• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 1919



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    František Daneš (ur. 23 lipca 1919 w Písku, zm. 18 marca 2015 w Pradze) – czeski językoznawca. W swojej działalności naukowo-badawczej koncentrował się na bohemistyce (problematyka literackiej czeszczyzny) i językoznawstwie ogólnym. Poświęcił się przede wszystkim syntaktyce, semantyce, fonologii, stylistyce, socjolingwistyce i lingwistyce tekstu. Autor bądź współautor licznych publikacji naukowych; członek rad redakcyjnych czasopism fachowych. Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.

    Wydarzenia w Polsce[ | edytuj kod]

    Styczeń[ | edytuj kod]

  • 2 stycznia:
  • powstańcy wielkopolscy zdobyli Nowy Tomyśl.
  • polscy żandarmi, podczas procedury wydalania z kraju, zamordowali 4 z 5 członków misji Rosyjskiego Czerwonego Krzyża, przybyłej do Warszawy 20 grudnia 1918 roku w celu wynegocjowania repatriacji jeńców rosyjskich z czasu I wojny światowej. Piąty z członków misji przeżył udając martwego.
  • 4 stycznia – powstańcy wielkopolscy zaatakowali bez powodzenia oddziały niemieckie w Zbąszyniu.
  • 4-5 styczniazamach stanu zorganizowany przez środowiska endeckie, w tym pułkownika Mariana Żegoty-Januszajtisa z zamiarem obalenia rządu Jędrzeja Moraczewskiego.
  • 5/6 styczniabitwa o Ławicę: w nocy powstańcy wielkopolscy zdobyli lotnisko Ławica.
  • 8 styczniaNaczelna Rada Ludowa objęła władzę na terenach odbitych Niemcom podczas powstania wielkopolskiego.
  • 9 stycznia – powstańcy wielkopolscy dokonali nalotu bombowego na lotnisko we Frankfurcie nad Odrą.
  • 11 styczniaTymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby. Był to pierwszy polski akt prawny dotyczący ubezpieczenia na wypadek choroby.
  • 12 stycznia – zajęcie przez Ukraińców Żółkwi, Dublan i Kulikowa i odcięcie przez nich Lwowa od polskiej Grupy Operacyjnej „Bug” gen. Jana Romera w rejonie Rawy Ruskiej.
  • 13 stycznia:
  • pod naciskiem mocarstw zachodnich polskie oddziały zostały wycofane ze Spisza i Orawy. Czechosłowacja zgodziła się w zamian przepuścić przez swoje terytorium tranzyt broni dla Polski.
  • władze niemieckie wprowadziły stan oblężenia dla Górnego Śląska, który został odwołany 1 maja 1919 roku.
  • 15 stycznia – Polska została zaproszona przez zwycięskie państwa Ententy do udziału w konferencji pokojowej.
  • 16 stycznia – powstał rząd Ignacego Jana Paderewskiego. Ignacy Jan Paderewski pełnił funkcję prezesa Rady Ministrów i równocześnie był ministrem spraw zagranicznych.
  • 18 stycznia – założono Polski Czerwony Krzyż.
  • 21 stycznia – Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego.
  • 23 stycznia – na rozkaz premiera K. Kramářa i prezydenta T. Masaryka 16 tys. żołnierzy czeskich najechało na Śląsk Cieszyński; rozpoczęła się wojna polsko-czechosłowacka.
  • 26 stycznia:
  • odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego.
  • wojska czeskie, korzystając z zaangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę.
  • 28 stycznia:
  • bitwa pod Skoczowem z wojskami czeskimi. Zakończyła się 30 stycznia powodzeniem strony polskiej, ponieważ została zatrzymana ofensywa wojsk czeskich (czechosłowacko-polskie konflikty graniczne).
  • 29 stycznia:
  • Roman Dmowski – przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego – przedstawił na konferencji w Paryżu polskie postulaty odnośnie granicy polskiej po I wojnie światowej.
  • Luty[ | edytuj kod]

  • 1 lutego – w związku z konfliktem polsko-czeskim w krakowskiej elektrowni odbył się wiec pracowników. Domagano się na nim usunięcia z pracy wszystkich Czechów zatrudnionych w mieście, a zwłaszcza w krakowskich tramwajach.
  • 3 lutego – podpisanie polsko-czeskiego układu o tymczasowej granicy na Śląsku Cieszyńskim.
  • 4 lutegoWołomin otrzymał prawa miejskie na mocy dekretu Naczelnika RP Marszałka Józefa Piłsudskiego, wojska polskie zdobyły Kowel
  • 5 lutego – papież Benedykt XV utworzył Ordynariat Polowy Wojska Polskiego.
  • 7 lutego:
  • podpisano dekret o powszechnym obowiązku służby wojskowej i o obowiązku szkolnym, powołano do życia Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.
  • powołano Najwyższą Izbę Kontroli.
  • 8 lutegodekretem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego została utworzona Pocztowa Kasa Oszczędności (obecnie PKO BP SA).
  • 10 lutego – w Warszawie zainaugurował obrady Sejm Ustawodawczy. Kadencja trwała do 27 listopada 1922 r.
  • 13-16 lutego – zwycięstwo polskie w bitwie pod Berezą Kartuską.
  • 14 lutego:
  • wojna polsko-bolszewicka: starcie polskiego oddziału kapitana Mienickiego z oddziałem bolszewickim należącym do Frontu Zachodniego w Berezie Kartuskiej. Przeprowadzony o 7 rano polski atak na Berezę Kartuską Norman Davies w książce Biały Orzeł, Czerwona Gwiazda uznaje za początek wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920.
  • pierwszym marszałkiem Sejmu wybrano Wojciecha Trąmpczyńskiego, działacza endeckiego z Wielkopolski.
  • 16 lutego – przerwanie działań zbrojnych w Wielkopolsce (powstanie wielkopolskie) – rozejm w Trewirze.
  • 19 lutego – opuszczony przez Niemców Białystok został zajęty przez Wojsko Polskie i przyłączony do Rzeczypospolitej.
  • 20 lutego:
  • Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
  • Józef Piłsudski został zatwierdzony przez Sejm Ustawodawczy jako Głowa państwa z tytułem Naczelnika Państwa. Piłsudski złożył swą władzę 14 grudnia 1922 roku na ręce wybranego przez Zgromadzenie Narodowe, na mocy konstytucji marcowej, Prezydenta RP, Gabriela Narutowicza.
  • 21 lutego – założono klub sportowy Szombierki Bytom.
  • 25 lutego:
  • polsko-czechosłowacki konflikt graniczny: wojsko polskie wkroczyło do Cieszyna.
  • Wielka Brytania uznała niepodległość Polski.
  • Marzec[ | edytuj kod]

  • 3 marca – utworzono Kurię Biskupią Wojsk Polskich.
  • 9 marca – ochotnicza kompania powstańców wielkopolskich wyruszyła do Małopolski, aby wziąć udział w walkach z Ukraińcami.
  • 14 marca:
  • utworzono Instytut Wojskowo-Techniczny.
  • wojna polsko-bolszewicka: w Nieświeżu wybuchło powstanie antybolszewickie.
  • 15 marca – w Warszawie podpisany został układ o rozejmie polsko-niemieckim w sprawie Wielkopolski.
  • 19 marca – bolszewicy zdławili 5-dniowe zbrojne wystąpienie polskiej ludności Nieświeża.
  • 20 marca – stanowisko szefa Sekcji Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych objął gen. ppor. mar. Kazimierz Porębski.
  • 27 marcaAleksy Rżewski został rządowym komisarzem miasta Łodzi.
  • 30 marcawojna polsko-ukraińska: rozkazem Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego utworzony został Front Wołyński dowodzony przez generała Aleksandra Karnickiego.
  • Kwiecień[ | edytuj kod]

  • 1 kwietnia:
  • powołano Główny Urząd Miar.
  • założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
  • w poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.
  • 2 kwietnia – założono Polskie Towarzystwo Matematyczne.
  • 4 kwietnia:
  • został założony Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
  • w Warszawie otwarto kabaret Qui Pro Quo.
  • 5 kwietniawojna polsko-bolszewicka: wojsko polskie dokonało w zdobytym Pińsku masakry 35 Żydów, oskarżanych o popieranie bolszewików.
  • 8 kwietnia – założono Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie.
  • 10 kwietnia – okupowane przez Niemców od września 1915 roku Grodno zostało przejęte przez polskie władze administracyjne.
  • 11 kwietnia – utworzono Główny Urząd Zaopatrywania Armii (GUZA).
  • 12 kwietnia – w Łucku rozpoczęto zjazd ziemian, podczas którego powstał Związek Ziemian Wołynia. Zajęto się sprawą polskiego stanu posiadania na Rusi.
  • 16 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się ofensywa wojsk polskich.
  • początek operacji sprowadzania do Polski armii generała Józefa Hallera.
  • w Warszawie odbył się zjazd Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej; jego przewodniczącym wybrano Stanisława Dubois.
  • 17 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: polskie wojska zdobyły Lidę.
  • Jarogniew Drwęski objął stanowisko pierwszego po zaborach prezydenta Poznania.
  • 18 kwietnia:
  • wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Nowogródek.
  • założono Muzeum Narodowe w Poznaniu.
  • 19 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: oddziały polskie odbiły Wilno.
  • 20 kwietnia – do kraju przybył pierwszy pociąg z żołnierzami Armii Hallera.
  • 22 kwietniaJózef Piłsudski skierował odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
  • 23 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: w trwającym od zajęcia Wilna w dniu 19 kwietnia pogromie zginęło około 50 Żydów, oskarżanych o sprzyjanie bolszewikom i strzelanie do wkraczających oddziałów polskich.
  • 23-26 kwietnia:
  • nadzwyczajny XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego.
  • XV Kongres Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego.
  • XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej w Krakowie.
  • 26 kwietnia – na mocy dekretów Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego utworzono Straż Więzienną w Polsce.
  • 27-28 kwietnia – kongres zjednoczeniowy Polskiej Partii Socjalistycznej, Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego oraz Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego. Nowa partia przyjęła nazwę Polska Partia Socjalistyczna. Kongres został uznany za XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej.
  • 29 kwietnia – uchwałą Sejmu dzień 3 maja został ogłoszony świętem narodowym.
  • 30 kwietnia:
  • Sokółka została przyłączona do Polski.
  • w łódzkiej synagodze Julian Tuwim poślubił Stefanię Marchew.
  • Maj[ | edytuj kod]

  • 1 maja – Polska została członkiem Światowego Związku Pocztowego (UPU).
  • 2 maja:
  • Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych została przekształcona w Departament dla Spraw Morskich.
  • Hugh S. Gibson został ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Polsce.
  • 3 maja – odbyły się pierwsze uroczyste obchody święta narodowego (rocznica uchwalenia w dniu 3 maja 1791 r. konstytucji).
  • 7 maja – w Poznaniu otwarto Wszechnicę Piastowską, obecny Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.
  • 10 maja – do Białegostoku przyłączono 13 okolicznych wsi.
  • 11 maja – zjazd spółdzielni robotniczych w Warszawie powołał Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych.
  • 12 maja – w Warszawie powstała Francuska Szkoła Pilotów.
  • 21 maja – rozpoczęła działalność Oficerska Szkoła Aeronautyczna.
  • 22 majawojna polsko-ukraińska: wojska ukraińskie zakończyły oblężenie Lwowa i wycofały się wobec ofensywy Wojska Polskiego.
  • 29 maja – w Poznaniu zbudowano pociąg pancerny Danuta.
  • Czerwiec[ | edytuj kod]

  • 13 czerwca:
  • założono Centralną Bibliotekę Wojskową w Warszawie.
  • do Polski przybyła amerykańska misja rządowa mająca na celu zbadanie traktowania Żydów w Polsce.
  • 15 czerwca – utworzenie Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie.
  • Lipiec[ | edytuj kod]

  • 10 lipca – uchwała Sejmu w sprawie zasad reformy rolnej. Ustalono limity wielkości gospodarstw prywatnych, dla Polski centralnej 180 ha, dla Kresów 400 ha.
  • 13 lipca:
  • w bitwie pod Jazłowcem 14. Pułk Ułanów 4. Dywizji Strzelców Polskich odniósł zwycięstwo nad wojskami Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.
  • założono klub sportowy Wawel Kraków.
  • 14 lipca – na Rynku Głównym w Krakowie odbył się przegląd wojsk z okazji święta narodowego Francji (zburzenie Bastylii – 14 lipca 1789). Obecni byli biskup Adam Sapieha, gen. Józef Haller i francuscy oficerowie służący w jego armii.
  • 17 lipca – wojsko polskie wyparło ze Zbrucza armię ukraińską, kończąc w ten sposób wojnę polsko-ukraińską.
  • 20 lipca:
  • pierwszy w odrodzonej Polsce nuncjusz apostolski Achilles Ratti przedstawił Naczelnikowi Państwa w Belwederze listy uwierzytelniające.
  • zawarto rozejm pomiędzy dowództwem Wojska Polskiego i oddziałami Semena Petlury.
  • 24 lipcaSejm uchwalił ustawę o organizacji Policji Państwowej i o bezpieczeństwie państwa. W rocznicę tego wydarzenia obchodzone jest Święto Policji (Dzień Policjanta).
  • 27 lipca – po drobnych potyczkach z oddziałami litewskimi wojska polskie wkroczyły do Augustowa. Miasto zajęła grupa gen. Falewicza.
  • 31 lipcaSejm RP ratyfikował traktat wersalski.
  • Sierpień[ | edytuj kod]

  • 1 sierpnia – Sejm RP uchwalił ustawę o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej oraz o orderze Virtuti Militari.
  • 8 sierpnia – wojska polskie zajęły Mińsk.
  • 14 sierpnia:
  • wybuchł strajk 140 tys. robotników na terytorium dzisiejszego GOP na Górnym Śląsku, poprzedzający wybuch zbrojnego powstania.
  • założono klub piłkarski Ruch Radzionków.
  • 15 sierpnia – w Mysłowicach w Myslowitzgrube strażnicy graniczni Rzeszy Niemieckiej spacyfikowali (Masakra w Mysłowicach) bunt pracowniczy górników, ich żon i dzieci, co zostało wykorzystane jako pretekst do wybuchu I powstania śląskiego.
  • 16-17 sierpnia – wybuchło I powstanie śląskie.
  • 18 sierpnia:
  • I powstanie śląskie: zwycięska dla Polaków bitwa pod Godowem.
  • wybuch strajku powszechnego w Zagłębiu Dąbrowskim.
  • 23 sierpnia – wybuchło powstanie sejneńskie, zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową przeciwko administracji litewskiej.
  • 24 sierpnia – zakończenie I powstania śląskiego.
  • 28 sierpnia – zakończyło się powstanie sejneńskie; wojska litewskie zostały wyparte z Suwalszczyzny.
  • 29 sierpnia – wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Bobrujsk.
  • Wrzesień[ | edytuj kod]

  • 1 września:
  • Polska podpisała zawieszenie broni z Ukrainą.
  • naczelnik państwa Józef Piłsudski ratyfikował Traktat wersalski.
  • 9 wrześniaDepartament do Spraw Morskich zatwierdził pierwszy program rozwoju polskiej floty wojennej. W jej skład miały wejść: krążownik o pojemności 3000 BRT, 4 kontrtorpedowce po 800 BRT, 2 okręty podwodne (500 i 200 BRT), 6 trawlerów po 100 BRT i kilkanaście mniejszych jednostek.
  • Październik[ | edytuj kod]

  • 9 października – w Mikaszewiczach rozpoczęły się rokowania polsko-bolszewickie.
  • 11 października:
  • dokonano uroczystego otwarcia Uniwersytetu Wileńskiego.
  • w Krakowie założono pierwszy związek sportowy w niepodległej Polsce – Polski Związek Lekkiej Atletyki.
  • 12 października – w Krakowie powstał Polski Komitet Olimpijski.
  • 20 października – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski dokonał uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie, obecnej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica.
  • 28 października – w warszawskiej katedrze św. Jana odbyła się uroczystość przyjęcia sakry biskupiej przez nuncjusza Achille Ratti, późniejszego papieża Piusa XI.
  • 30 października – powstał Aeroklub Polski w Poznaniu.
  • Listopad[ | edytuj kod]

  • 2 listopada – polski statek uzbrojony Różycki poddaje się niemieckiej Weichselschutzflotille.
  • 5 listopada – powstał AZS Poznań.
  • 9 listopada – założono Towarzystwo Żeglugowe „Sarmacja”.
  • 19 listopadaJózef Piłsudski został honorowym obywatelem miasta Białegostoku.
  • 21 listopada – Rada Najwyższa na konferencji pokojowej przyznała Polsce Galicję Wschodnią.
  • 22 listopada – uchwałą Rządu RP Uniwersytetowi Lwowskiemu nadano imię jego założyciela – króla Jana Kazimierza.
  • 24 listopada – otwarcie teatru Reduta w Warszawie.
  • 30 listopada – gen. Józef Haller wydał odezwę do żołnierzy Frontu Pomorskiego.
  • Powstanie Polskiej Akademii Umiejętności.
  • Grudzień[ | edytuj kod]

  • 8 grudnia:
  • Rada Ambasadorów państw Ententy ustaliła w Paryżu linię Curzona jako wschodnią granicę Polski.
  • potyczka polsko-czechosłowacka pod Kieżmarkiem.
  • 9 grudnia:
  • ustąpił rząd Ignacego Jana Paderewskiego.
  • decyzja mocarstw zachodnich o podziale byłych flot państw zaborczych (Polsce przyznano 6 małych, rozbrojonych poniemieckich torpedowców o łącznej wyporności 2300 t)
  • 13 grudnia – powstał rząd Leopolda Skulskiego.
  • 17 grudnia – decyzją ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego, Ksawerego Praussa, powołano Tymczasową Państwową Komisję Ochrony Przyrody.
  • 20 grudnia – powstanie Polskiego Związku Piłki Nożnej.
  • 26 grudnia – założono Polski Związek Narciarski.
  • Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.Pierre Soulages (ur. 24 grudnia 1919 w Rodez, w departemencie Aveyron) – francuski malarz i grafik. Obok Hansa Hartunga główny przedstawiciel nieprzedstawiajacego francuskiego malarstwa współczesnego – abstrakcji. Typowe dla niego kompozycje to szerokie belkokształtne czarne formy na jasnym tle.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Abraham "Bram" Wiertz (ur. 21 listopada 1919 w Amsterdamie) – piłkarz holenderski grający na pozycji pomocnika. W swojej karierze rozegrał 8 meczów w reprezentacji Holandii.
    Jerzy Karol Ablewicz (ur. 1 listopada 1919 w Krośnie, zm. 31 marca 1990 w Tarnowie) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup ad personam, biskup diecezjalny tarnowski w latach 1962–1990.
    Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (transkrypcja z hebrajskiego: Chasid Umot ha-Olam, חסיד אומות העולם) – najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Jad Waszem w Jerozolimie.
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.
    13 kwietnia jest 103. (w latach przestępnych 104.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 262 dni.
    Metro madryckie (hiszp. Metro de Madrid) jest jednym z najstarszych systemów metra w Europie (otwarte w 1919 roku) oraz jednym z największych systemów transportu tego typu na świecie. Posiada 279 stacji i 15 linii (oraz podziemną kolejkę R, będącą integralną częścią madryckiego metra, łączącą stacje Opera i Principe Pio). W 2007 r. metro w Madrycie miało już łącznie prawie 310 km długości.
    Paweł Dżidżow, bułg. Павел Джиджов (ur. 19 lipca 1919 w Płowdiw ie, zm. 11 listopada 1952 w Sofii) – bułgarski duchowny katolicki, męczennik chrześcijański, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.366 sek.