• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Αlfa-fetoproteina

    Przeczytaj także...
    Rozszczep kręgosłupa, tarń dwudzielna (łac. spina bifida) – wada rozwojowa kręgosłupa polegającą na nieprawidłowym rozwoju kręgosłupa spowodowanym rozszczepem – niezamknięciem kanału kręgowego (inaczej: brakiem tylnej części łuków kręgowych). Wada ta powstaje około 3 tygodnia ciąży. W zależności od obszaru wystąpienia wyróżnia się przepukliny okolicy szyjnej, piersiowej, lędźwiowej i krzyżowej. Suplementacja kwasu foliowego w trakcie ciąży redukuje przypadki rozszczepu kręgosłupa.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Zapalenie wątroby (łac. hepatitis) – grupa chorób wątroby o różnej etiologii, których wspólnym mianownikiem jest stan zapalny tego narządu.

    α-fetoproteina (AFP) – białko płodowe, w warunkach fizjologicznych produkowane jedynie przez komórki płodowej wątroby oraz zarodkowego pęcherzyka żółtkowego. W życiu pozapłodowym alfa-fetoproteina pojawia się tylko w następujących sytuacjach:

  • fizjologicznie w przebiegu ciąży
  • I trymestr wzrost do 100 μg/l
  • II trymestr wzrost do 300 μg/l
  • III trymestr wzrost do 500 μg/l
  • przekroczenie tych wartości może świadczyć o ciąży bliźniaczej, obumarciu ciąży, lub wadach cewy nerwowych płodu (bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa)
  • obniżenie tych wartości może świadczyć o trisomii 21 u płodu
  • w stanach patologicznych:
  • guz zarodkowy o typie nienasieniaka
  • hepatoma
  • raki przewodu pokarmowego z przerzutami do wątroby
  • marskość wątroby
  • zapalenie wątroby
  • polipowatość jelit
  • choroba Leśniowskiego-Crohna
  • nerwiak płodowy
  • rak pęcherzyka żółtkowego.
  • Gen alfa-fetoproteiny znajduje się na długim ramieniu czwartego chromosomu (4q11–q13). Strukturalnie przypomina on gen dla albuminy. Przypuszcza się, że oba geny wyewoluowały przed 300–500 milionami lat wskutek duplikacji genu – wspólnego przodka. Również fizjologicznie alfa-fetoproteina pełni funkcję zbliżoną do albuminy, będąc podstawowym białkiem osoczowym u płodu. Po porodzie dochodzi do przełączenia produkcji z alfa-fetoproteiny na albuminę. Okres półtrwania AFP w surowicy wynosi 5–7 dni.

    Bezmózgowie (łac. anencephalia) – letalna (śmiertelna) wada wrodzona o charakterze malformacji, polegająca na braku lub na szczątkowym rozwoju mózgowia, zwykle przebiegającym łącznie z bezczaszkowiem (acrania) czyli niewykształceniem struktur mózgoczaszki. Należy do tzw. dysrafii.Nienasieniaki - grupa nowotworów zarodkowych, wyróżniona w wyniku ich podziału klinicznego. Charakteryzują się gorszym rokowaniem niż nasieniak i odmiennymi standardami leczenia. Najczęściej mają charakter guzów o mieszanej budowie histologicznej (składają się z kilku niezależnych rodzajów utkania nowotworowego). O rozpoznaniu nienasieniaka przesądza stwierdzenie w obrębie nowotworu zarodkowego któregokolwiek z wymienionych poniżej rodzajów utkania:

    Stężenie AFP w surowicy oznacza się za pomocą testu ELISA lub RIA.

    W warunkach fizjologicznych stężenie alfa-fetoproteiny nie przekracza 40 μg/l.

    Przypisy

    1. Mizejewski GJ. Alpha-fetoprotein structure and function: relevance to isoforms, epitopes, and conformational variants.. „Experimental biology and medicine (Maywood, N.J.)”. 5 (226), s. 377–408, maj 2001. PMID: 11393167. 
    2. Harper ME., Dugaiczyk A. Linkage of the evolutionarily-related serum albumin and alpha-fetoprotein genes within q11-22 of human chromosome 4.. „American journal of human genetics”. 4 (35), s. 565–72, lipiec 1983. PMID: 6192711. 
    3. Harper ME, Dugaiczyk A. Linkage of the evolutionarily-related serum albumin and alpha-fetoprotein genes within q11-22 of human chromosome 4. „American journal of human genetics”. 4 (35), s. 565–72, lipiec 1983. PMID: 6192711. 

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Ciąża wielopłodowa (pot. ciąża mnoga) – ciąża występująca w przypadku jednoczesnego rozwoju wewnątrz macicy więcej niż jednego zarodka. U człowieka, u którego zwykle rozwija się jeden płód w ciąży jednopłodowej, najczęstszym typem tego rodzaju ciąży jest ciąża dwupłodowa nazywana ciążą bliźniaczą.Choroba Leśniowskiego-Crohna (łac. morbus Leśniowski-Crohn, morbus Crohn, ileitis terminalis, ileitis regionalis, skrót: "ChL-C") – zapalna choroba jelita o niewyjaśnionej etiologii, zaliczana do grupy nieswoistych zapaleń jelit (IBD). Opisana została po raz pierwszy przez polskiego lekarza Antoniego Leśniowskiego w 1904 roku, dokładniejszego opisu dostarczył Burrill Bernard Crohn ze współpracownikami w 1932 roku. Stąd też znana jest powszechnie w innych krajach jako choroba Crohna. Jest to przewlekły, nieswoisty proces zapalny ściany przewodu pokarmowego. Może dotyczyć każdego jego odcinka, lecz najczęściej lokalizuje się w końcowej części jelita cienkiego oraz początkowej jelita grubego. Z tego względu dawniej określane także jako ileitis terminalis.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zespół Downa, trisomia 21 (ang. Down syndrome, trisomy 21), dawniej nazywany mongolizmem – zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21. Eponim pochodzi od nazwiska brytyjskiego lekarza Johna Langdona Downa, który opisał go w 1866 roku. W 1959 roku Jérôme Lejeune odkrył, że u podstaw zespołu wad wrodzonych leży trisomia 21. chromosomu.
    Rak pęcherzyka żółtkowego, guz pęcherzyka żółtkowego, rak zarodkowy typu dziecięcego (ang. yolk sac tumor, yolk sac carcinoma, endodermal sinus tumor) – najczęstszy typ nowotworu zarodkowego jądra u niemowląt i dzieci (znany również pod nazwą orchidoblastoma). Postać dziecięca występuje najczęściej przed ukończeniem 24 miesiąca życia. Do 15. roku życia guz pęcherzyka żółtkowego stanowi 90% rozpoznawanych nowotworów jąder. U osób dorosłych częściej występuje jako składowa guzów zarodkowych o mieszanej budowie histologicznej, natomiast "czysta" postać nowotworu jest rzadka (3,1%). Ten rodzaj utkania często stwierdza się w pierwotnych zarodkowych nowotworach śródpiersia.
    Metody radioimmunologiczne (RIA -ang. Radio Immuno Assay) – metody immunochemiczne, wykrywające reakcję antygenu ze swoistym dla niego przeciwciałem w oparciu o pomiar radioaktywności izotopu promieniotwórczego, którym wyznakowany jest jeden ze składników reakcji (antygen lub przeciwciało). Służą do oznaczeń ilościowych, charakteryzują się wysoką czułością i specyficznością. RIA stosowane są do oznaczania stężenia hormonów, antygenów nowotworowych (np. CEA czy AFP), autoprzeciwciał oraz swoistych przeciwciał klasy IgE, a także innych związków, np. leków czy witamin.
    Albuminy – białka występujące w płynach (np. osoczu krwi i mleku) oraz w tkankach zwierzęcych i w nasionach roślin. Cechują się niewielkimi masami cząsteczkowymi, dobrze rozpuszczają się w wodzie (są hydrofilowe), łatwo krystalizują. W składzie istotną rolę odgrywa kwas asparaginowy i glutaminowy (do 25%), leucyna i izoleucyna (ok. 16%), natomiast glicyny jest niewiele (ok. 1%).
    Chromosom 4 – jeden z 23 parzystych ludzkich chromosomów. DNA tworzące chromosom 4 liczy ponad 186 milionów par zasad, co stanowi 6-6,5% materiału genetycznego człowieka. Ilość genów mających swoje loci na chromosomie 4 szacuje się na 700–1100.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych organelli komórkowych zwanych rybosomami.
    Rak wątrobowokomórkowy (pierwotny rak wątroby; ang. hepatocellular carcinoma; HCC) – nowotwór złośliwy wątroby wywodzący się z hepatocytów.

    Reklama