• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • - 471143 2010 EK139

    Przeczytaj także...
    Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada w przybliżeniu średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.Ekliptyka – (z gr. έκλειψις zaćmienie) wielkie koło na sferze niebieskiej, po którym w ciągu roku pozornie porusza się Słońce obserwowane z Ziemi.
    Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

    (471143) Dziewannaplanetoida z grupy obiektów transneptunowych, krążąca wokół Słońca w tzw. rezonansie orbitalnym 2:7 z Neptunem. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie (471143) 2010 EK139.

    Odkrycie i nazwa[ | edytuj kod]

    Planetoida ta została odkryta 13 marca 2010 roku w programie OGLE-IV przez zespół astronomów Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego przy użyciu kamery obrazującej niebo zainstalowanej przy 1,3 m teleskopie warszawskim w Obserwatorium Las Campanas. Do zespołu odkrywców należeli A. Udalski, S.S. Sheppard, M. Kubiak, C.A. Trujillo. Planetoidzie nadano imię Dziewanna, słowiańskiej bogini dzikiej przyrody, lasów i polowań.

    2010 EL139 – planetoida należąca do grupy obiektów transneptunowych. Planetoida ta została odkryta w marcu 2010 roku w programie OGLE-IV przez zespół astronomów Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego przy użyciu kamery obrazującej niebo zainstalowanej przy 1,3 m teleskopie warszawskim w Obserwatorium Las Campanas. Nazwa planetoidy jest oznaczeniem tymczasowym, nie posiada też jeszcze oficjalnej numeracji.Teleskop (gr. tēle-skópos – daleko widzący) – jest narzędziem, które służy do obserwacji odległych obiektów poprzez zbieranie promieniowania elektromagnetycznego (np. światła widzialnego). Pierwsze znane praktyczne teleskopy zostały skonstruowane przy użyciu soczewek ze szkła w Holandii na początku XVII wieku przez Hansa Lippersheya, a wkrótce potem przez Galileusza we Włoszech. Znalazły zastosowanie w działaniach militarnych i w astronomii.

    Orbita[ | edytuj kod]

    (471143) Dziewanna okrąża Słońce po mocno wydłużonej eliptycznej orbicie w ciągu ok. 593 lat w średniej odległości 70,54 j.a. Nachylenie jej orbity względem ekliptyki to 29,4°, a mimośród jej orbity wynosi 0,5386. Planetoida ta – wraz z 2010 HE79, 2010 EL139 i 2010 FX86 – jest jedną z czterech nowo odkrytych planetoid przez polskich astronomów. Jest to planetoida o wydłużonej orbicie. Należy ona do dużych obiektów transneptunowych.

    Planeta karłowata – rodzaj obiektu astronomicznego, pośredni między planetami a małymi ciałami niebieskimi. Planety karłowate, wbrew nazwie, nie zaliczają się do planet.Oto lista (niepełna) planetoid zwanych transneptunami (skrót ang. TNO – trans-Neptunian object) i ich księżyców w kolejności odkrywania.

    Jest jednym z większych obiektów odkrytych w ciągu kilku ostatnich lat w Układzie Słonecznym. Początkowo jego rozmiary szacowano nawet na ok. 1000 km, co pozwalałoby umieścić go w końcówce pierwszej dwudziestki największych planetoid. Ocenia się jednak, że średnica planetoidy (471143) Dziewanna wynosi ok. 470 km, co nadal czyni ją jednym z czterdziestu największych samodzielnych ciał Układu Słonecznego i kandydatem na planetę karłowatą.

    Andrzej Jarosław Udalski (ur. 22 stycznia 1957 w Łodzi) – polski astronom i astrofizyk, profesor nauk fizycznych, dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.(471165) 2010 HE79 – planetoida, obiekt transneptunowy należący do grupy plutonków. Planetoida ta została odkryta 21 kwietnia 2010 roku w programie OGLE-IV przez zespół astronomów Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego przy użyciu kamery obrazującej niebo zainstalowanej przy 1,3 m teleskopie w Obserwatorium Las Campanas. Planetoida nie ma jeszcze nazwy, a jedynie numer i oznaczenie tymczasowe.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista planetoid 471001–472000
  • lista ponumerowanych planetoid
  • lista obiektów transneptunowych
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. (471143) Dziewanna w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.) [data dostępu: 2018-09-30]
    2. Wm. Robert Johnston: List of Known Trans-Neptunian Objects (ang.). Johnston's Archive, 2018-04-22. [dostęp 2018-09-30].
    3. Polscy kandydaci na „planety karłowate”. W: Astronomia.pl [on-line]. 2010-05-10. [dostęp 2015-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-24)].
    4. MPEC. 2018-09-25.
    5. Dziewanna - największy "polski" obiekt w Układzie Słonecznym, „Nauka w Polsce”, 5 października 2018 [dostęp 2018-10-05] (pol.).
    6. Krzysztof Urbański: Układ Słoneczny coraz większy. W: rp.pl [on-line]. 2010-05-04. [dostęp 2015-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • (471143) Dziewanna w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  • (471143) Dziewanna w bazie Minor Planet Center (ang.)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Diagram orbity (471143) Dziewanna w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  • Rezonans orbitalny – w mechanice nieba zjawisko związane z obiegiem dwóch ciał niebieskich (np. planet) wokół masywnego obiektu (np. gwiazdy), przy czym obydwa obiegające masywny obiekt ciała pozostają w pewnym związku grawitacyjnym pomiędzy sobą, tak, iż na określoną liczbę okrążeń jednego wypada jakaś wielokrotność okrążeń drugiego. Należy dodać, że jedno z tych krążących ciał ma znacznie większą masę od drugiego i to jego oddziaływanie właśnie ma decydujący wpływ na powstanie rezonansu orbitalnego.Układ Słoneczny – układ planetarny składający się ze Słońca i powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te to osiem planet, ponad 160 znanych księżyców planet, pięć znanych (a prawdopodobnie kilkadziesiąt) planet karłowatych i miliardy (a być może nawet biliony) małych ciał Układu Słonecznego, do których zalicza się planetoidy, komety, meteoroidy i pył międzyplanetarny.




    Warto wiedzieć że... beta

    Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona 19 listopada 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według The Times Higher Education Supplement (QS World University Rankings). W rankingu szanghajskim (ARWU) z 2012 roku uczelnia została sklasyfikowana na miejscach 301-400. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 234. pośród wszystkich typów uczelni. Corocznie uniwersytet zajmuje 1-2 miejsce w rankingu polskich uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".
    Dziewanna – bogini słowiańska z panteonu Długoszowego, utożsamiana przez Długosza z rzymską Dianą, wymieniona wspólne z Marzanną.
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    Lista ponumerowanych planetoid – lista planetoid odkrytych i skatalogowanych przez Minor Planet Center, którym nadano kolejne numery katalogowe. Baza danych małych ciał Układu Słonecznego prowadzona jest przez Jet Propulsion Laboratory. Z uwagi na zastosowaną numerację lista obejmuje również wszystkie planety karłowate. Zestawienie to do planetoid zalicza też obiekty transneptunowe, których budowa w większości jest nieznana.
    Obiekty transneptunowe, transneptuny lub transneptunowce (ang. trans-Neptunian object – TNO) – planetoidy obiegające Słońce po orbitach znajdujących się poza trajektorią Neptuna. Należą do nich ciała wielkości Plutona oraz mniejsze. Obszar ich występowania dzielony jest na Pas Kuipera i dysk rozproszony, niektóre jeszcze odleglejsze ciała określa się jako obiekty odłączone.
    Ekscentryczność (inaczej mimośród) – wielkość charakteryzująca kształt orbity, opisywanej równaniem parametrycznym krzywej stożkowej. Oznacza się ją symbolem e. Najczęściej używana przy opisie toru ruchu ciała obiegającego drugie ciało pod wpływem siły grawitacji. W ogólności tor ruchu jest taki sam w polu każdej siły centralnej proporcjonalnej do odwrotności kwadratu odległości od centrum (1/r; w szczególności siły elektrostatycznej).
    2010 FX86 – planetoida należąca do grupy obiektów transneptunowych typu cubewano. Planetoida ta została odkryta w marcu 2010 roku w programie OGLE-IV przez zespół astronomów Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Andrzeja Udalskiego przy użyciu kamery obrazującej niebo zainstalowanej przy 1,3 m teleskopie warszawskim w Obserwatorium Las Campanas. Nazwa planetoidy jest oznaczeniem tymczasowym, nie posiada też jeszcze oficjalnej numeracji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.