• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 1919



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.

    Rok 1919 / MCMXIX

    stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
    dziesięciolecia: 1880–18891890–18991900–19091910–19191920–19291930–19391940–1949
    lata: 1909 « 1914 « 1915 « 1916 « 1917 « 1918 « 1919 » 1920 » 1921 » 1922 » 1923 » 1924 » 1929

    Wydarzenia w Polsce[]

    Styczeń[]

  • 2 stycznia:
  • powstańcy wielkopolscy zdobyli Nowy Tomyśl.
  • polscy żandarmi, podczas procedury wydalania z kraju, zamordowali 4 z 5 członków misji Rosyjskiego Czerwonego Krzyża, przybyłej do Warszawy 20 grudnia 1918 roku w celu wynegocjowania repatriacji jeńców rosyjskich z czasu I wojny światowej. Piąty z członków misji przeżył udając martwego.
  • 4 stycznia – powstańcy wielkopolscy zaatakowali bez powodzenia oddziały niemieckie w Zbąszyniu.
  • 4-5 styczniazamach stanu zorganizowany przez środowiska endeckie, w tym pułkownika Mariana Żegoty-Januszajtisa z zamiarem obalenia rządu Jędrzeja Moraczewskiego.
  • 5/6 styczniabitwa o Ławicę: w nocy powstańcy wielkopolscy zdobyli lotnisko Ławica.
  • 8 styczniaNaczelna Rada Ludowa objęła władzę na terenach odbitych Niemcom podczas powstania wielkopolskiego.
  • 9 stycznia – powstańcy wielkopolscy dokonali nalotu bombowego na lotnisko we Frankfurcie nad Odrą.
  • 11 styczniaTymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby. Był to pierwszy polski akt prawny dotyczący ubezpieczenia na wypadek choroby.
  • 12 stycznia – zajęcie przez Ukraińców Żółkwi, Dublan i Kulikowa i odcięcie przez nich Lwowa od polskiej Grupy Operacyjnej „Bug” gen. Jana Romera w rejonie Rawy Ruskiej.
  • 13 stycznia:
  • pod naciskiem mocarstw zachodnich polskie oddziały zostały wycofane ze Spisza i Orawy. Czechosłowacja zgodziła się w zamian przepuścić przez swoje terytorium tranzyt broni dla Polski.
  • władze niemieckie wprowadziły stan oblężenia dla Górnego Śląska, który został odwołany 1 maja 1919 roku.
  • 15 stycznia – Polska została zaproszona przez zwycięskie państwa Ententy do udziału w konferencji pokojowej.
  • 16 stycznia – powstał rząd Ignacego Jana Paderewskiego. Ignacy Jan Paderewski pełnił funkcję prezesa Rady Ministrów i równocześnie był ministrem spraw zagranicznych.
  • 18 stycznia – założono Polski Czerwony Krzyż.
  • 21 stycznia – Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego.
  • 23 stycznia – na rozkaz premiera K. Kramářa i prezydenta T. Masaryka 16 tys. żołnierzy czeskich najechało na Śląsk Cieszyński.
  • 26 stycznia:
  • odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego.
  • wojska czeskie, korzystając z zaangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę.
  • 28 stycznia:
  • bitwa pod Skoczowem z wojskami czeskimi. Zakończyła się 30 stycznia powodzeniem strony polskiej, ponieważ została zatrzymana ofensywa wojsk czeskich (polsko-czechosłowackie konflikty graniczne).
  • 29 stycznia:
  • Roman Dmowski – przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego – przedstawił na konferencji w Paryżu polskie postulaty odnośnie granicy polskiej po I wojnie światowej.
  • Luty[]

  • 1 lutego – w związku z konfliktem polsko-czeskim w krakowskiej elektrowni odbył się wiec pracowników. Domagano się na nim usunięcia z pracy wszystkich Czechów zatrudnionych w mieście, a zwłaszcza w krakowskich tramwajach.
  • 3 lutego – podpisanie polsko-czeskiego układu o tymczasowej granicy na Śląsku Cieszyńskim.
  • 4 lutegoWołomin otrzymał prawa miejskie na mocy dekretu Naczelnika RP Marszałka Józefa Piłsudskiego.
  • 5 lutego – papież Benedykt XV utworzył Ordynariat Polowy Wojska Polskiego.
  • 7 lutego:
  • podpisano dekret o powszechnym obowiązku służby wojskowej i o obowiązku szkolnym, powołano do życia Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.
  • powołano Najwyższą Izbę Kontroli.
  • 8 lutegodekretem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego została utworzona Pocztowa Kasa Oszczędności (obecnie PKO BP SA).
  • 10 lutego – w Warszawie zainaugurował obrady Sejm Ustawodawczy. Kadencja trwała do 27 listopada 1922 r.
  • 13-16 lutego – zwycięstwo polskie w bitwie pod Berezą Kartuską.
  • 14 lutego:
  • wojna polsko-bolszewicka: starcie polskiego oddziału kapitana Mienickiego z oddziałem bolszewickim należącym do Frontu Zachodniego w Berezie Kartuskiej. Przeprowadzony o 7 rano polski atak na Berezę Kartuską Norman Davies w książce Biały Orzeł, Czerwona Gwiazda uznaje za początek wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920.
  • pierwszym marszałkiem Sejmu wybrano Wojciecha Trąmpczyńskiego, działacza endeckiego z Wielkopolski.
  • 16 lutego – przerwanie działań zbrojnych w Wielkopolsce (powstanie wielkopolskie) – rozejm w Trewirze.
  • 19 lutego – opuszczony przez Niemców Białystok został zajęty przez Wojsko Polskie i przyłączony do Rzeczypospolitej.
  • 20 lutego:
  • Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
  • Józef Piłsudski został zatwierdzony przez Sejm Ustawodawczy jako Głowa państwa z tytułem Naczelnika Państwa. Piłsudski złożył swą władzę 14 grudnia 1922 roku na ręce wybranego przez Zgromadzenie Narodowe, na mocy konstytucji marcowej, Prezydenta RP, Gabriela Narutowicza.
  • 21 lutego – założono klub sportowy Szombierki Bytom.
  • 25 lutego:
  • polsko-czechosłowacki konflikt graniczny: wojsko polskie wkroczyło do Cieszyna.
  • Wielka Brytania uznała niepodległość Polski.
  • Marzec[]

  • 3 marca – utworzono Kurię Biskupią Wojsk Polskich.
  • 9 marca – ochotnicza kompania powstańców wielkopolskich wyruszyła do Małopolski, aby wziąć udział w walkach z Ukraińcami.
  • 14 marca:
  • utworzono Instytut Wojskowo-Techniczny.
  • wojna polsko-bolszewicka: w Nieświeżu wybuchło powstanie antybolszewickie.
  • 15 marca – w Warszawie podpisany został układ o rozejmie polsko-niemieckim w sprawie Wielkopolski.
  • 19 marca – bolszewicy zdławili 5-dniowe zbrojne wystąpienie polskiej ludności Nieświeża.
  • 20 marca – stanowisko szefa Sekcji Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych objął gen. ppor. mar. Kazimierz Porębski.
  • 27 marcaAleksy Rżewski został rządowym komisarzem miasta Łodzi.
  • 30 marcawojna polsko-ukraińska: rozkazem Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego utworzony został Front Wołyński dowodzony przez generała Aleksandra Karnickiego.
  • Kwiecień[]

  • 1 kwietnia:
  • powołano Główny Urząd Miar.
  • założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
  • w poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.
  • 2 kwietnia – założono Polskie Towarzystwo Matematyczne.
  • 4 kwietnia:
  • został założony Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
  • w Warszawie otwarto kabaret Qui Pro Quo.
  • 5 kwietniawojna polsko-bolszewicka: wojsko polskie dokonało w zdobytym Pińsku masakry 35 Żydów, oskarżanych o popieranie bolszewików.
  • 8 kwietnia – założono Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie.
  • 10 kwietnia – okupowane przez Niemców od września 1915 roku Grodno zostało przejęte przez polskie władze administracyjne.
  • 11 kwietnia – utworzono Główny Urząd Zaopatrywania Armii (GUZA).
  • 12 kwietnia – w Łucku rozpoczęto zjazd ziemian, podczas którego powstał Związek Ziemian Wołynia. Zajęto się sprawą polskiego stanu posiadania na Rusi.
  • 16 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się ofensywa wojsk polskich.
  • początek operacji sprowadzania do Polski armii generała Józefa Hallera.
  • w Warszawie odbył się zjazd Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej; jego przewodniczącym wybrano Stanisława Dubois.
  • 17 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: polskie wojska zdobyły Lidę.
  • Jarogniew Drwęski objął stanowisko pierwszego po zaborach prezydenta Poznania.
  • 18 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Nowogródek.
  • założono Muzeum Narodowe w Poznaniu.
  • 19 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: oddziały polskie odbiły Wilno.
  • 20 kwietnia – do kraju przybył pierwszy pociąg z żołnierzami Armii Hallera.
  • 22 kwietniaJózef Piłsudski skierował odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
  • 23 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: w trwającym od zajęcia Wilna w dniu 19 kwietnia pogromie zginęło około 50 Żydów, oskarżanych o sprzyjanie bolszewikom i strzelanie do wkraczających oddziałów polskich.
  • 23-26 kwietnia:
  • nadzwyczajny XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego.
  • XV Kongres Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego.
  • XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej w Krakowie.
  • 26 kwietnia – na mocy dekretów Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego utworzono Straż Więzienną w Polsce.
  • 27-28 kwietnia – kongres zjednoczeniowy Polskiej Partii Socjalistycznej, Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego oraz Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego. Nowa partia przyjęła nazwę Polska Partia Socjalistyczna. Kongres został uznany za XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej.
  • 29 kwietnia – uchwałą Sejmu dzień 3 maja został ogłoszony świętem narodowym.
  • 30 kwietnia:
  • Sokółka została przyłączona do Polski.
  • w łódzkiej synagodze Julian Tuwim poślubił Stefanię Marchew.
  • Maj[]

  • 1 maja – Polska została członkiem Światowego Związku Pocztowego (UPU).
  • 2 maja:
  • Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych została przekształcona w Departament dla Spraw Morskich.
  • Hugh S. Gibson został ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Polsce.
  • 3 maja – odbyły się pierwsze uroczyste obchody święta narodowego (rocznica uchwalenia w dniu 3 maja 1791 r. konstytucji).
  • 7 maja – w Poznaniu otwarto Wszechnicę Piastowską, obecny Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.
  • 10 maja – do Białegostoku przyłączono 13 okolicznych wsi.
  • 11 maja – zjazd spółdzielni robotniczych w Warszawie powołał Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych.
  • 12 maja – w Warszawie powstała Francuska Szkoła Pilotów.
  • 21 maja – rozpoczęła działalność Oficerska Szkoła Aeronautyczna.
  • 22 majawojna polsko-ukraińska: wojska ukraińskie zakończyły oblężenie Lwowa i wycofały się wobec ofensywy Wojska Polskiego.
  • 29 maja – w Poznaniu zbudowano pociąg pancerny Danuta.
  • Czerwiec[]

  • 13 czerwca:
  • założono Centralną Bibliotekę Wojskową w Warszawie.
  • do Polski przybyła amerykańska misja rządowa mająca na celu zbadanie traktowania Żydów w Polsce.
  • 15 czerwca – utworzenie Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie.
  • Lipiec[]

  • 10 lipca – uchwała Sejmu w sprawie zasad reformy rolnej. Ustalono limity wielkości gospodarstw prywatnych, dla Polski centralnej 180 ha, dla Kresów 400 ha.
  • 13 lipca:
  • w bitwie pod Jazłowcem 14. Pułk Ułanów 4. Dywizji Strzelców Polskich odniósł zwycięstwo nad wojskami Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.
  • założono klub sportowy Wawel Kraków.
  • 14 lipca – na Rynku Głównym w Krakowie odbył się przegląd wojsk z okazji święta narodowego Francji (zburzenie Bastylii – 14 lipca 1789). Obecni byli biskup Adam Sapieha, gen. Józef Haller i francuscy oficerowie służący w jego armii.
  • 17 lipca – wojsko polskie wyparło ze Zbrucza armię ukraińską, kończąc w ten sposób wojnę polsko-ukraińską.
  • 20 lipca:
  • pierwszy w odrodzonej Polsce nuncjusz apostolski Achilles Ratti przedstawił Naczelnikowi Państwa w Belwederze listy uwierzytelniające.
  • zawarto rozejm pomiędzy dowództwem Wojska Polskiego i oddziałami Semena Petlury.
  • 24 lipcaSejm uchwalił ustawę o organizacji Policji Państwowej i o bezpieczeństwie państwa. W rocznicę tego wydarzenia obchodzone jest Święto Policji (Dzień Policjanta).
  • 27 lipca – po drobnych potyczkach z oddziałami litewskimi wojska polskie wkroczyły do Augustowa. Miasto zajęła grupa gen. Falewicza.
  • 31 lipcaSejm RP ratyfikował traktat wersalski.
  • Sierpień[]

  • 1 sierpnia – Sejm RP uchwalił ustawę o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej oraz o orderze Virtuti Militari.
  • 8 sierpnia – wojska polskie zajęły Mińsk.
  • 14 sierpnia:
  • wybuchł strajk 140 tys. robotników na terytorium dzisiejszego GOP na Górnym Śląsku, poprzedzający wybuch zbrojnego powstania.
  • założono klub piłkarski Ruch Radzionków.
  • 15 sierpnia – w Mysłowicach w Myslowitzgrube strażnicy graniczni Rzeszy Niemieckiej spacyfikowali (Masakra w Mysłowicach) bunt pracowniczy górników, ich żon i dzieci, co zostało wykorzystane jako pretekst do wybuchu I powstania śląskiego.
  • 16-17 sierpnia – wybuchło I powstanie śląskie.
  • 18 sierpnia:
  • I powstanie śląskie: zwycięska dla Polaków bitwa pod Godowem.
  • wybuch strajku powszechnego w Zagłębiu Dąbrowskim.
  • 23 sierpnia – wybuchło powstanie sejneńskie, zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową przeciwko administracji litewskiej.
  • 24 sierpnia – zakończenie I powstania śląskiego.
  • 28 sierpnia – zakończyło się powstanie sejneńskie; wojska litewskie zostały wyparte z Suwalszczyzny.
  • 29 sierpnia – wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Bobrujsk.
  • Wrzesień[]

  • 1 września:
  • Polska podpisała zawieszenie broni z Ukrainą.
  • naczelnik państwa Józef Piłsudski ratyfikował Traktat wersalski.
  • 9 wrześniaDepartament do Spraw Morskich zatwierdził pierwszy program rozwoju polskiej floty wojennej. W jej skład miały wejść: krążownik o pojemności 3000 BRT, 4 kontrtorpedowce po 800 BRT, 2 okręty podwodne (500 i 200 BRT), 6 trawlerów po 100 BRT i kilkanaście mniejszych jednostek.
  • Październik[]

  • 9 października – w Mikaszewiczach rozpoczęły się rokowania polsko-bolszewickie.
  • 11 października:
  • dokonano uroczystego otwarcia Uniwersytetu Wileńskiego.
  • w Krakowie założono pierwszy związek sportowy w niepodległej Polsce – Polski Związek Lekkiej Atletyki.
  • 12 października – w Krakowie powstał Polski Komitet Olimpijski.
  • 20 października – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski dokonał uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie, obecnej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica.
  • 28 października – w warszawskiej katedrze św. Jana odbyła się uroczystość przyjęcia sakry biskupiej przez nuncjusza Achille Ratti, późniejszego papieża Piusa XI.
  • 30 października – powstał Aeroklub Polski w Poznaniu.
  • Listopad[]

  • 2 listopada – polski statek uzbrojony Różycki poddaje się niemieckiej Weichselschutzflotille.
  • 5 listopada – powstał AZS Poznań.
  • 9 listopada – założono Towarzystwo Żeglugowe „Sarmacja”.
  • 19 listopadaJózef Piłsudski został honorowym obywatelem miasta Białegostoku.
  • 21 listopada – Rada Najwyższa na konferencji pokojowej przyznała Polsce Galicję Wschodnią.
  • 22 listopada – uchwałą Rządu RP Uniwersytetowi Lwowskiemu nadano imię jego założyciela – króla Jana Kazimierza.
  • 24 listopada – otwarcie teatru Reduta w Warszawie.
  • 30 listopada – gen. Józef Haller wydał odezwę do żołnierzy Frontu Pomorskiego.
  • Powstanie Polskiej Akademii Umiejętności.
  • Grudzień[]

  • 8 grudnia:
  • Rada Ambasadorów państw Ententy ustaliła w Paryżu linię Curzona jako wschodnią granicę Polski.
  • potyczka polsko-czechosłowacka pod Kieżmarkiem.
  • 9 grudnia:
  • ustąpił rząd Ignacego Jana Paderewskiego.
  • decyzja mocarstw zachodnich o podziale byłych flot państw zaborczych (Polsce przyznano 6 małych, rozbrojonych poniemieckich torpedowców o łącznej wyporności 2300 t)
  • 13 grudnia – powstał rząd Leopolda Skulskiego.
  • 17 grudnia – decyzją ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego, Ksawerego Praussa, powołano Tymczasową Państwową Komisję Ochrony Przyrody.
  • 20 grudnia – powstanie Polskiego Związku Piłki Nożnej.
  • 26 grudnia – założono Polski Związek Narciarski.
  • Pierre Soulages (ur. 24 grudnia 1919 w Rodez, w departemencie Aveyron) – francuski malarz i grafik. Obok Hansa Hartunga główny przedstawiciel nieprzedstawiajacego francuskiego malarstwa współczesnego – abstrakcji. Typowe dla niego kompozycje to szerokie belkokształtne czarne formy na jasnym tle.Abraham "Bram" Wiertz (ur. 21 listopada 1919 w Amsterdamie) – piłkarz holenderski grający na pozycji pomocnika. W swojej karierze rozegrał 8 meczów w reprezentacji Holandii.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.
    Metro madryckie (hiszp. Metro de Madrid) jest jednym z najstarszych systemów metra w Europie (otwarte w 1919 roku) oraz jednym z największych systemów transportu tego typu na świecie. Posiada 279 stacji i 15 linii (oraz podziemną kolejkę R, będącą integralną częścią madryckiego metra, łączącą stacje Opera i Principe Pio). W 2007 r. metro w Madrycie miało już łącznie prawie 310 km długości.
    Paweł Dżidżow, bułg. Павел Джиджов (ur. 19 lipca 1919 w Płowdiw ie, zm. 11 listopada 1952 w Sofii) – bułgarski duchowny katolicki, męczennik chrześcijański, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego.
    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.
    Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.
    Bawarska Republika Rad (niem. Bayerische Räterepublik lub też Münchner Räterepublik) – to powołana w drodze rewolucji 13 kwietnia 1919 republika socjalistyczna na terenie Bawarii. Komisarzem oświaty i nauczania publicznego został anarchista Gustav Landauer (zabity po upadku Republiki). Po krótkim okresie istnienia i funkcjonowania, 3 maja 1919 armia niemiecka wkroczyła do stolicy Bawarii, Monachium, i zakończyła istnienie republiki. Aż do 1943 roku w Moskwie działał rząd Bawarskiej Republiki Rad, rozwiązał go Józef Stalin mając w planach utworzenie przyszłej NRD.
    Uniwersytet Kalifornijski (University of California) – główny i najbardziej prestiżowy publiczny uniwersytet amerykańskiego stanu Kalifornia, de facto złożony z dziesięciu uniwersytetów i określany jako ich system. Wraz z systemem California State University i Community Colleges tworzy trójgałęziowy system publicznego szkolnictwa wyższego Kalifornii.

    Reklama