• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 27 Wołyńska Dywizja Piechoty



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Okręg Wołyń AK (kryptonim "Konopie") terytorialnie pokrywał obszar dawnego województwa wołyńskiego. Kryptonom "Haneczka", "Proso"Strona ta jest listą dywizji polskich na przestrzeni dziejów, z rozbiciem na poszczególne armie lub teatry wojny. Równoważnikiem dywizji, jako związków okrętów są flotylle, które umieszczone zostały w artykule flotylle polskie
    Na Polesiu wołyńskim[]
    27wdpak 2.png

    Po przebiciu z okrążenia zadanie 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK nie zostało zmienione. W dalszym ciągu miała realizować plan „Burza” na wschód od Bugu. W lasach szackich dywizję z uwagi na straty osobowe i wyczerpanie kilkutygodniowymi walkami poddano reorganizacji i wypoczynkowi. W okolicę wysyłano patrole badając możliwości działania i dokonując aprowizacji.

    Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.Zgrupowanie "Gromada" - zgrupowanie kowelskie Okręgu Wołyń Armii Krajowej, które w czasie akcji Burza na Wołyniu weszło w skład 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty.

    Patrole dywizji staczały potyczki z patrolami niemieckimi i węgierskimi. Od początku maja 1944 roku lotnictwo niemieckie rozpoznawało pozycje partyzantów. W połowie miesiąca Niemcy zaczęli zaciskać pierścień okrążenia wokół 27 WDP AK i działającego na tych terenach zgrupowania płk Iwanowa, liczącego około 1200 partyzantów. Niemieckie natarcie przy użyciu znacznych sił piechoty, artylerii, czołgów i lotnictwa ruszyło 21 maja rano otaczając oddziały dywizji i partyzantki sowieckiej na obszarze o powierzchni ok. 4 km kw.. Wieczorem 21 maja dowództwo 27 WDP AK zdecydowało, że w zaistniałej sytuacji, wobec braku zaopatrzenia i braku zezwolenia na opuszczenie Wołynia, dywizja powinna przejść za front na stronę sowiecką.

    107 Batalion Schutzmannschaft – jednostka zmilitaryzowana niemieckiej policji Schutzmannschaft, podległa dowództwu niemieckiemu, utworzona w listopadzie roku 1943 we Włodzimierzu Wołyńskim.Tadeusz Sztumberk-Rychter, ps. Miłosz, Tadeusz, Żegota, (s. Witolda i Stefanii, ur. 19 sierpnia 1907 w Koluszkach, zm. 14 marca 1972 w Warszawie) – oficer artylerii Wojska Polskiego, dowódca 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, uczestnik kampanii wrześniowej.

    Dywizję podzielono na trzy kolumny – sztabową, „Kowala” i „Gardy” które nocą z 21 na 22 maja 1944 roku wyszły poza pierścień okrążenia, pokonując bagna nie obsadzone przez nieprzyjaciela. Każda z kolumn miała samodzielnie udać się w kierunku północno-wschodnim (rejon Dywina), gdzie planowano połączenie sił i forsowanie Prypeci, na której ustabilizował się front.

    Władysław Czermiński ps. „Jastrząb” (ur. 1910 w Jeżewie koło Sierpca, zm. 31 sierpnia 1995) – oficer rezerwy Wojska Polskiego, porucznik Armii Krajowej, dowódca oddziału partyzanckiego na Wołyniu, z zawodu nauczyciel.Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

    W tym czasie dowódca dywizji otrzymał od Komendanta Głównego AK rozkaz przejścia za Bug. Kolumna sztabowa skierowała się na zachód i 29 maja 1944 roku przekroczyła rzekę w rejonie Durycze. Rozkaz ten nie dotarł do dwóch pozostałych kolumn, które rozpoczęły marsz ku Prypeci.

    Zgrupowanie „Gardy” liczące około 600 żołnierzy podjęło próbę forsowania Prypeci 27 maja 1944 roku ponosząc wysokie straty. Od ognia prowadzonego z obu stron (niemieckiej i radzieckiej) zginęło około 120 żołnierzy a 114 zostało rannych. Na wieść o klęsce zgrupowania „Gardy” major „Kowal” zawrócił swoją kolumnę i skierował ją na zachód, w kierunku Bugu. W rejonie Miedna kolumna „Kowala” spotkała się z częścią kolumny sztabowej. W nocy z 9 na 10 czerwca 1944 roku oddziały te przekroczyły Bug jednocześnie w czterech punktach przeprawowych i skierowały się w rejon lasów parczewskich.

    Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921; obowiązywał od 30 kwietnia 1921, tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony. Podpisanie traktatu miało miejsce 18 marca 1921 o godz. 20.30 w pałacu Czarnogłowców w Rydze.Turzysk (ukr. Турійськ) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 5,8 tys. mieszkańców (szacunek na 2006).

    Na Lubelszczyźnie[]

    Akcja „Burza”

    W lasach parczewskich siły dywizji wyczerpane długotrwałymi walkami poddano ponownie wypoczynkowi i aprowizacji. Jednocześnie uzupełniono je kilkoma miejscowymi oficerami oraz około stu podoficerami i szeregowcami znającymi teren. Ponadto do dywizji sukcesywnie dołączały grupy żołnierzy przebijające się z Wołynia. Wskutek wszystkich uzupełnień stan osobowy dywizji w lipcu 1944 roku wyniósł około 3260 żołnierzy.

    Kąkolewnica – wieś gminna we wschodniej Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Kąkolewnica (do 2010 p.n. gmina Kąkolewnica Wschodnia), której jest siedzibą.Grzegorz Motyka (ur. 1967) – polski historyk, specjalizujący się w tematyce ukraińskiej, od 2011 członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej.
    Tablica w kościele w Starym Uścimowie
    Tablica w kościele w Sławatyczach
    Pomnik 27 Dywizji AK przy Trasie Armii Krajowej w Warszawie

    20 lipca Armia Czerwona sforsowała Bug i zaczęła zajmować Lubelszczyznę. W zaistniałej sytuacji (wycofywanie się wojsk niemieckich) dowództwo Dywizji rozpoczęło przygotowywanie uderzenia na Lublin w ramach akcji „Burza”. 22 lipca mjr „Żegota” przywiózł z Komendy Okręgu zadania akcji „Burza” na Lubelszczyźnie, jakie postawiono przed Dywizją. Batalion I/45 pp „Gzymsa” w zasadzce rozbił kolumnę Niemców pod Firlejem. Bataliony II/43 pp „Hrubego” i II/50 pp „Jastrzębia”, współdziałając z miejscowym oddziałem AK, opanowały Lubartów. Nocą batalion „Jastrzębia” obsadził Michów, batalion I/43 pp „Korda” opanował Kock zaś batalion I/50 pp „Sokoła” zajął Koniaków i Kozłówkę. Zablokowano ruchy Niemców we wszystkich kierunkach. Około południa 23 lipca do Lubartowa wkroczyły jednostki 3 Korpusu Armii Czerwonej (1 Front Białoruski), a po południu przybyły oddziały AL ppłk. Korczyńskiego (uwolnione przez wojska sowieckie z okrążenia w lasach parczewskich). Na skutek jego żądań, dowództwo dywizji usunęło swoje oddziały z Lubartowa, koncentrując je w rejonie Kaniówki, Kozłówki i Siedlisk. Z dowództwem korpusu sowieckiego ustalano zasady dalszej walki z Niemcami.

    Tadeusz Marian Klimowski ps. Ostoja (ur. 15 października 1911 w Krakowie – zm. 12 września 1981 w Londynie) – oficer Armii Krajowej. W trakcie powstania warszawskiego dowódca Batalionu "Ostoja".Walery Marian Krokay pseud. Siwy, Morawa, Zawiślak (ur. 23 listopada 1914 w Skolem, zm. 5 września 1982 w Warszawie) – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, kapitan piechoty służby stałej, cichociemny.

    Rozbrojenie dywizji

    25 lipca w Skrobowie odbyło się spotkanie oficerów dywizji ze stroną sowiecką pod przewodnictwem gen. Bakanowa. Zdumionym Polakom przedstawiono żądanie złożenia broni. W tym czasie oddziały polskie zostały otoczone przez wojsko sowieckie. Wymuszone złożenie broni odbyło się tego samego dnia w Skrobowie, rozformowanie jednostki nastąpiło 26 lipca.

    Ciężki karabin maszynowy (ckm, cekaem) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Dalszy los żołnierzy[]

    Żołnierzy dywizji rozstrzeliwano m.in. w Kąkolewnicy (na Uroczysku Baran), na Zamku w Lublinie. Po rozwiązaniu dywizji, w listopadzie 1944 roku, NKWD utworzyło w Skrobowie na Lubelszczyźnie specjalny obóz „filtracyjny”, jeden z kilkudziesięciu tego typu obozów NKWD na terenie Polski. Internowano w nim żołnierzy Armii Krajowej aresztowanych przez NKWD (w tym w jednostkach liniowych Wojska Polskiego).

    Michów – wieś (1531-1869 miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów, w sołectwie Michów. Siedziba gminy wiejskiej Michów. Miejscowość leży przy drodze nr 809Skrobów - obóz NKWD dla AK – miejsce rozbrojenia przez NKWD, 27 Dywizji Piechoty Armii Krajowej, która wcześniej po ciężkich walkach wyzwoliła okolice Lubartowa od Niemców.

    27 marca 1945 roku 48 więźniów obozu dokonało brawurowej ucieczki. Ci, którzy zostali w Skrobowie, zostali wkrótce wywiezieni do łagrów.

    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Akcja „Burza” na Wołyniu – akcja wojskowa zorganizowana i podjęta przez oddziały Armii Krajowej przeciw oddziałom Wehrmachtu, w końcowej fazie okupacji niemieckiej, bezpośrednio przed wkroczeniem i w trakcie działań Armii Czerwonej przeciw wojskom niemieckim, prowadzona w granicach II Rzeczypospolitej na terytorium województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej.
    Michał Fijałka ps. "Kawa", "Wieśniak", "Sokół" (ur. 5 października 1915 w Izdebkach, zm. 20 września 1983 w Lublinie) – żołnierz Września 1939, oficer Armii Krajowej i cichociemny.
    Zbigniew Adam Twardy ps. Trzask, Wici, Adam Mierzwa, Zygmunt Tarło (ur. 25 maja 1920 w Borysławiu, zm. 6 października 1944 w Chełmie) – porucznik artylerii Armii Krajowej, cichociemny.
    Firlej – wieś (do 1869 roku miasto) w powiecie lubartowskim województwa lubelskiego, położona na Wysoczyźnie Lubartowskiej nad jeziorem o tej samej nazwie. Siedziba gminy Firlej oraz parafii rzymskokatolickiej Przemienienia Pańskiego. Ośrodek turystyczny.
    Instytut Wydawniczy „Pax” – oficyna wydawnicza wydająca książki o tematyce filozoficznej, teologicznej i religioznawczej. Publikuje prace poświęcone historii Kościoła i historii Polski, problematyce wychowania, a także literaturę piękną.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Zgrupowanie "Osnowa" - zgrupowanie włodzimierskie Okręgu Wołyń Armii Krajowej, które w czasie akcji Burza na Wołyniu weszło w skład 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.072 sek.