• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 1 Grupa Łączności

    Przeczytaj także...
    Tadeusz Argasiński (ur. 12 czerwca 1892, zm. 2 kwietnia 1978 w Krakowie) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego.Jednostka mobilizująca - w nomenklaturze używanej w Wojsku Polskim jest to jednostka wojskowa istniejąca w czasie pokoju, która w czasie mobilizacji uzupełnia się lub przeformowuje według etatu czasu wojennego (uzupełnia się żołnierzami rezerwy, pojazdami z gospodarki narodowej) oraz taka, której powierzono zadania związane z mobilizacyjnym rozwinięciem innych jednostek wojskowych. Jednostka mobilizująca odpowiada za zmobilizowanie (sformowanie od nowa) jednostek wojskowych (jednostka mobilizowana) nakazanych przez Szefa Sztabu Generalnego WP.
    Okręg Korpusu Nr VIII (OK VIII) – okręg wojskowy Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939 z siedzibą dowództwa w garnizonie Toruń.

    1 Grupa Łączności (1 GŁącz) - związek organizacyjny łączności Wojska Polskiego.

    Wiosną 1929 została wprowadzona nowa organizacja wojsk łączności, której cechą charakterystyczną było oddzielenie spraw dowodzenia od administracji (służba łączności). W nowej organizacji powołano do życia Szefostwo Łączności Ministerstwa Spraw Wojskowych, Centrum Wyszkolenia Łączności oraz trzy dowództwa grup łączności, a także utworzono stanowiska szefów łączności we wszystkich trzydziestu dywizjach piechoty. Dowódcy grup łączności byli niezależni od szefa Szefostwa Łączności M.S.Wojsk. (mjr łącz. inż. Kazimierz Goebel) i podlegali bezpośrednio generałowi Kazimierzowi Fabrycemu, II wiceministrowi spraw wojskowych, a od 31 lipca 1931 - I wiceministrowi spraw wojskowych.

    Wojska łączności - rodzaj wojsk przeznaczony do organizowania łączności wojskowej w czasie pokoju i wojny zarówno w warunkach garnizonowych jak i polowych.Okręg Korpusu Nr IV (OK IV) – okręg wojskowy Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939 z siedzibą dowództwa w garnizonie Łódź.

    Dowództwo 1 Grupy Łączności zostało utworzone w Warszawie, a jego skład osobowy wyłoniony spośród oficerów byłego Departamentu Inżynierii M.S.Wojsk. Na stanowisko dowódcy grupy został wyznaczony ppłk łącz. inż. Emil Kaliński. Pierwszym oficerem sztabu został mjr łącz. Jan Kaczmarek, natomiast drugim oficerem sztabu kpt. łącz. Fryderyk Kazimierz Schön. Ten ostatni zastąpił kpt. łącz. Stefana Śliwowskiego, który przybył z pułku radiotelegraficznego, a po trzech miesiącach służby na stanowisku II oficera sztabu został przeniesiony do Biura Personalnego M.S.Wojsk.

    Departament Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych – organ pracy ministra spraw wojskowych właściwy w sprawach wojsk saperskich Wojska Polskiego II RP.Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – komórka organizacyjna Sztabu Generalnego WP (od 1928 r. Sztabu Głównego WP) zajmująca się wywiadem, w tym radiowywiadem, kontrwywiadem, dywersją pozafrontową, kryptologią, studiami obcych sił zbrojnych i sprawami zagranicznymi Wojska Polskiego (ataszaty wojskowe RP) w latach 1918-1939.

    Dowództwu grupy zostały podporządkowane następujące oddziały i pododdziały łączności:

  • pułk radiotelegraficzny w Warszawie,
  • 1 pułk łączności w Zegrzu,
  • 9 samodzielny batalion łączności w Brześciu,
  • 3 kompania szkolna łączności,
  • 4 kompania szkolna łączności w Łodzi,
  • Stacja Radiotelegraficzna M.S.Wojsk. w Warszawie,
  • Stacja Radiotelegraficzna „Wilno” w Wilnie,
  • 15 detaszowana kompania łączności OWar. „Wilno” w Wilnie.
  • We wrześniu 1930 mjr łącz. Jan Kaczmarek został przeniesiony do 2 pułku łączności na stanowisko dowódcy 4 batalionu telegraficznego. Na stanowisku I oficera sztabu zastąpił go mjr łącz. Wincenty But, dotychczasowy dowódca batalionu w 1 pułku łączności. W tym samym czasie do Dowództwa 1 GŁącz przybył kpt. łącz. Aleksander Warchałowski z Instytutu Badań Inżynierii.

    Ministerstwo Poczt i Telegrafów (MPiT) swoim zakresem obejmowało sprawy poczty, telegrafu i telefonu. W latach II Rzeczypospolitej funkcjonowało w latach 1919-1924 oraz od roku 1927 do zaprzestania działalności we wrześniu 1939 r. W roku 1944 powołano przez PKWN nowe ministerstwo pod nazwą Resort Komunikacji, Poczt i Telegrafu lecz tegoż samego roku powrócono do przedwojennej nazwy Ministerstwo Poczt i Telegrafów, które 11 marca 1955 r. decyzją Bieruta przekształcono w Ministerstwo Łączności.Jan Stanisław Kaczmarek (ur. 21 grudnia 1894 w Stęgoszy, zm. 25 kwietnia 1981 w Poznaniu) – pułkownik łączności Wojska Polskiego.

    2 lipca 1930 Minister Spraw Wojskowych wydał rozkaz w sprawie wprowadzenia w życie drugiej fazy organizacji wojsk łączności. Rozformowany został wówczas 2 pułk łączności w Jarosławiu. Samodzielne bataliony łączności (5 w Krakowie, 7 w Poznaniu i 9 w Brześciu) zostały przeformowane w bataliony telegraficzne. Sformowano cztery bataliony telegraficzne (2, 3, 4 i 6) i trzy plutony konne telegraficzne. Stacje radiotelegraficzne przemianowano na plutony radiotelegraficzne.

    Okręg Korpusu Nr I (OK I) – okręg wojskowy Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939 z siedzibą dowództwa w garnizonie Warszawa.Emil Kaliński (ur. 17 października 1890 w Łodzi, zm. 26 czerwca 1973 tamże) – inżynier, pułkownik łączności Wojska Polskiego, minister poczt i telegrafów, senator w II RP.

    Z dniem 1 września 1931 został zmniejszony skład osobowy Dowództwa 1 GŁącz (P.S. 10-740 skład osobowy Nr 1) o stanowiska II i III oficera sztabu oraz trzech urzędników kat. III (pozostał jeden urzędnik III kat.) .

    3 listopada 1931 Minister Spraw Wojskowych wydał rozkaz w sprawie reorganizacji wojsk łączności. W ramach przeprowadzonej reorganizacji między innymi zostało zlikwidowane Dowództwo 3 Grupy Łączności w Przemyślu i 1 pułk łączności w Zegrzu.

    Pod koniec 1931 organizacja pokojowa grupy przedstawiała się następująco:

    Pododdział – to część większego pododdziału, oddziału lub związku taktycznego nie mająca zwykle samodzielności gospodarczej i administracyjnej.Kazimierz Fabrycy herbu Pelikan (ur. 3 marca 1888 w Odessie, zm. 18 lipca 1958 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego.
  • Dowództwo 1 Grupy Łączności w Warszawie,
  • pułk radiotelegraficzny w Warszawie,
  • Kadra 3 batalionu telegraficznego w Grodnie,
  • Kadra 4 batalionu telegraficznego w Brześciu,
  • Kadra 8 batalionu telegraficznego w Toruniu,
  • Kadra 6 kompanii szkolnej łączności w Krasnymstawie,
  • kompania łączności OWar. „Wilno” w Wilnie,
  • 1 pluton radiotelegraficzny w Warszawie,
  • 2 pluton radiotelegraficzny w Wilnie,
  • 5 pluton radiotelegraficzny w Starogardzie,
  • 6 pluton radiotelegraficzny w Równem.
  • oraz kompanie telegraficzne dywizji piechoty.

    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.13 Kresowa Dywizja Piechoty (13 DP) – wielka jednostka piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP w latach 1918-1939.

    Z dniem 16 listopada 1932 zostali powołani na III pięciomiesięczny informacyjny kurs dla oficerów sztabowych łączności przy Ministerstwie Poczt i Telegrafów: ppłk łącz. inż. Emil Kaliński, w charakterze wojskowego kierownika kursu do 31 grudnia 1932 z równoczesnym pełnieniem obowiązków dowódcy 1 GŁącz. i ppłk łącz. Tadeusz Argasiński, w charakterze wojskowego kierownika kursu od 1 stycznia do 15 kwietnia 1933 z równoczesnym pełnieniem obowiązków dowódcy 2 GŁącz. oraz mjr łącz. Wincenty But z 1 GŁącz. i mjr łącz. Zenon Konarski z 2 GŁącz., w charakterze słuchaczy. W okresie od 1 stycznia do 15 kwietnia 1933 ppłk łącz. inż. Emil Kaliński został przeniesiony do dyspozycji Ministerstwa Poczt i Telegrafów, a następnie został przeniesiony w stan nieczynny. 10 maja 1933 wymieniony oficer został ministrem poczt i telegrafów i pozostawał na tym urzędzie do września 1939.

    Okręg Korpusu Nr II (OK II) – okręg wojskowy Wojska Polskiego II RP w latach 1921-1939 z siedzibą dowództwa w Lublinie.Służba łączności - służba administracyjna Wojska Polskiego II RP wyspecjalizowana w zaopatrywaniu Sił Zbrojnych w urządzenia i materiał telegraficzny, telefoniczny, radiotelegraficzny i inny służący dla celów łączności .

    W styczniu 1933 zostało zlikwidowane Dowództwo 2 Grupy łączności, a jej skład osobowy przeniesiony do Dowództwa 1 Grupy Łączności: ppłk łącz. Tadeusz Argasiński, na stanowisko dowódcy, mjr łącz. Zenon Konarski i mjr łącz. mgr Leon Gołębiowski.

    Z dniem 1 grudnia 1934 Dowództwo 1 GŁącz zostało zlikwidowane, a jednostki przeszły w podporządkowanie Dowództwa Łączności M.S.Wojsk. Z dniem 1 grudnia 1934 zostali przeniesieni: ppłk łącz. Tadeusz Argasiński do Ministerstwa Poczt i Telegrafów na sześciomiesięczną praktykę (wymieniony oficer objął później funkcję wiceministra poczt i telegrafów), ppłk łącz. Aleksander Stanisław Kornel Stebelski do 6 batalionu telegraficznego na stanowisko dowódcy, mjr łącz. Zenon Konarski do Dowództwa Wojsk Łączności na stanowisko kierownika referatu, mjr łącz. mgr Leon Gołębiowski, do Dowództwa Wojsk Łączności i por. łącz. Mieczysław Antoni Wargałła do pułku radiotelegraficznego. Przed likwidacją dowództwa grupy w jej składzie dokonano zmiany na stanowisku I oficera sztabu, a mianowicie ppłk łącz. Aleksander Stanisław Kornel Stebelski został przybył z Centrum Wyszkolenia Łączności, a mjr łącz. Wincenty But ubył do CWŁącz na stanowisko zastępcy komendanta.

    Biuro Szyfrów (BS) – międzywojenna komórka organizacyjna Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zajmująca się kryptografią (użyciem szyfrów i kodów) i kryptoanalizą (badaniem szyfrów i kodów, a w szczególności na potrzeby łamania ich).

    19 kwietnia 1939 po raz drugi zostało utworzone Dowództwo 1 Grupy Łączności w Warszawie. Dowództwo występowało wyłącznie w organizacji pokojowej wojska. Z chwilą zarządzenia mobilizacji uległo likwidacji. Na stanowisko dowódcy 1 GŁącz został wyznaczony ppłk łącz. Aleksander Stanisław Kornel Stebelski.

    Dowódcy 1 Grupy Łączności zostały podporządkowane następujące oddziały i pododdziały łączności:

  • pułk radiotelegraficzny w Warszawie (II batalion w Beniaminowie),
  • Kadra 2 batalionu telegraficznego w Krasnymstawie,
  • Kadra 8 batalionu telegraficznego w Toruniu,
  • Stacja Radiotelegraficzna „C” (jednostka mobilizująca - pułk radio),
  • Stacja Radiotelegraficzna „M” (pułk radio),
  • Stacja Radiotelegraficzna ”G” (pułk radio),
  • Stacja Radiotelegraficzna Nr 1 w Warszawie Cytadeli (pułk radio),
  • Stacja Radiotelegraficzna Nr 5 w Starogardzie (2 pszwol),
  • Stacja Radiotelegraficzna Nr 6 w Równem (kompania łączności 13 DP),
  • Stacja Radiotelegraficzna Nr 7 w Kołomyi (49 pp)
  • oraz pododdziały łączności wielkich jednostek piechoty i kawalerii stacjonujące na terenie okręgów korpusów nr: I, II, IV, VI i VIII, w tym także kompanię łączności Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie.

    Dowództwa grup łączności zostały powołane „do inspekcjonowania oddziałów wojsk łączności (…) krótki okres istnienia uniemożliwił powyższym organom wykazanie się jakimikolwiek osiągnięciami”.

    Stacje radiotelegraficzne nr 1 i 5-7 były radiostacjami stałymi głębokiego radiowywiadu. Razem z trzema radiostacjami oznaczonymi literami „C”, „M” i „G” pozostawały w bezpośredniej i wyłącznej dyspozycji Oddziału II Sztabu Głównego. Ostatnie z wymienionych były tzw. „grupami ruchomymi”, wyposażonymi w przyrządy goniometryczne. W 1939, w warunkach bezpośredniego zagrożenia ze strony Niemiec radiostacje „C”, „M” i „G” zostały przeniesione z województw wschodnich na Pomorze i Śląsk Cieszyński. Prace wszystkich radiostacji koordynował Referat Radiowywiadu Biura Szyfrów.

    Przypisy

    1. Piotr Stawecki, Wojsko Marszałka Józefa Piłsudskiego ..., s. 180.
    2. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 27 kwietnia 1929 r., Nr 9, s. 117, 129.
    3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 6 lipca 1929 r., Nr 11, s. 202.
    4. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 sierpnia 1929 r., Nr 15, s. 300.
    5. Tadeusz Böhm, Z dziejów naczelnych władz wojskowych II Rzeczypospolitej ..., s. 206.
    6. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 20 września 1930 r., Nr 14, s. 301.
    7. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 28 lipca 1931 r., Nr 22, poz. 269.
    8. Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939 ..., s. 197.
    9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 9 grudnia 1932 r., Nr 13, s. 425, 444.
    10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 28 czerwca 1933 r., Nr 8, s. 145, 146.
    11. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 11 kwietnia 1933 r., Nr 5, s. 86.
    12. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 22 grudnia 1934 r., Nr 14, s. 267, 276, 286.
    13. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, s. 1073.
    14. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, s. 485, 1166, 1172. Poprzednio był to 1 pluton radiotelegraficzny w Warszawie, a wcześniej Wojskowa Centralna Stacja Radiotelegraficzna Warszawa (Stacja Radiotelegraficzna M.S.Wojsk.)
    15. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, s. 186, 1172. Poprzednio był to 5 pluton radiotelegraficzny w Starogardzie, a wcześniej Stacja Radiotelegraficzna Morska Toruń.
    16. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, s. 493, 1172. Poprzednio był to 6 pluton radiotelegraficzny w Równem, a wcześniej Stacja Radiotelegraficzna Równe.
    17. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, s. 101, 1172. Poprzednio był to 7 pluton radiotelegraficzny w Stanisławowie, a wcześniej Stacja Radiotelegraficzna Lwów.
    18. Tadeusz Popławski, Polskie wojska łączności w wojnie obronnej 1939 r., s. 139.
    19. Tadeusz Popławski, Polskie wojska łączności w wojnie obronnej 1939 r., s. 143.
    20. Władysław Kozaczuk, Bitwa o tajemnice …, s. 200 wymienia cztery tzw. „grupy ruchome” oznaczone literami „C”, „Z”, „M” i „P”.

    Bibliografia[]

  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
  • Roczniki oficerskie 1928, 1932.
  • Tadeusz Böhm, Z dziejów naczelnych władz wojskowych II Rzeczypospolitej. Organizacja i kompetencje Ministerstwa Spraw Wojskowych w latach 1918-1939, Wydawnictwo "Bellona", Warszawa 1994, ISBN 83-11-08368-1.
  • Władysław Kozaczuk, Bitwa o tajemnice. Służby wywiadowcze Polski i Rzeszy Niemieckiej 1922-1939, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1977.
  • Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, wyd. I, Warszawa 1964.
  • Tadeusz Popławski, Polskie wojska łączności w wojnie obronnej 1939 r., Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (36), Warszawa 1965.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5.
  • Piotr Stawecki, Wojsko Marszałka Józefa Piłsudskiego 12 V 1926 - 12 V 1935, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2004, ISBN 83-7399-078-X.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.