• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Żabia Grań

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Dolina Rybiego Potoku (słow. dolina Rybieho potoka, węg. Fischseetal, węg. Halas-tavi-völgy) – dolina w Tatrach Wysokich, odgałęzienie Doliny Białki. Powierzchnia doliny wynosi ok. 11,5 km², długość ok. 5,5 km. Dolina jest otoczona (od północnego zachodu, w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara) przez:
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    Oświetlone słońcem ściany Żabiego Mnicha na tle ciemnych zboczy Żabiego Szczytu Wyżniego
    Żabie Wrótka, Białczańska Przełęcz, północna grań Żabiego Mnicha
    Północno-zachodnia grań Żabiego Szczytu Niżniego

    Żabia Grań, Grań Żabiego (słow. Žabí hrebeň, niem. Żabie-Grat, Froschgrat, węg. Békás-gerinc) – boczna grań w Tatrach Wysokich odchodząca od Żabiego Szczytu Wyżniego (Veľký Žabí štít) w kierunku północno-zachodnim i rozdzielająca Dolinę Żabich Stawów Białczańskich (Žabia Bielovodská dolina) i Dolinę Rybiego Potoku. Żabią Granią przebiega granica polsko-słowacka. Często używana nazwa Żabie odnosi się nie tylko do samej grani, ale również do leżących poniżej dolin.

    Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).Władysław Cywiński (ur. 12 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 12 października 2013 w Dolinie Złomisk) – polski taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier elektronik.

    Żabia Grań położona jest na terenie ścisłego rezerwatu i tylko niektóre jej odcinki bywają udostępniane taternikom. Dawniej u podnóża grani biegła stara góralska ścieżka Popod Żabiem.

    Przebieg grani[edytuj kod]

    W Żabiej Grani wyróżniają się:

  • Żabi Szczyt Wyżni – najwyższy szczyt grani (2259 m n.p.m.)
  • Białczańska Przełęcz Wyżnia (Vyšné Bialčanské sedlo, 2085 m), którą rozdziela na dwa siodła niewielka Białowodzka Turniczka (Bielovodská vežička, 2095 m)
  • Żabi Mnich (Žabí Mních, 2146 m), od którego odchodzi boczna grań z Żabią Lalką (Žabia Lalka)
  • Wyżnie Żabie Wrótka
  • Żabie Zęby
  • Żabie Wrótka (Žabie vrátka, 2085 m)
  • Białczańskie Baszty:
  • Zadnia Białczańska Baszta
  • Zadnie Białczańskie Wrótka
  • Pośrednia Białczańska Baszta
  • Pośrednie Białczańskie Wrótka
  • Białczańska Czubka
  • Białczańska Przełęcz Pośrednia
  • Białczańska Kopka (Bielovodský hrb, 2045 m)
  • Białczańska Przełęcz, nazywana także Niżnią Białczańską Przełęczą (Bialčanské sedlo, 2024 m)
  • Owcze Turniczki (Ovčie vežičky, ok. 2040 m)
  • Owcza Przełęcz (Ovčie sedlo, 2038 m)
  • Marusarzowa Turnia (Ondrejova veža, 2075 m)
  • Marusarzowa Przełączka (Ondrejova štrbina, 2060 m)
  • Apostoł VII, od którego odchodzi boczna Grań Apostołów (Hrebeň apoštolov)
  • Apostolska Szczerbina
  • Żabi Szczyt Niżni (Malý Žabí štít, 2098 m)
  • Przełączka pod Żabią Czubą (Žabia štrbina, 2031 m)
  • Żabia Czuba (Žabia kopa, 2080 m)
  • Żabi Przechód Białczański
  • Siedem Granatów (Sedem Granátov), w których ścianach znajdują się jaskinie: Wielka Żabia Szpara i Dziura w Żabiem (Žabia diera). Najwyższa kulminacja Siedmiu Granatów sięga 1915 m.
  • Do Doliny Rybiego Potoku z Żabiej Grani schodzi kilka żlebów:

    Żabi Mnich (słow. Žabí Mních, niem. Froschmönch, węg. Békás Bárat) – szczyt w Tatrach Wysokich o wysokości 2146 m n.p.m., położony na południowym krańcu Żabiej Grani, na granicy polsko-słowackiej, pomiędzy zwornikowym Żabim Szczytem Wyżnim, oddzielonym Białczańską Przełęczą Wyżnią, a Żabim Szczytem Niżnim, oddzielonym Białczańską Przełęczą.Przewieszenie (przewieszka) – wybrzuszony fragment ścian skalnych. Stanowi część ściany nachyloną do poziomu pod kątem przekraczającym 90°. Może występować zarówno na otwartej ścianie, jak również w kominie, na żebrze, itp.
  • Owczy Żleb (Ovčí žľab) z Owczej Przełęczy
  • Marusarzowy Żleb (Ondrejov žľab) z Marusarzowej Przełęczy
  • Żabi Żleb (Žabí žľab) z Przełączki pod Żabią Czubą
  • Dwoisty Żleb (Dvojitý žľab), a właściwie dwa położone w pobliżu siebie żleby, schodzące z Siedmiu Granatów, w pobliżu Żabiej Czuby.
  • Na zachodnim stoku Grani Żabiego, pod przewieszką, stwierdzono występowanie głodka karyntyjskiego – bardzo rzadkiej rośliny, nigdzie więcej w Polsce nie występującej, poza tym jednym stanowiskiem na Grani Żabiego.

    Owcze Turniczki (słow. Ovčie vežičky, ok. 2040 m n.p.m.) – rząd niezbyt wysokich, poszarpanych turniczek w Żabiej Grani (Žabí hrebeň) pomiędzy Owczą Przełęczą (Ovčie sedlo, 2038 m) a Białczańską Przełęczą (Bielovodské sedlo, 2024 m).Żabi Szczyt Niżni (słow. Malý Žabí štít, Nižný Žabí štít, niem. Kleine Froschspitze, węg. Kis-Békás-csúcs, 2098 m n.p.m.) – szczyt leżący w Żabiej Grani. Jest to boczna grań Tatr Wysokich, rozdzielająca Dolinę Rybiego Potoku i Dolinę Białej Wody (Bielovodská dolina) w Tatrach, a dokładniej jej odgałęzienie – Dolinę Żabich Stawów Białczańskich (Žabia Bielovodská dolina). Granią tą przebiega granica polsko-słowacka.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Jaskinie, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-06-25].
    3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

    Bibliografia[edytuj kod]

    1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
    2. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2004. ISBN 83-915-737-9-6.
    3. Władysław Cywiński: Grań Żabiego, Tatry przewodnik szczegółowy tom 7. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1999. ISBN 83-7104-024-5.
    4. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VII. Żabia Przełęcz Wyżnia – Żabia Czuba. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954.
    Żleb (kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.Białczańska Przełęcz, Niżnia Białczańska Przełęcz (słow. Bialčanské sedlo, niem. Untere Froschscharte, Froschsattel, węg. Alsó-Békás-csorba, Békás-nyereg, 2024 m n.p.m.) – przełęcz tatrzańska w Żabiej Grani, położona mniej więcej w połowie odległości pomiędzy Żabim Szczytem Niżnim a Żabim Mnichem. Białczańska Przełęcz jest najniższym punktem tego odcinka grani.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Siedem Granatów (słow. Sedem Granátov, niem. Sieben Granaten, Sieben Grenadiere, węg. Hét Gránátos) – nazwa nadana końcowemu odcinkowi Żabiej Grani (Žabí hrebeň), na północ od Żabiej Czuby (Žabia kopa), od której oddziela ją Żabi Przechód Białczański. W tym miejscu grań stopniowo obniża się, pozwalając na połączenie dolin Rybiego Potoku i Białej Wody (Bielovodská dolina) oraz wód Rybiego Potoku i Białej Wody (Biela voda) w rzekę Białkę.
    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
    Wielka Żabia Szpara (Jaskinia Żabia w Siedmiu Granatach, Żabia) – jaskinia w Dolinie Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Wejście do niej znajduje się pasie granicznym w grani Siedmiu Granatów na wysokości 1650 metrów n.p.m.. Długość jaskini wynosi 35,8 metra, a jej deniwelacja 26 metrów.
    Marusarzowa Przełączka (słow. Ondrejova štrbina, 2060 m n.p.m.) – głęboko wcięta, wąska przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň), oddzielająca Żabi Szczyt Niżni (Malý Žabí štít, 2098 m) od Marusarzowej Turni (Ondrejova veža, 2075 m).
    Żabia Czuba (słow. Žabia kopa, niem. Froschkopf, węg. Szélső-Békás-csúcs, 2080 m n.p.m.) – kopulasty szczyt tatrzański, położony w grani odchodzącej od Żabiego Szczytu Niżniego w kierunku północnym. Kulminacje rozdziela Przełączka pod Żabią Czubą (Žabia štrbina, 2031 m).
    Żabia Lalka (słow. Žabia bábika, Žabia Lalka, niem. Froschpuppe, węg. Békás-Baba, ok. 2095 m n.p.m.) – niewielka turnia w południowo-zachodniej, bocznej grani Żabiego Mnicha, oddzielona od niego Przełączką pod Żabią Lalką (Sedielko nad Žabiou Lalkou, 2080 m n.p.m.).
    Popod Żabiem – stara, historyczna ścieżka góralska, biegnąca u podnóża zachodnich zboczy Żabiej Grani w Tatrach Wysokich. Od lat 20. XX w. do czasów powojennych biegł tędy również znakowany szlak turystyczny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.