• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 1980



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Stanisław Tatar ps. „Erazm”, „Tabor”, „Turski”, „Warta” (ur. 3 października 1896 w Biórkowie Wielkim, zm. 16 grudnia 1980 w Warszawie) – podporucznik artylerii Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

    Rok 1980 / MCMLXXX

    stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
    dziesięciolecia: 1950–19591960–19691970–19791980–19891990–19992000–20092010–2019
    lata: 1970 « 1975 « 1976 « 1977 « 1978 « 1979 « 1980 » 1981 » 1982 » 1983 » 1984 » 1985 » 1990

    Wydarzenia w Polsce[]

  • 1 stycznia:
  • OZG Polkowice-Sieroszowice został oddany do eksploatacji.
  • wprowadzono limity zużycia paliw i energii w jednostkach gospodarki uspołecznionej.
  • 7 stycznia – premiera filmu Wściekły.
  • 14 stycznia – premiera sztuki Igraszki z diabłem w Teatrze Telewizji.
  • 16 stycznia – odbyła się premiera filmu Godzina „W”.
  • 19 stycznia – w Krakowie otwarto Ośrodek Teatru Cricot II w nowej siedzibie na ulicy Kanoniczej.
  • 23 stycznia – samolot pasażerski PLL LOT Tu-134 „Władysław Reymont” nie zdołał wyhamować w trakcie lądowania na Okęciu, uderzył w wał ziemny i po odłamaniu prawego skrzydła stanął w płomieniach. W wypadku nikt nie zginął.
  • 26 stycznia – odbyły się pierwsze w historii zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich w Zakopanem. Pierwsze miejsce zajął Polak Stanisław Bobak.
  • 31 stycznia – Sejm przyjął ustawę o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, przewidującą możliwość zaskarżenia decyzji administracji państwowej.
  • 31 stycznia – Sejm przyjął ustawę o godle, barwach i hymnie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
  • 9 lutego – komunikat GUS o 1979 rok – przeciętna płaca wyniosła 5087 zł.
  • 11 lutego – rozpoczął się VIII Zjazd PZPR.
  • 13 lutegoPKP wycofały z użytku ostatni egzemplarz parowozu Pt31.
  • 15 lutego – zakończył się VIII Zjazd PZPR; Edward Gierek ponownie został I sekretarzem.
  • 18 lutego:
  • rezygnacja Piotra Jaroszewicza z funkcji premiera. Nowym premierem został Edward Babiuch.
  • premiera filmu Szansa.
  • 14 marca – w pobliżu warszawskiego lotniska Okęcie doszło do katastrofy lecącego z Nowego Jorku samolotu PLL LOT Ił-62 „Mikołaj Kopernik”; zginęło 87 osób (m.in. piosenkarka Anna Jantar).
  • 21 marca – na krakowskim rynku emerytowany piekarz Walenty Badylak dokonał samospalenia, w proteście przeciw przemilczaniu zbrodni katyńskiej.
  • 23 marca – wybory do Sejmu i wojewódzkich rad narodowych. Według danych oficjalnych głosowało 98,9% uprawnionych. Według danych Komitetu Obrony Robotników: 75-85%. Na listę Frontu Jedności Narodu oddano ponad 99% głosów; innej listy nie było.
  • 24 marca:
  • premiera filmu Dyrygent w reżyserii Andrzeja Wajdy.
  • premiera filmu Paciorki jednego różańca w reżyserii Kazimierza Kutza.
  • 25 marca – aresztowano Mirosława Chojeckiego, szefa nielegalnego wydawnictwa NOW-a, wzbudziło protesty.
  • 3 kwietnia – inauguracyjne posiedzenie Sejmu VIII kadencji; Henryk Jabłoński został przewodniczącym Rady Państwa, Edward Babiuch – premierem, Stanisław Gucwa – marszałkiem Sejmu.
  • 6 kwietniaTelewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Kariera Nikodema Dyzmy.
  • 21 kwietnia – 7 górników zginęło w katastrofie w KWK Barbara-Chorzów.
  • 28 kwietnia – w Warszawie odbyła się inauguracja Międzynarodowych Spotkań Teatralnych.
  • 7 majaKonferencja Episkopatu Polski ostrzegła przed „niepokojącymi zjawiskami negatywnymi w życiu społecznym, kulturalnym, gospodarczym, i politycznym”, wzywając władze do przeprowadzenia koniecznych reform.
  • 9 maja – w Raciborzu odsłonięto pomnik Arki Bożka.
  • 11 majaWładysław Kozakiewicz ustanowił rekord świata w skoku o tyczce z wynikiem 5,72 m
  • 20 maja – do portu w Gdyni po 344 dniach samotnej żeglugi, podczas których opłynął glob bez zawijania do portu, powrócił Henryk Jaskuła.
  • 6 czerwca – rozpoczął się pierwszy festiwal w Jarocinie.
  • 9 czerwcaMirosław Żerkowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 3:36,19 s.
  • 12 czerwca:
  • proces Mirosława Chojeckiego i Stanisława Grzesiaka oskarżonych o kradzież powielacza; kary: 1,5 roku pozbawienia wolności.
  • od uderzenia pioruna spłonęła wieża kościoła św. Mikołaja w Bydgoszczy.
  • 13 czerwca – w Warszawie, płotkarka Grażyna Rabsztyn ustanowiła rekord świata w biegu płotkarskim na 100 m wynikiem 12,36 s.
  • 16 czerwca – premiera filmu poetyckiego Sowizdrzał świętokrzyski w reżyserii Henryka Kluby.
  • 18 czerwca – w wyniku eksplozji oparów benzyny na statku rybackim budowanym dla ZSRR w gdańskiej Stoczni Północnej zginęło 8 osób, a 20 zostało rannych, z czego 10 zmarło później w szpitalach.
  • 23 czerwca – premiera filmu Olimpiada ’40.
  • 24 czerwca – podczas posiedzenia Sejmu Edward Gierek powiedział: „Znając patriotyzm naszego narodu, wierząc w jego siły twórcze, z nadzieją patrzymy w przyszłość”.
  • 28 czerwca – biskupi zgromadzeni na Konferencji Episkopatu na Górze Świętej Anny podkreślili „rosnące trudności w życiu społeczeństwa”.
  • 1 lipca – wybuch fali strajków. W lipcowych protestach uczestniczyło blisko 200 zakładów pracy. Wybuch spowodowało tzw. „rozszerzenie fali komercyjnej” – faktyczna podwyżka cen mięsa.
  • 2 lipca – rozszerzenie strajków m.in. na Ostrów Wielkopolski, Włocławek, Tczew i Mielec. W stołówkach zakładowych cofnięto podwyżki cen, robotnikom obiecano „dodatek drożyźniany”.
  • 8 lipca – rozpoczął się strajk w świdnickich zakładach WSK.
  • 13 lipca – rozpoczął się strajk pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Lublinie.
  • 15 lipca:
  • strajk PKP i licznych zakładów pracy w Lublinie. Po raz pierwszy pośród postulatów ekonomicznych, postulat wyborów do rad zakładowych.
  • w Warszawie, Anna Bukis ustanowiła rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 4:04,3 s.
  • 16 lipca – wybuchły strajki w Lublinie i Świdniku.
  • 20 lipca – porozumienie między strajkującymi w Lublinie a Komisją Rządową Mieczysława Jagielskiego. Podwyżka płac.
  • 22 lipca – nagrody państwowe otrzymali m.in.: Hanna Januszewska, Zbigniew Zapasiewicz, Wojciech Kilar, Bronisław Zieliński, Gustaw Zemła, Marek Rostworowski.
  • 31 lipca – strajki lipcowe objęły około 81 tys. osób w 177 zakładach pracy.
  • Pomnik w Świnoujściu powstały w 2000 r. w 20. rocznicę strajków sierpniowych.
  • 11 sierpniaJolanta Januchta ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:56,95 s.
  • 14 sierpnia – rozpoczęły się strajki na Wybrzeżu. Stanęła Stocznia Gdańska.
  • 15 sierpniasierpień 1980: w Gdańsku do strajku przyłączyły się kolejne zakłady, stocznie, port, komunikacja miejska. Została zablokowana łączność z resztą kraju.
  • 16 sierpnia – sierpień 1980: w Gdańsku powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy pod przewodnictwem Lecha Wałęsy.
  • 17 sierpnia – sierpień 1980: w Gdańsku robotnicy sformułowali 21 postulatów, m.in. utworzenia niezależnych związków zawodowych.
  • 18 sierpnia:
  • sierpień 1980: rozpoczął się strajk w Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie.
  • sierpień 1980: w Szczecinie utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) pod przewodnictwem Mariana Jurczyka. Sformułowano 36 postulatów.
  • 19 sierpniakatastrofa kolejowa między Otłoczynem a Brzozą na linii KutnoToruń (czołowe zderzenie pociągów osobowego i towarowego) – 67 ofiar śmiertelnych, 64 osoby ranne. (według innych źródeł, rannych było 50 osób).
  • 21 sierpnia – sierpień 1980: do Stoczni Gdańskiej przyjechała Komisja Rządowa z Mieczysławem Jagielskim jako przewodniczącym.
  • 23 sierpnia:
  • sierpień 1980: na Wybrzeżu wybuchł strajk generalny.
  • sierpień 1980: powstał pierwszy numer Strajkowego Biuletynu Informacyjnego „Solidarność”. Inż. Bogdan Pietruszka przedstawił projekt pomnika ku czci zabitych w 1970Pomnika Poległych Stoczniowców.
  • po 12 latach budowy otwarcie Stadionu Miejskiego w Poznaniu, w meczu inauguracyjnym padł remis (Lech PoznańMotor Lublin 1:1).
  • 24 sierpnia:
  • sierpień 1980: w Gdańsku powstała Komisja Ekspertów przy gdańskim MKS. Przewodniczącym został Tadeusz Mazowiecki.
  • sierpień 1980: IV Plenum KC PZPR, zaszły zmiany w Biurze Politycznym, odwołanie Edwarda Babiucha; stanowisko premiera zajął Józef Pińkowski.
  • 26 sierpnia – sierpień 1980: częstochowska homilia prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego, wzywająca do przerwania strajków. Strajkujący nie posłuchali apelu.
  • 27 sierpnia – sierpień 1980: fala strajków solidarnościowych w całym kraju. Trwały rozmowy komisji rządowych i MKS-ów w Gdańsku i Szczecinie.
  • 28 sierpnia – sierpień 1980: ambasador ZSRR Borys Aristow zażądał od Gierka użycia siły w stosunku do strajkujących w Polsce. Gierek odmówił.
  • 29 sierpnia – sierpień 1980: utworzenie MKS-u w Jastrzębiu, który opracował własne postulaty.
  • 30 sierpnia – sierpień 1980: podpisanie porozumień w Szczecinie (33 postulaty).
  • 31 sierpnia – sierpień 1980: w sali BHP Stoczni Gdańskiej podpisane zostało porozumienie między przedstawicielami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (pod przewodnictwem Lecha Wałęsy) i komisją rządową (z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim na czele); delegacja rządowa zgodziła się m.in. na utworzenie nowych, niezależnych od PZPR, samorządnych związków zawodowych i ograniczenie cenzury. Wydarzenia te przyjmuje się jako początek procesu obalenia systemu komunistycznego we wschodniej Europie.
  • 1 września:
  • rozpoczęcie działalności przez Naczelny Sąd Administracyjny.
  • opublikowanie w prasie protokołów porozumień w Szczecinie i w Gdańsku.
  • w katastrofie w KWK Halemba w Rudzie Śląskiej zginęło 8 górników.
  • 2 wrześniaStare Miasto w Warszawie zostało umieszczone na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
  • 3 września – podpisanie porozumień w Jastrzębiu. Zakłady Śląska przystąpiły do pracy.
  • 5 września – premiera filmu Grzeszny żywot Franciszka Buły.
  • 6 wrześniaEdward Gierek ustąpił ze stanowiska I sekretarza KC PZPR, jego następcą został Stanisław Kania.
  • 17 września – w Gdańsku przedstawiciele Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich i Międzyzakładowych Komisji Robotniczych powołali jeden ogólnopolski związek zawodowy pod nazwą Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.
  • 19 września – premiery filmów Constans i Spokój.
  • 21 września – pierwsza od 40 lat transmisja radiowa mszy świętej.
  • 22 września – powstało Niezależne Zrzeszenie Studentów.
  • 23 września – premiera filmu Urodziny młodego warszawiaka.
  • 24 września:
  • złożenie w Warszawskim Sądzie Wojewódzkim wniosku o rejestrację NSZZ „Solidarność” z siedzibą w Gdańsku.
  • na Stadionie Śląskim Włodzimierz Lubański rozegrał ostatni mecz w reprezentacji narodowej (PolskaCSRS 1:1).
  • 26 wrześniaJózef Gajewicz został prezydentem Krakowa.
  • 2 października – rozpoczął się X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
  • 3 października – na wezwanie „Solidarności” odbyły się w wielu zakładach pracy jednogodzinne strajki na znak protestu przeciwko opieszałej realizacji porozumień sierpniowych.
  • 9 październikaCzesław Miłosz został laureatem literackiej Nagrody Nobla.
  • 10 października:
  • nowym rektorem Uniwersytetu Warszawskiego został Henryk Samsonowicz.
  • premiera filmu Ćma.
  • 12 października – odsłonięto Pomnik Artylerii Polskiej w Toruniu.
  • 19 października – zwycięzcą X Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina został Wietnamczyk Đặng Thái Sơn.
  • 21 października – spotkanie Stanisława Kani z prymasem Stefanem Wyszyńskim.
  • 22 października – w pierwszym meczu 1/16 Pucharu UEFA Widzew Łódź pokonał Juventus F.C. 3:1.
  • 27 października – powołanie w Toruniu Komisji Konsultacyjno Porozumiewawczej Organizacji Partyjnych (tzw. struktury poziome).
  • 31 października:
  • spotkanie Józefa Pińkowskiego z Lechem Wałęsą. Rząd obiecał do 10 lutego 1981 rozpatrzyć odwołanie w sprawie statutu. Krajowa Komisja Porozumiewawcza (KKP) ogłosiła na 12 listopada 1980 gotowość strajkową.
  • Stefan Bratkowski prezesem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
  • w pożarze szpitala w Górnej Grupie zginęło 55 chorych psychicznie.
  • Październik – powstało Zjednoczenie Patriotyczne Grunwald.
  • 9 listopada – premiera serialu Dom.
  • 10 listopada – rejestracja Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” przez Sąd Najwyższy.
  • 14 listopada – spotkanie Stanisława Kani z Lechem Wałęsą w Warszawie.
  • 19 listopada – rozpoczęto wydobycie węgla w Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów.
  • 21 listopadaJerzy Ozdowski, poseł katolicki, został wicepremierem.
  • 1 grudnia:
  • władze radzieckie przekazały generałom Tadeuszowi Hupałowskiemu i Franciszkowi Puchale plany inwazji na Polskę pod pretekstem manewrów Układu Warszawskiego.
  • odbyła się premiera filmu Tango ptaka.
  • 2 grudnia – w Warszawie podczas VII Plenum KC PZPR usunięto Edwarda Gierka z KC i obarczono go odpowiedzialnością za kryzys ekonomiczny, społeczny i wewnątrzpartyjny.
  • 9 grudniaerupcja ropy i gazu w Karlinie.
  • 10 grudnia:
  • Czesław Miłosz otrzymał literacką nagrodę Nobla.
  • powstał Instytut Nauk Ekonomicznych PAN.
  • 12 grudnia – wybór nowych władz PAN, prezesem został Aleksander Gieysztor.
  • 14 grudnia – zjazd „solidarności wiejskiej” w Warszawie.
  • 16 grudniaGdańsk: odsłonięcie Pomnika Poległych Stoczniowców 1970.
  • 19 grudnia – zgodnie z decyzją VII Plenum KC PZPR na posiedzeniu Sejmu mandaty złożyli m.in.: Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz, Jerzy Łukaszewicz, Jan Szydlak.
  • 22 grudnia – w związku z tzw. aferą na Okęciu Ryszard Kulesza został zdymisjonowany z funkcji selekcjonera piłkarskiej reprezentacji Polski.
  • 24 grudnia – premiera 1. odcinka serialu Królowa Bona.
  • 29 grudnia – XXI Zjazd ZLP, prezesem został Jan Józef Szczepański.
  • 30 grudnia – opuszczono banderę na parowcu SS Sołdek, pierwszym polskim statku wybudowanym po wojnie.
  • Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.Komitet Obrony Robotników – polska organizacja opozycyjna działająca od września 1976 do września 1977, sprzeciwiająca się polityce władz PRL, niosąca pomoc osobom represjonowanym w wyniku wydarzeń Czerwca 1976, przede wszystkim w Radomiu i Ursusie. Po częściowym spełnieniu jej postulatów przez władze PRL przekształciła się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Edwin Corley Moses (ur. 31 sierpnia 1955 w Dayton, Ohio) – amerykański lekkoatleta, uznawany za najwybitniejszego zawodnika w historii biegu na 400 m przez płotki.
    Puchar Świata w skokach narciarskich – rozgrywany corocznie cykl zawodów w skokach narciarskich. Za zajęcie odpowiedniego miejsca w pojedynczych zawodach uczestnik otrzymuje daną liczbę punktów. Po zsumowaniu punktów poszczególnych zawodników z każdego konkursu, tworzona jest klasyfikacja. Skoczek będący na jej czele, otrzymuje Puchar Świata – Kryształową Kulę. W ramach niego rozgrywa się też Puchar Świata w lotach narciarskich, którego zwycięzcą zostaje zawodnik, który zdobędzie największą liczbę punktów we wszystkich konkursach lotów w sezonie. Triumfator klasyfikacji w tej specjalności skoków narciarskich otrzymuje, tzw. Małą Kryształową Kulę. Do generalnej klasyfikacji Pucharu Świata jest także zaliczany Turniej Czterech Skoczni i Turniej Nordycki. Organizowane są także zawody do których oprócz konkursów indywidualnych zalicza się także i te drużynowe są to FIS Team Tour i Puchar Narodów. Nie zalicza się zaś igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i mistrzostw świata w lotach narciarskich.
    Willard Frank Libby (ur. 17 grudnia 1908, zm. 8 września 1980) – chemik amerykański, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za rok 1960.
    Róbert Kubín (ur. 8 sierpnia 1910 r. w Koszycach, zm. 29 października 1980 r. tamże) – słowacki taternik i działacz taternicki.
    Ríohacha (Rio de la Hacha) – miasto w Kolumbii, nad Morzem Karaibskim, u nasady półwyspu Guajira, ośrodek administracyjny departamentu La Guajira. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Riohacha. Ludność wynosi 169 311 mieszkańców (2005).
    Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) − parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.
    Wolfgang Loitzl (ur. 13 stycznia 1980 w Bad Ischl) – austriacki skoczek narciarski, indywidualny złoty medalista mistrzostw świata z 2009, drużynowy: złoty medalista Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2010, siedmiokrotny (w tym sześciokrotnie złoty) medalista mistrzostw świata, złoty i brązowy medalista mistrzostw świata w lotach.

    Reklama