-Emilczyn, utraconą do 25 czerwca. W wyniku tego pozycje 2 Armii były cofnięte w stosunku do innych i powstały luki, przez które nieprzyjaciel mógł wedrzeć się na tyły.

    Żytomierz (ukr. Житомир, ros. Житомир, jidysz זשיטאָמיר, Żytomir) – miasto liczące ok. 270 tys. mieszkańców, położone nad rzeką Teterew na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej na Ukrainie i będące stolicą obwodu żytomierskiego.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Nowy dowódca Frontu, gen. Śmigły-Rydz, postanowił wykorzystać umiejscowienie wojsk w celu uderzenia z północy (1 DP), zachodu (2 A) i południa (18 DP) na Konarmię i jej zniszczenia. 1 lipca 2 A wykonała zwrot zaczepny, zakończony odwrotem nad Horyń i zagrożeniem dla twierdzy Równe. Po utracie Ostrogu 3 lipca oraz Równego 4 lipca jej jedyną drogą odwrotu były bagna i bezdroża nad dolnym Horyniem. Rozproszenie sił Konarmii pozwoliło 2 A na odbicie miasta 8 lipca i uzyskanie wolnej drogi do wycofania się na Łuck

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Bielsk Podlaski – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego oraz gminy wiejskiej Bielsk Podlaski.

    W tym czasie rozpoczęła przygotowania do do tzw. bitwy pod Brodami. Użyto obu posiadanych przez wojska polskie dywizji jazdy do uderzenia na Brody i Radziwiłłów. W trakcie walk spotkaniowych zdobyły drugi cel i odbiły Horochów, co było wstępem do prawdziwej bitwy, w której udziały miały też wziąć udział 18 DP z 6 A i 1 DP z 3 A, które utraciły łączność ze swoimi dowódcami.

    Tadeusz Kutrzeba (ur. 15 kwietnia 1886 w Krakowie, zm. 8 stycznia 1947 w Londynie) – kapitan Sztabu Generalnego cesarskiej i królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego II RP, dowódca Armii „Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r.1 Armia Konna (Konarmia) (ros. Первая Конная армия, Конармия) – sowiecka formacja kawaleryjska wojny domowej w Rosji i wojny polsko-bolszewickiej, powstała formalnie w listopadzie 1919 r. z przekształcenia konnych oddziałów Armii Czerwonej jako siła mająca się przeciwstawić armiom "białych".
    29 lipca - 3 sierpnia 1920

    Przeprawa części sił 2 Armii (1 DJ, 1 i 6 DP), z powodu braku komunikacji zakończyła się klęską wojsk polskich. Utrzymały jednak przyczółek i zadały straty przeciwnikowi. 18 DP toczyła tylko boje spotkaniowe z niewielkimi jeszcze siłami Konarmii, która 30 lipca otrzymała rozkaz zdobycia Lwowa i zniszczenia 2. armii. Dowództwo polskie postanowiło temu przeciwdziałać, ale zarówno próba likwidacji wyłomu kawalerii Budionnego na zachód od Styru, jak i zdobycia Brodów nie powiodły się. 31 lipca dochodziło jedynie do działań lokalnych. 1 sierpnia toczyły się zażarte walki na całej linii, a zwłaszcza na odcinku 18 DP, której XXXVI BP została okrążona w Toporowie oraz 1 DP, kierującą się na Brody, współdziałając z grupą jazdy atakującą Radziwiłłów. Skłoniło to Jegorowa do wzmocnienia sił Armii Konnej, czego nie udało mu się dokonać z powodu skutecznego wiązania jego sił przez 6 Armię. 2 sierpnia rozpoczęło się decydujące natarcie 2 Armii na Brody, wspomagane przez kawalerię oskrzydlającą konnicę radziecką w rejonie tego miasta. Toczyły się zażarte boje, w wyniku których rozbita i osłabiona Konarmia wycofała się, a samo miasto zdobyto 3 sierpnia. Tego samego dnia polskie jednostki otrzymały rozkaz gwałtownego uderzenia na wroga i szybkiego wycofania się w celu użycia ich w bitwie warszawskiej.

    4 Armia (4 A) – związek operacyjny Wojska Polskiego, utworzony z dniem 1 kwietnia 1920, w trakcie wojny z bolszewikami na podstawie rozkazu Nr 1940/1 Wodza Naczelnego gen. Józefa Piłsudskiego z 7 marca 1920, z oddziałów Frontu Litewsko-Białoruskiego.Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

    Zadanie zreorganizowanej 2. armii, wchodzącej w skład Frontu Północnego, polegała na obronie środkowej Wisły od Warszawy po Dęblin. Nie napotkała tam żadnych większych oddziałów wroga i w związku z kontruderzeniem znad Wieprza 16 września niepotrzebną już armię rozwiązano, a oddziały przekazano do dowództwa Frontu Środkowego.

    Kontruderzenie znad Wieprza - operacja wojskowa, rozpoczęte 16 sierpnia 1920 kontruderzenie wojsk polskich na tyły Frontu Zachodniego wojsk bolszewickich walczących o Warszawę.Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.
    Bitwa Warszawska

    18 sierpnia z części oddziałów 4 i 3 A ponownie reaktywowano 2 Armię. Była ona główną siłą pościgową, mającą odciąć drogę odwrotu wojskom Tuchaczewskiego. Działania rozpoczęła 19 sierpnia zajmując twierdzę brzeską i Sokołów. Dzień później osiągnęła linię Bielsk Podlaski-Dołubowo-Grodzisk-Czyżew, by 21 sierpnia podejść pod Białystok i Kobryń, przez co resztki 16. armii straciły drogę ucieczki, zwłaszcza po zdobyciu 22 sierpnia Białegostoku przez 1 ppleg. Jednak gdy ok. 8.00 zaczęły pojawiać się oddziały 3., 15. i 16. armii, doszło do ciężkich i wielogodzinnych walk, zakończonych ucieczką resztek wojsk bolszewickich. Od tego momentu wojska 2 Armii rozpoczęły przygotowania się do kolejnej wielkiej bitwy z wojskami radzieckimi, a także 28 sierpnia zajęły Augustów i Suwalszczyznę. Doszło do kilkudniowych walk, w czasie których litewskie 2 i 3 DP bezskutecznie atakowały polskie oddziały.

    Kordian Józef Zamorski (ur. 1 kwietnia 1890 w majątku Kołkówka, zm. 19 grudnia 1983 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego, komendant główny Policji Państwowej, wolnomularz.Nowogród Wołyński (ukr. Новоград-Волинський, ros. Новград-Волынск), do 1796 oficjalnie, a później potocznie Zwiahel (nazwę oficjalną wprowadzono ukazem Katarzyny II jako symbol przejęcia miasta przez Imperium Rosyjskie po rozbiorach Rzeczypospolitej) - miasto rejonowe we wschodniej części obwodu żytomierskiego Ukrainy nad rzeką Słucz.
     Osobny artykuł: Bitwa Warszawska.

    20 września DO i 21 DPG zaatakowały Grodno, gdzie napotkały zażartą obronę ze strony 3 A, a 3 DP sforsowała Świsłocz. Kontrataki sowieckie podejmowane w 23 września zakończyły się klęską i ciężkie walki toczyły się do zajęcia Grodna 25 września. 22 września ruszyła Grupa Uderzeniowa (1 DLB, 1 DP, II i IV BJ) i po przełamaniu oporu oddziałów litewskich, skierowała się ku przeprawom nad Niemnem. 25 września ruszyła na Lidę, zajętą 28 września i wojska polskie rozpoczęły działania pościgowe.

    Brody (ukr. Броди), dawniej Lubicz – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, nad Suchowólką; 17 tys. mieszkańców (2006).15 września jest 258. (w latach przestępnych 259.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 107 dni.
     Osobny artykuł: Bitwa nad Niemnem.
    Bitwa o granice 1920.png

    2 Armia ruszyła na linię kolejową Baranowicze-Mińsk i rozpoczęła działania na Mińsk, Mołodeczno i Wilno. W trakcie tych walk zajęto Święciany (10 października), Mołodeczno i Wilejkę (13 października) oraz Mińsk (18 października) Był to koniec działań 2. armii, gdyż od 18 października zaczął obowiązywać rozejm. Zgodnie z porozumieniami oddziały Rydza-Śmigłego miały wycofać się z Mińska i przesunąć ku Dźwinie. Przestała istnieć dopiero 15 września 1922, gdy jej dowództwo przemianowano na Inspektorat Armii nr 1.

    Ostróg (ukr. Острог - Ostroh) - miasto na Ukrainie (obwód rówieński), nad rzeką Horyń przy ujściu Wilii, dawna rezydencja książąt Ostrogskich.18 października jest 291. (w latach przestępnych 292.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 74 dni.

    Współcześnie tradycje 2 Armii kontynuuje 2 Korpus Zmechanizowany w Krakowie i jest to jedyna współcześnie istniejąca polska jednostka, która kultywuje tradycje armii ogólnowojskowej.

    Dowództwo i skład[]

    Dowództwo

  • dowódca:
  • gen. ppor. Antoni Listowski (marzec - maj 1920)
  • gen. ppor. Kazimierz Raszewski (czerwiec - sierpień 1920)
  • gen. ppor. Bolesław Roja (sierpień 1920)
  • gen. por. Edward Śmigły-Rydz (od sierpnia 1920)
  • Sztab

  • szef sztabu
  • płk SG Walery Maryański (20 VII - 20 VIII 1920)
  • ppłk SG Tadeusz Kutrzeba (sierpień 1920 - styczeń 1921)
  • płk SG Henryk Bobkowski (styczeń 1921 - wrzesień 1922)
  • kwatermistrz
  • ppłk Kordian Józef Zamorski (16 kwietnia - 20 maja 1920)
  • Bibliografia[]

  • Norman Davies: White Eagle, Red Star: The Polish-Soviet War, 1919-20. London: Pimlico, 2003. ISBN 8303013734.
  • Tadeusz Wawrzyński. Dowództwa armii 1920-1922. „Biuletyn Centralnego Archiwum Wojskowego 22/1999”. 
  • Mieczysław Wrzosek: Wojny o granice Polski Odrodzonej. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1992. ISBN 8321407528.
  • Baranowicze (biał. Баранавічы, jidysz באראנאוויטש, Baranowicz) – miasto w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego Białorusi, do 1945 w Polsce, w województwie nowogródzkim, siedziba powiatu baranowickiego.Kazimierz Raszewski herbu Grzymała (ur. 29 lutego 1864, w Jasieniu (ob. pow. kościański), zm. 14 stycznia 1941 w Poznaniu) – polski dowódca wojskowy, podpułkownik huzarów Armii Cesarstwa Niemieckiego i generał broni Wojska Polskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    13 października jest 286. (w latach przestępnych 287.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 79 dni.
    Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.
    Kobryń (biał. Ко́брын, Kobryn, ros. Кобрин, jid. קאברין, Kobrin) – miasto w zachodniej części Białorusi, do 1945 r. w Polsce, przy połączeniu Kanału Dniepr-Bug z rzeką Muchawiec. Leży obok głównej drogi Warszawa-Mińsk-Moskwa, około 50 km od granicy z Polską. Liczy 51,2 tys. mieszkańców (2010); przemysł precyzyjny, metalowy, mineralny, spożywczy, lekki, meblarski; węzeł drogowy, muzeum.
    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    Lida (biał. Ліда, lit. Lyda) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, siedziba rejonu lidzkiego, w latach 1921–1939 w Polsce, w województwie nowogródzkim, siedziba powiatu lidzkiego.
    Edward Śmigły-Rydz, także: Edward Rydz, Edward Rydz-Śmigły, pseud. "Śmigły", "Tarłowski", "Adam Zawisza" (ur. 11 marca 1886 w Brzeżanach, zm. 2 grudnia 1941 w Warszawie) – polski wojskowy, polityk, marszałek Polski, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, Naczelny Wódz w wojnie obronnej 1939 r., formalnie przez 17 dni "następca prezydenta RP na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju", wolnomularz, członek jednej z lóż wolnomularskich Wielkiej Loży Narodowej Polski.
    Sokołów Podlaski – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, siedziba powiatu sokołowskiego i siedziba władz gminy wiejskiej Sokołów Podlaski. Leży nad rzeką Cetynią.

    Reklama