• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Żyrondyści

    Przeczytaj także...
    Drzeworyt – technika graficzna należąca do druku wypukłego. Drzeworytem nazywa się również odbitkę uzyskaną tą techniką.Charles Dumouriez, Charles-François du Perrier du Mouriez (ur. 25 stycznia 1739, zm. 4 marca 1823), generał francuski, jeden z dowódców konfederacji barskiej.
    Przewrót 9 thermidora – przewrót 9 thermidora roku II, według francuskiego kalendarza rewolucyjnego (czyli 27 lipca 1794), w wyniku którego Maksymilian Robespierre i jego zwolennicy zostali obaleni przez większość w Konwencie Narodowym.
    Aresztowani żyrondyści w więzieniu La Force, drzeworyt z 1845

    Żyrondyści (fr. Girondins) – nieformalne stronnictwo polityczne z czasów rewolucji francuskiej, grupujące głównie przedstawicieli inteligencji i burżuazji, początkowo stanowiące prawe skrzydło jakobinów z programem monarchii konstytucyjnej i rządów parlamentarnych z zachowaniem swobód życia gospodarczego i religijnego.

    Jean Antoine Nicolas Caritat markiz de Condorcet (ur. 17 września 1743 w Ribemont, zm. 29 marca 1794 w Bourg-la-Reine) – francuski filozof-racjonalista, matematyk, ekonomista i polityk. Jako jeden z pierwszych w historii głosił liberalizm w ekonomii, powszechną i bezpłatną edukację, konstytucjonalizm i równouprawnienie kobiet i ludzi wszystkich ras.Departament (fr. département) – jednostka podziału administracyjnego Francji, którego odpowiednikiem mógłby być powiat w Polsce, aczkolwiek rola departamentu w systemie administracyjnym jest o wiele bardziej znacząca. Na czele administracji departamentu stoi prefekt, reprezentant władzy centralnej, oraz rada generalna (conseil général) wybierana w głosowaniu powszechnym i bezpośrednim. Departamenty dzielą się na mniejsze okręgi arrondissement, na czele których stoją podprefekci. W latach 70. departamenty zostały połączone w większe zgrupowania – regiony – które obejmują od 2 do 8 departamentów.

    Historia[]

    Nazwa ugrupowania wywodzi się od departamentu Żyronda (fran. Gironde, a ten z kolei od Żyrondy, estuarium rzeki Garonny w południowej Francji), z którego pochodziła większość deputowanych. Członków tego stronnictwa zwano również brissotystami, od nazwiska ich głównego przywódcy. Przyszli żyrondyści początkowo tworzyli klub jakobinów. Stronnictwo utworzone zostało na fali protestu wobec pokojowej polityki jakobinów. Część członków dokonała secesji na przełomie października i listopada 1791 roku.

    Ludwik XVI, Ludwik Ostatni, fr. Louis August de Bourbon, Obywatel Louis Capet (ur. 23 sierpnia 1754 w Wersalu, zm. 21 stycznia 1793 w Paryżu) – książę de Berry, następnie delfin de Viennois, ostatecznie król Francji i Nawarry od 1774 do 1791, potem król Francuzów (Roi des Français) do 1792.Sankiuloci (fr. sans-culottes - nie noszący krótkich spodni) - pogardliwa nazwa stosowana przez warstwy wyższe w odniesieniu do rewolucjonistów okresu rewolucji francuskiej 1789 r., wywodzących się z robotników manufaktur i rzemieślników Paryża.

    Żyrondyści początkowo opowiadali się za monarchią konstytucyjną i ograniczeniem roli króla do funkcji reprezentacyjnych. W wyniku poparcia, jakim cieszyli się wśród ludności, dostali od Ludwika XVI misję tworzenia rządu. Byli gorącymi zwolennikami "rozsiania" rewolucji w całej Europie i to za ich przyczyną Francja wypowiedziała wojnę Austrii 20 kwietnia 1792 roku, zapoczątkowując długi okres wojen z kolejnymi koalicjami. Szybko opowiedzieli się za republiką.

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Jean-Marie Roland, wicehrabia de la Platière (ur. 18 lutego 1734 – zm. 10 listopada 1793) – polityk francuski czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, żyrondysta, minister spraw wewnętrznych w 1792 roku.

    Żyronda utrzymywała w nowej republikańskiej rzeczywistości główny wpływ na władzę i to ją obarczano winą za klęski w wojnach i trudną sytuację gospodarczą. Szczególną nienawiścią żyrondystów darzyli sankiuloci i to oni, podjudzani przez kordelierów i jakobinów, dokonali 2 czerwca 1793 roku zamachu stanu, który doprowadził do zniszczenia stronnictwa. Czołowych przedstawicieli Żyrondy aresztowano, skazano na śmierć i zgilotynowano. Stronnictwo przestało istnieć, ale jego ocalali przedstawiciele wzięli udział w przewrocie termidoriańskim.

    Armand Gensonné (ur. 10 sierpnia 1758 w Bordeaux, zm. 31 października 1793 w Paryżu) – polityk czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, żyrondysta.Estuarium (z łaciny aestuarium ‘droga morska’) – poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich.

    Czołowi liderzy stronnictwa[]

  • Jacques Brissot (przewodniczący)
  • Pierre Vergniaud
  • Jean Marie Roland
  • Jérôme Pétion de Villeneuve
  • Armand Gensonné
  • Marguerite Guadet
  • Charles Barbaroux
  • François Buzot
  • Charles François Dumouriez
  • Joseph Servan
  • Armand de Kersaint
  • Jean Antoine Condorcet
  • Maximin Isnard
  • Zobacz też[]

  • Charlotte Corday - żyrondystka, która zabiła Marata
  • Przypisy

    1. Praca zbiorowa 1976 ↓, s. 846, t-4,.

    Bibliografia[]

  • Praca zbiorowa: Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976.

  • Garonna (franc. Garonne) - rzeka w południowo-zachodniej Francji. Jej źródła znajdują się w Pirenejach na terytorium Hiszpanii.Maximin Isnard (ur. 16 listopada 1755 - zm. 12 marca 1825) – polityk francuski czasów rewolucji francuskiej, żyrondysta.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Jacques Pierre Brissot (ur. 15 stycznia 1754 r. w Chartres, zm. 31 października 1793 r. w Paryżu) – francuski polityk, prawnik i filozof, czołowa postać ruchu żyrondystów.Jérôme Pétion de Villeneuve (ur. 3 stycznia 1756 w Chartres, zm. w czerwcu 1794 w Saint-Émilion) – francuski polityk czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, żyrondysta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Marguerite Élie Guadet (ur. 20 lipca 1758, zm. 17 czerwca 1794 w Bordeaux) – polityk francuski okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej, żyrondysta.
    Rewolucja francuska (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji w latach 1789–1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.
    Jean-Paul Marat (ur. 24 maja 1743, zm. 13 lipca 1793) – francuski polityk czasów rewolucji francuskiej, dziennikarz i lekarz, wolnomularz.
    Żyronda (fr. Gironde) – lejkowate ujście Garonny i Dordogne do Zatoki Biskajskiej. Obie rzeki łączą się ze sobą tuż poniżej centrum Bordeaux. Żyronda ma około 65 km długości, 3-11 km szerokości i powierzchnię 635 km², co czyni z niej największe estuarium w Europie zachodniej. Ze względu na bardzo silne prądy pływowe żegluga na wodach Żyrondy wymaga szczególnej ostrożności.
    Pierre Victurnien Vergniaud (ur. 31 maja 1753, zm. 31 października 1793 w Paryżu) – polityk francuski czasów Wielkiej Rewolucji, żyrondysta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.