• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 1 - liczba



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Symbol (z gr. σύμβολον) – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i nieskończoną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego pojęcia innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego systemu znaczeń, niż do tego, do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol lwa oznacza nie tylko dany gatunek zwierzęcia, lecz często także siłę lub władzę. Symbole są pewnymi znakami umownymi, które w różnych kulturach mogą mieć różne znaczenia - to odróżnia symbol od jednoznacznej alegorii. Znaczenia szczególne to między innymi:Rozkład prawdopodobieństwa – w najczęstszej interpretacji (rozkład zmiennej losowej) miara probabilistyczna określona na sigma-ciele podzbiorów zbioru wartości zmiennej losowej (wektora losowego), pozwalająca przypisywać prawdopodobieństwa zbiorom wartości tej zmiennej, odpowiadającym zdarzeniom losowym. Formalnie rozkład prawdopodobieństwa może być jednak rozpatrywany także bez stosowania zmiennych losowych.

    1 (jeden, jedność) – liczba naturalna następująca po 0 i poprzedzająca 2. 1 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach, np. w dwójkowym (binarnym), ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym systemie liczbowym. Każda liczba całkowita jest podzielna przez 1.

    1 nie jest ani liczbą pierwszą, ani liczbą złożoną, gdyż ma tylko jeden dzielnik naturalny (liczbę 1).

    Język staro-cerkiewno-słowiański, język s-c-s, język scs, język starobułgarski (scs. Ѩзыкъ словѣньскъ, Językŭ slověnĭskŭ) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych dialektach i cechują się innymi zasadami gramatycznymi, wynikającymi z przynależności do bałkańskiej ligi językowej.Al-Fatiha (arab. سورة الفاتحة sura al-Fatiha) – otwierająca Koran sura, najczęściej odmawiana modlitwa muzułmańska. Stanowi podstawę świętej księgi islamu. Jako jedyna posiada suplikację (śpiew chóralny w poezji liturgicznej, o charakterze błagalnym) basmala jako włączony do tekstu werset. Jako modlitwa odmawiana jest podczas każdego salatu, zawsze w klasycznym języku arabskim. Zwana także "matką księgi" (Umm al-kitāb). Sura wychwala Boga (ar. Allaha) i prosi o doprowadzenie ludzi do prawdziwej wiary.

    Spis treści

  • 1 Etymologia nazwy
  • 2 Cyfra i znak "1"
  • 3 Jeden w matematyce
  • 4 Jeden w nauce
  • 5 Jeden w chronologii
  • 6 Jeden w kulturze
  • 7 Jeden w kalendarzu
  • 8 Zobacz też
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Etymologia nazwy[]

    W staropolskim jedzin, jedzien (D jednego), i skróciło się tu do e ruchomego wskutek częstości użycia, a d wstawiono z form przypadków zależnych. Starsza forma bez redukcji rozwinęła się w jedyny z twardym d pod wpływem jeden (por. też rzeczownik odliczebnikowy jedynka). Postać zachodniosłowiańska †jedinъ; wschodniosłowiańska †odinъ, por. odyniec, pierwotnie "stary samiec dzika żyjący w pojedynkę".

    Zero (zapisywane jako 0) – element neutralny dodawania; najmniejsza nieujemna liczba. To, czy zero jest uznawane za liczbę naturalną, jest kwestią umowy – czasem włącza się, a czasem wyklucza się je z tego zbioru. Zero nie jest ani liczbą pierwszą, ani liczbą złożoną.Przegłos inaczej metafonia (umlaut – z niem. ) to wymiana samogłosek w temacie (np. w języku niemieckim i praindoeuropejskim) jak również proces fonetyczny w wyniku którego przegłos się pojawia, np. przegłos lechicki.

    Element jed- ~ od- ma być pozostałością archaicznego formantu *ed o znaczeniu ‘tylko, właśnie’, z pochodzenia zaimka wskazujący rodzaju nijakiego o rdzeniu *e, który zostawił ślady w językach anatolijskich (het. miejscownik edi "w tym"), w łac. (ecce < *ed-ke "oto"), w germ. (niem. etwas "coś"), w skr. (asya "tego" < *e-sjo). Ten sam formant można odnaleźć w pol. ledwie, dawniej tylko ledwo, które jest skróceniem od le jedwo (znanego w stpol.); jedwo zawiera końcówkę przysłówków -o i zastępuje og- słowiańskie jedva < *ed-wōs, por. litew. võs "ledwie". Istnieje także teoria wiążąca element jed- ~ od- z liczebnikiem sem. o znaczeniu "jeden": arab. wāḥidun, ˀaḥadun, hebr. ˀeḥād.

    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Adam (hebr. אדם; arab. آدم - "człowiek" / "mężczyzna"), dosł. "czerwony", od koloru ziemi, z której został ulepiony) i Ewa (hebr. חוה Chawa - "budząca życie"; arab. حواء Hawwaa) – według relacji biblijnych, zawartych w Księdze Rodzaju, pierwsi ludzie. Podobną historię zawiera tradycja manichejska; wzbogacona o dodatkowe elementy została też zawarta w Koranie.

    Cząstka inъ; widoczna jest też w pol. inny < iny, scs. inorogъ; "jednorożec". Zawarta w niej samogłoska i jest wynikiem rozwoju zredukowanego indoeuropejskiego *oi (być może przez stadium *ui) – jest to najbardziej pierwotna postać liczebnika "jeden", jaką da się zrekonstruować. Zachowana być może w gr. (dialekt) íos "jeden" w innej postaci apofonicznej (wyraz ten może być jednak efektem wyrównań analogicznych). W różnych językach indoeuropejskich rozszerzono ją o elementy spółgłoskowe:

    Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Liczba pierwsza – liczba naturalna większa od 1, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą, np.
  • -n-, por. łac. ūnus < oinos, ang. one < stang. ān < pragermańskie †ajnaz, prasłowiańskie †inъ; < *oinos, też gr. oínē; ‘jedynka na kostce do gry’, ormiańskie -in ‘ten sam’,
  • -k-, por. skr. ēkas < *oikos,
  • -w-, por. awest. aeva- < *oiwos, gr. cypr. oiwos "jedyny".
  • Rdzeń *oi (< *Hʷoi) być może nie wyrażał pierwotnie wcale liczby 1, ale 2: *oinos, *oikos, *oiwos znaczyły ‘ten z dwóch’, ale też ‘tamten z dwóch’, stąd dziś pol. inny. Porównaj przypuszczalne *d(e)-Hʷoi > †dъvě > dwie.

    Język indonezyjski (Bahasa Indonesia) – od 1949 język urzędowy w Indonezji. Języka indonezyjskiego używa około 163 mln. osób, z czego dla 23 mln. jest to język ojczysty.Znaki pisarskie – znaki stanowiące pismo, symbole graficzne oznaczające dźwięki mowy lub znaczenia myślowe. Ciąg znaków pisarskich nazywamy tekstem.

    Drugi indoeuropejski rdzeń o znaczeniu 1, *sem- ~ *sm̥- (por. gr. heĩs < *sems ‘jeden’, mía < *smijə; "jedna", hen < *sem "jedno", monás < †sm-on-ad-s "jedynka"; łac. sem-el "jeden raz", sim-plex "pojedynczy", licyj. sñta, toch. sas, ormiańskie mi < *smi) występuje w języku pol. w innej postaci apofonicznej w wyrazie sam < prasłowiańskie †samъ; < *sōmos. Prawdopodobnie forma słowiańska zachowała pierwotne znaczenie rdzenia. W złożeniach trafia się także *se-, por. skr. sa- (o ile nie od *sm̥-), gr. hekatón < *se-ḱm̥tom, dosł. "jedna setka".

    Font (ang., z łac. fons – źródło) – zestaw czcionek o określonych cechach zapisany w postaci elektronicznej, w jednym pliku.Bóg Ojciec, Pan Bóg (łac. Deus Pater) – jedna z Trzech Osób Boskich czczonych przez większość wyznań chrześcijańskich.

    Niejasne jest pochodzenie liczebnika ‘1’ w niektórych językach, np. alb. një (zapoż. z łac. ūnus?), hetyckie ant, luwijskie a – może z *anter- ~ *alter- "jeden z dwóch", por. łac. alter.

    Przy wyliczaniu używa się formy raz (< †razъ; "uderzenie" < *(w)rōǵ- "nacięcie", por. litew. rúožas "pas, kreska", gr. rhõks, rhõg- "rysa, szczelina", lezb. wrẽksis), zamiast jeden raz.

    Podobieństwo postulowanego indoeuropejskiego *se- do indonezyjskiego se- (< satu "jeden", por. se-ratus "100", dosł. "jedna setka") jest zapewne dziełem przypadku, patrz jednak dalej.

    Katalog Messiera – katalog astronomiczny zawierający obiekty na niebie, opublikowany przez Charlesa Messiera w 1774. Ostateczna wersja Messiera wydana w 1784 zawiera 103 obiekty. Od tego czasu jeszcze 7 innych obiektów, odkrytych później przez Messiera i jego współpracownika Pierre’a Méchaina, zostało dodanych do listy, ostatni w 1966.Język awestyjski, język Awesty – język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry. Zbiór ten nazywany jest Awestą (od średnioperskiego aβastāg "zalecenie, nakaz"). Należy do rodziny języków indoeuropejskich i jest siostrzanym językiem klasycznego sanskrytu.

    Liczebnik porządkowy pierwszy to forma wyłącznie pol., utworzona jako stopień (naj)wyższy słowiańskiego przymiotnika †pŕ̥vъ; "pierwszy, początkowy" (por. ros. пе́рвый;, pol. pierwotny, pierworodny, dopiero). Słowo wydaje się oparte na nierozszerzonym indoeuropejskim rdzeniu *pirvo- < *perHʷ ~ *proHʷ; (por. gr. prõtos < *proHʷto-, intonacja cyrkumfleksowa pomimo pochodzenia od grupy z laryngalną wynika z gr. praw akcentowych). W innych językach używa się formy z sufiksem *-omo- używanym do tworzenia stopnia najwyższego, por. gr. homeryckie prómos < *pr̥Hʷomo-, łac. prīmus, litew. pìrmas, stang. forma < *perH̥ʷmo-, "pierwszy". Gr. próteros "przedni" ma z kolei sufiks stopnia wyższego *-ter-. Inny stopień apofonii wykazują pol. przód < †perdъ, przedni < †perdъnьjь < *perHʷ-. Skr. prathama pochodzi być może od formy z przestawką *protHʷomo- < *proHʷtomo- i jest z pochodzenia formą stopnia najwyższego (mającego normalnie sufiks -tama- < *-t-omo-). Współczesne ang. first jest z pochodzenia również formą stopnia najwyższego, z innym sufiksem (stang. fyrmest). Dokładnym odpowiednikiem formy słowiańskiej wydaje się skr. pūrvas < *pr̥Hʷo- "pierwszy, najstarszy"; możliwe, że lepsza byłaby rekonstrukcja *pr̥Hʷ-wo- z dodatkowym sufiksem. Por. także skr. purā; < *pr̥Hʷ- "w dawnych czasach", pol. pra- < *proHʷ-.

    Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Język hetycki (zw. również nesyckim) – najlepiej znany z wymarłych języków z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich. Mówili nim Hetyci w Azji Mniejszej w II tysiącleciu p.n.e. Poświadczony już w staroasyryjskich tekstach klinowych z Kanesz (Nesa, XVIII–XVII w. p.n.e.) był głównym językiem dokumentów klinowych z Hattusa, stolicy państwa Hetytów.
    George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.
    Pismo – system umownych znaków, za pomocą których przedstawiany jest język mówiony. Jako jeden z ludzkich wynalazków intelektualnych jest środkiem porozumiewania się oraz odzwierciedleniem mowy i myśli. Zanim powstało pismo, do przekazywania mowy służyły obrazki, różne środki mnemotechniczne oraz zrozumiałe dla danej społeczności, przedtem uzgodnione i odpowiednio spreparowane, symbole. Pismo ewoluowało od najstarszego stadium – piktografii, poprzez ideografię, pismo analityczne, aż do najmłodszego – pisma fonetycznego.
    Bee Gees – brytyjska grupa softrockowa, złożona z trzech braci Robina, Barry’ego i Maurice’a Gibbów. Czwarty z muzykalnych braci, Andy, wybrał karierę solową. Grupa powstała w 1958 roku, a rozwiązana została 21 stycznia 2003 roku po śmierci Maurice’a. Zanim bracia Gibb stali się znani pod nazwą Bee Gees, występowali jako „Brothers Gibb”, „Blue Cats” oraz „The Rattlesnakes” i mieszkali w australijskim Brisbane. Po powrocie do Anglii grupa początkowo wzorowała się na amerykańskim duecie The Everly Brothers, lecz później uwidocznił się także wpływ zespołów The Beatles i The Beach Boys oraz duetu Simon & Garfunkel. Muzyka grupy oparta na wielogłosowych harmoniach śpiewanych falsetem, z raczej delikatnym akompaniamentem instrumentalnym adresowana była do mniej wymagającego rockowego odbiorcy, a mimo to potrafiła zdobyć uznanie publiczności – z pomocą producenta Roberta Stigwooda, który pomógł zespołowi wznieść się na wyżyny.
    (1) Ceres – planeta karłowata krążąca wewnątrz pasa planetoid między orbitami Marsa i Jowisza. Ma średnicę 950 km i jest największym z ciał krążących wewnątrz tego pasa. Została odkryta 1 stycznia 1801 przez włoskiego astronoma Giuseppe Piazziego. Początkowo była określana jako planeta, po kilkudziesięciu latach zaczęto określać ją jako planetoidę. W sierpniu 2006 wprowadzono termin planeta karłowata i Ceres została zaliczona do tej grupy obiektów.
    Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczenie wydarzenia, zjawiska na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów chronos (czas) i logos (słowo, nauka).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.073 sek.