• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • - 25143 Itokawa

    Przeczytaj także...
    Orbita – tor ciała (ciała niebieskiego lub sztucznego satelity) krążącego wokół innego ciała niebieskiego. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.Potencjalnie niebezpieczne asteroidy (ang.: Potentially Hazardous Asteroid, w skrócie: PHA) – planetoidy poruszające się wokół Słońca po orbitach przecinających orbitę Ziemi lub znajdujących się w jej pobliżu. Z powodu możliwych zbliżeń do Ziemi, mogą one zderzyć się z nią, czego skutkiem mogą być wielkie zniszczenia na powierzchni Ziemi, a nawet zmiany klimatyczne. W przeszłości Ziemia niejednokrotnie zderzała się z obiektami różnej wielkości, czego świadectwem są kratery uderzeniowe na jej powierzchni (lub pod nią, w przypadku części starszych). Potencjalnie niebezpieczne planetoidy zalicza się do większej klasy potencjalnie niebezpiecznych obiektów.
    Jednostka astronomiczna, oznaczenie au (dawniej również AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa dokładnie 149 597 870 700 m. Dystans ten odpowiada w przybliżeniu średniej odległości Ziemi od Słońca. Definicja i oznaczenie zostały przyjęte podczas posiedzenia Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pekinie w 2012 roku.

    (25143) Itokawaplanetoida z grupy Apolla należąca do obiektów NEO i zaliczana do PHA.

    Odkrycie[ | edytuj kod]

    Planetoida została odkryta 26 września 1998 w programie LINEAR.

    Ekliptyka – (z gr. έκλειψις zaćmienie) wielkie koło na sferze niebieskiej, po którym w ciągu roku pozornie porusza się Słońce obserwowane z Ziemi.Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 10871 zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXVII, odbył się w sierpniu 2012 w Pekinie), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach). Zorganizowana jest w 37 komisji specjalistycznych grupujących się w 12 zespołach. Obecnym prezydentem MUA jest Robert Williams, a sekretarzem generalnym Ian F. Corbett.

    Obiekt ten nazwano na cześć Hideo Itokawy, japońskiego specjalisty od techniki rakietowej. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (25143) 1998 SF36.

    Orbita[ | edytuj kod]

    Orbita (25143) Itokawa jest nachylona do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 1,62°. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje 1 rok i 191 dni, krążąc w średniej odległości 1,32 j.a. od Słońca. Średnia prędkość orbitalna tej planetoidy to 25,37 km/s.

    Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Właściwości fizyczne[ | edytuj kod]

    Obraz radarowy planetoidy Itokawa

    Itokawa ma nieregularny, owalny kształt, jego rozmiary to 535×294×209 m. Planetoida ta ma albedo 0,53, jej jasność absolutna wynosi 19,2. Obraca się ona raz na 12 godzin i 8 minut wokół własnej osi.

    Powierzchnia (25143) Itokawy zawiera przede wszystkim krzemiany; planetoida ta zalicza się do typu S. Na tym małym obiekcie możemy dostrzec wiele większych lub mniejszych kamieni i głazów, miejsc równinnych – podobnych do mórz księżycowych – i obszarów wyżynnych, na których dominują kilkunastometrowe wzniesienia. Widoczne są także liczne małe kratery.

    Absolutna wielkość gwiazdowa – obserwowana wielkość gwiazdowa (a zatem wyrażona w magnitudo), jaką miałby obiekt oglądany z pewnej ustalonej odległości, przy braku pochłaniania światła w przestrzeni międzygwiezdnej. W przypadku obiektów poza Układem Słonecznym przyjęto jako odległość odniesienia 10 parseków.Grupa planetoidy Apollo – grupa planetoid bliskich Ziemi, krążących po orbitach przecinających nie tylko orbitę Ziemi, ale także Wenus, a czasami nawet Merkurego. Przedstawicielami tej kategorii planetoid są np.: (1566) Ikar czy (4179) Toutatis. Cała grupa wzięła nazwę od planetoidy (1862) Apollo.

    Eksploracja[ | edytuj kod]

    W sierpniu 2005 roku japońska sonda kosmiczna Hayabusa dotarła do tej planetoidy, stając się jej sztucznym satelitą i przeprowadzając jej badania. Sonda dwukrotnie wylądowała na jej powierzchni (20 i 26 listopada 2005). Dokonano także próby pobrania próbek gruntu, które jednak zakończyły się niepowodzeniem, ze względu na problemy techniczne w trakcie obu lądowań. Naukowcy mieli nadzieję, że mimo to do urządzenia pobierającego próbki dostało się nieco pyłu w trakcie manewrów sondy, nie było jednak co do tego pewności. Kapsuła powrotna sondy wylądowała pomyślnie 13 czerwca 2010 w Australii, kończąc trwającą 7 lat misję. 16 listopada 2010 Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej potwierdziło, że około 1500 drobinek materii znalezionych w pojemniku pochodzi z planetoidy.

    Planetoida klasy S – planetoida, u której można zidentyfikować na podstawie analizy jej widma i albedo skład chemiczny powierzchni. W grupie tej charakterystyczne jest występowanie krzemu i krzemianów. Planetoidy te wykazują wyższe albedo (0,15-0,25). Jest to druga pod względem liczebności grupa planetoid, stanowi ok. 17% całej populacji. Skład podobny jest do skalnych meteorytów – chondrytów, które pochodzą najprawdopodobniej od tych planetoid.Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.

    Formacje geologiczne na powierzchni (25143) Itokawa[ | edytuj kod]

    Regiony[ | edytuj kod]

    Kratery[ | edytuj kod]

    Naukowcy, pracujący w zespole „Hayabusa”, używają także roboczych nazw dla innych mniejszych formacji na Itokawie, które nie są jednak zatwierdzone oficjalnie przez IAU: [1] [2]

    Hideo Itokawa (jap. 糸川英夫, Itokawa Hideo, ur. 20 lipca 1912 w Tokio, zm. 21 lutego 1999 w Maruko w prefekturze Nagano) – inżynier, specjalista w konstrukcjach lotniczych, pionier japońskiego programu kosmicznego. W Japonii znany pod pseudonimem Doktor Rakieta (z ang. Dr. Rocket).Hayabusa (jap. はやぶさ, sokół wędrowny) – sonda kosmiczna wystrzelona 9 maja 2003 r. przez Japońską Agencję Badań Kosmicznych (JAXA) w celu zebrania próbek materii z planetoidy (25143) Itokawa i dostarczenia ich na Ziemię. Itokawa to licząca 294 m szerokości i 535 m długości planetoida należąca do grupy Apollo. Oficjalne oznaczenie Hayabusa to MUSES-C (jap. ミューゼスC, MUSES-C). Sonda weszła na orbitę heliocentryczną w pobliżu Itokawy w połowie września 2005 r., a czujniki pojazdu rozpoczęły skanowanie powierzchni tego ciała niebieskiego. Badania miały określić kształt, prędkość obrotową, topografię, kolor, skład, gęstość oraz historię geologiczną planetoidy. W listopadzie 2005 roku sonda wylądowała na powierzchni planetoidy w celu pobrania dwóch próbek. Kapsuła z próbkami dostarczona została na Ziemię 13 czerwca 2010.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista planetoid 25001–26000
  • lista ponumerowanych planetoid
  • grupa Apolla
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. List Of The Potentially Hazardous Asteroids (PHAs) (ang.). IAU Minor Planet Center. [dostęp 2010-11-30].
    2. Rozpoczęto wydobywanie zebranych przez sondę Hayabusa cząstek pyłu. „Astronomia. Przegląd Wiadomości Astronomicznych”, s. 56, 2010. 
    3. Asahi Shimbun: Asteroid dust confirmed in space probe (ang.)

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • (25143) Itokawa w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  • (25143) Itokawa w bazie Minor Planet Center (ang.)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Diagram orbity (25143) Itokawa w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  • Informacje i zdjęcia [3] (ang.)
  • Hayabusa (Muses-C) (ang.)
  • USGS: Itokawa nomenclature (ang.)
  • Obraz stereoskopowy planetoidy (25143) Itokawa w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia
  • Rakieta to pojazd latający lub pocisk, napędzany silnikiem rakietowym. Obiekt ten uzyskuje siłę ciągu dzięki reakcji szybko wyrzucanych gazów spalinowych lub innych mediów (np. sprężone gazy, przegrzana para) z dysz silnika rakietowego, zgodnie z trzecią zasadą dynamiki Newtona. Często pojęcie rakiety jest używane w znaczeniu silnika rakietowego lub pocisku rakietowego. Rakiety służą między innymi do przenoszenia ładunku, np. statku kosmicznego, głowic bojowych, sztucznych satelitów w warunkach przestrzeni kosmicznej, gdzie nie ma żadnej zewnętrznej substancji, której pojazd mógłby użyć jako elementu napędzającego.Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.




    Warto wiedzieć że... beta

    Planetoidy bliskie Ziemi (ang. Near-Earth asteroids, NEA) – planetoidy z klasy obiektów bliskich Ziemi, których perihelium orbity znajduje się w pobliżu orbity Ziemi i jest mniejsze niż 1,3 j.a.
    Lista ponumerowanych planetoid – lista planetoid odkrytych i skatalogowanych przez Minor Planet Center, którym nadano kolejne numery katalogowe. Baza danych małych ciał Układu Słonecznego prowadzona jest przez Jet Propulsion Laboratory. Z uwagi na zastosowaną numerację lista obejmuje również wszystkie planety karłowate. Zestawienie to do planetoid zalicza też obiekty transneptunowe, których budowa w większości jest nieznana.
    The Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR, (pol.) Projekt Poszukiwania Planetoid Bliskich Ziemi im. Lincolna) – projekt, przy którego realizacji współpracują Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, NASA oraz Laboratorium Lincolna z MIT. Celem przedsięwzięcia jest skatalogowanie planetoid, w celu wyznaczenia ich orbit, a co za tym idzie oszacowania ryzyka zderzenia z Ziemią. Obserwacje przeprowadzane są za pomocą dwóch teleskopów znajdujących się w placówce Laboratorium Lincolna na terenie poligonu rakietowego White Sands Missile Range, niedaleko Socorro w stanie Nowy Meksyk. Wyniki badań przesyłane są do Minor Planet Center.
    Jet Propulsion Laboratory (pl. Laboratorium Napędu Odrzutowego) – jedno z centrów badawczych NASA, znajduje się w miejscowości Pasadena w stanie Kalifornia, ok. 50 km na północ od Los Angeles. JPL jest odpowiedzialny za prowadzenie lotów bezzałogowych dla NASA, jest centrum dowodzenia dla prób przeprowadzanych przez NASA w przestrzeni kosmicznej poza strefą przyciągania Ziemi.
    Minor Planet Center – organizacja działająca pod auspicjami Międzynarodowej Unii Astronomicznej odpowiedzialna za zbieranie danych obserwacyjnych małych ciał Układu Słonecznego (planetoid i komet). Działa przy Smithsonian Astrophysical Observatory (SAO), które jest częścią Center for Astrophysics (CfA) wraz z Harvard College Observatory (HCO).
    Krater uderzeniowy – koliste zagłębienie (lub zniekształcenie) na powierzchni ciała niebieskiego, spowodowane upadkiem meteorytu, planetoidy lub komety. Kratery są najczęściej spotykanymi elementami rzeźby powierzchni ciał o budowie skalistej i skalno-lodowej w Układzie Słonecznym, o ile ciało jest pozbawione atmosfery, a jego powierzchnia nie została przekształcona przez procesy geologiczne. Obserwowalna gęstość występowania kraterów uderzeniowych zawiera informację o wieku struktury geologicznej zawierającej te kratery i o intensywności procesów geologicznych. Na przykład, Io (księżyc Jowisza) jest niemal zupełnie pozbawiony kraterów meteorytowych.
    Albedo (białość) – stosunek ilości promieniowania odbitego do padającego, jest parametrem określającym zdolność odbijania promieni przez daną powierzchnię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.072 sek.