• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Świadkowie Jehowy w Polsce



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Debit – zezwolenie urzędu cenzury na rozpowszechnianie wydawnictwa. Także zezwolenie na sprowadzanie wydawnictw zagranicznych (tzw. debit pocztowy albo komunikacyjny).Frederick William Franz (ur. 12 września 1893, zm. 22 grudnia 1992) – czwarty prezes Towarzystwa Strażnica. Urodził się w Convington w amerykańskim stanie Kentucky. W 1899 jego rodzina przeprowadziła się do Cincinnati. Tam w 1911 ukończył szkołę średnią. Później podjął studia na uniwersytecie w Cincinnati na wydziale humanistycznym. Chciał zostać kaznodzieją prezbiteriańskim. Uczył się greki w latach 1911-1913. Pod wpływem m.in. lektury Wykładów Pisma Świętego, pióra Russella postanowił odejść od kościoła prezbiteriańskiego i zostać Badaczem Pisma Świętego. Został ochrzczony 30 listopada 1913. Kilka miesięcy później opuścił uniwersytet i został kolporterem. W czerwcu 1920 został przyjęty do Betel w Brooklynie. Odbył kilka podróży służbowych by wspierać duchowo współwyznawców w różnych częściach świata. W październiku 1945 został wiceprezesem, a 22 czerwca 1977 prezesem Towarzystwa. Był też członkiem Ciała Kierowniczego. Jego bratankiem był również były członek Ciała Kierowniczego Raymond Franz.
    Mapa lokalizacyjna Polski
    Warszawa
    Warszawa
    Sosnowiec
    Sosnowiec
    Lublin
    Lublin
    Stęszew
    Stęszew
    Malbork
    Malbork
    Mosty
    Mosty
    Łódź
    Łódź
    Geographylogo.svg
    Miejscowości w Polsce, w których znajdują się Sale Zgromadzeń Świadków Jehowy (kolor czerwony), Centrum Kongresowe (zielony) oraz Biuro Oddziału (niebieski).

    Świadkowie Jehowy w Polsce – wspólnota religijna Świadków Jehowy w Polsce, licząca w 2015 roku około 122 tysiące głosicieli, należących do 1327 zborów (w tym zbory i grupy obcojęzyczne oraz języka migowego). Trzeci pod względem liczebności związek wyznaniowy w Polsce, jedna z 25 wspólnot Świadków Jehowy na świecie, których liczebność przekracza 100 000 głosicieli.

    Miłość Boża – ogólnoświatowa seria zgromadzeń religijnych o charakterze międzynarodowym, zorganizowanych przez Świadków Jehowy, które rozpoczęły się w czerwcu 1980 roku na półkuli północnej, a zakończyły się w styczniu 1981 roku na półkuli południowej.Głosiciel – kaznodzieja Świadków Jehowy, ochrzczony lub nieochrzczony członek zboru, który nieodpłatnie głosi dobrą nowinę o Królestwie Bożym. Na całym świecie w 2012 roku było maksymalnie 7 782 346 aktywnych głosicieli, należących do 111 719 zborów w 239 krajach i terytoriach (w Polsce 125 485 głosicieli w 1487 zborach).

    Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej w 2015 roku w Polsce zebrało się 191 524 Świadków Jehowy, sympatyków oraz osób zaproszonych. Biuro Oddziału, koordynujące działalność Świadków Jehowy w Polsce, znajduje się w Nadarzynie niedaleko Warszawy. Korzystają z ośmiu Sal Zgromadzeń, znajdujących się w Lublinie, Łodzi, Malborku, Mostach, Skarbimierzu, Sosnowcu, Stęszewie i Warszawie.

    Polska Roma (rom. dosłownie: "Polscy Romowie"), lub Polscy Cyganie Nizinni – największa z językowo-etnograficznych grup romskich zamieszkujących w Polsce, a także częściowo na emigracji: głównie w Ameryce Północnej, Szwecji, Wielkiej Brytanii i w innych krajach Unii Europejskiej.Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe (pop. Towarzystwo Strażnica) – korporacje prawne reprezentujące przed władzami świeckimi Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.

    Spis treści

  • 1 Początki
  • 1.1 Pierwsi Badacze
  • 1.2 Pierwsze zbory
  • 1.3 Okres podziałów
  • 1.4 Procesy sądowe
  • 1.5 „Złoty Wiek”
  • 1.6 Nazwa Świadkowie Jehowy
  • 2 Okres II wojny światowej
  • 2.1 Sytuacja w różnych regionach kraju
  • 2.2 „Nowy Ład”
  • 2.3 Represje wobec Świadków Jehowy
  • 2.3.1 Sytuacja w niektórych zborach
  • 2.3.2 Świadkowie Jehowy w obozach koncentracyjnych
  • 2.4 Sytuacja pod koniec wojny
  • 3 Okres powojenny
  • 4 Delegalizacja i działalność podziemna
  • 4.1 Delegalizacja
  • 4.2 Prześladowania
  • 4.2.1 Działania operacyjne
  • 4.2.2 Lata 70.
  • 4.3 Działalność podziemna
  • 4.4 Pomoc dla Świadków Jehowy w ZSRR
  • 4.5 Czas „odwilży”
  • 5 Ponowna legalizacja
  • 6 Rozwój działalności
  • 6.1 Kongresy
  • 6.2 Delegacje kongresowe
  • 6.3 Biuro Oddziału i Sale Zgromadzeń
  • 6.4 Bezkrwawa chirurgia
  • 6.5 Działalność w ośrodkach penitencjarnych
  • 6.6 Język migowy i alfabet Braille’a
  • 6.7 Kursy
  • 6.8 Działalność wśród obcokrajowców i mniejszości etnicznych
  • 6.9 Pomoc dla potrzebujących
  • 6.10 Wizyty nadzorcy strefy i przedstawicieli Biura Głównego
  • 6.11 Wystawy i konferencje naukowe poświęcone represjom w trakcie II wojny światowej i okresu powojennego
  • 6.12 Działalność zagraniczna
  • 7 Statystyki
  • 7.1 Liczba wyznawców według województw
  • 8 Uwagi
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • Zjednoczony Kościół Ewangeliczny w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (ZKE) – istniejący w latach 1947–1988 związek wyznaniowy skupiający pięć polskich wspólnot protestanckich charakteryzujących się pobożnością ewangelikalną i praktyką chrzczenia wyłącznie ludzi świadomych swojej wiary. Dwie z nich miały charakter zielonoświątkowy. W okresie PRL był to największy w Polsce Kościół ewangelikalny - za drugą co do wielkości denominację o takim profilu należy uznać w tym czasie Polski Kościół Chrześcijan Baptystów. Od 1967 roku siedziba Kościoła mieściła się przy ul. Zagórnej w Warszawie. Do roku 1953 Kościół miał charakter federacji, w ramach której każde ugrupowanie zachowało swoją odrębność, w roku 1953 zniesiono odrębności. W roku 1981 ZKE powrócił do struktury federacyjnej.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Początki[]

    Pierwsi Badacze[]

    Historia Świadków Jehowy na ziemiach polskich sięga roku 1891, kiedy to do Krakowa w trakcie swojej pierwszej podróży do Europy przybył Charles Taze Russell. W 1892 roku do ojczyzny ze Stanów Zjednoczonych powrócił C. Antoszewski, który w Chicago rozpowszechniał Biblie i książki Badaczy Pisma Świętego emigrantom. W roku 1895 Hipolit OleszyńskiBadacz Pisma Świętego ochrzczony w 1893 roku na konwencji w Chicago – na trzy miesiące przyjechał ze Stanów Zjednoczonych do Warszawy, by członków swojej rodziny i znajomych zapoznać z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. Wizyta ta jednak nie przyniosła oczekiwanych rezultatów.

    Grzegorz Jasiński (ur. 1 maja 1957 roku w Lublinie) – historyk, doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych.Witold Lis-Olszewski (ur. 8 października 1905 we Lwowie; zm. 21 kwietnia 1986) – polski adwokat, członek Izby warszawskiej. Znacząca postać opozycji w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Oficer rezerwy artylerii konnej.

    Pomimo wielu trudności, w okresie późniejszym na tereny trzech zaborów docierała literatura w języku niemieckim i angielskim, wysyłana przez przebywających na emigracji krewnych i znajomych. W 1898 roku Margarete Giesecke z Niemiec, która w tym czasie opiekowała się znajdującym się w Berlinie składem literatury, przeznaczonym do wysyłania publikacji na teren Niemiec i innych krajów europejskich, zapoznała z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego pewnego misjonarza protestanckiego, działającego na terenie zaboru pruskiego. Misjonarz ten dzielił się zdobytą wiedzą z innymi osobami na ziemiach polskich. W 1901 roku zbierała się w Warszawie niemieckojęzyczna grupa 15 osób, posługująca się publikacjami w języku niemieckim. Do grupy tej należał Johann Weinz, a literaturę otrzymywali z Niemiec za pośrednictwem Margarete Giesecke.

    Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Pierwsze zbory[]

    Kolejnym Badaczem Pisma Świętego działającym na terenie obecnej Polski był Szwajcar E. Bente, który w 1905 roku objął wakat dyrektora w warszawskiej fabryce koronek. Wkrótce przy pomocy tłumacza zorganizował on grupę, która omawiała Biblię z pomocą publikacji Badaczy Pisma Świętego. 17 października 1905 roku udało się dokonać pierwszej rejestracji grupy polskich Badaczy Pisma Świętego. Grupę tą kilka razy odwiedził przedstawiciel niemieckiego biura, pielgrzym Hermann Herkendell (1889–1926), stamtąd też sprowadzano literaturę. Działania tych osób sprawiły, że w latach 1907–1909 wydano po polsku szereg publikacji (m.in. skrócone wydanie pierwszego tomu Wykładów Pisma Świętego), a w 1915 roku regularnie, co miesiąc, była wydawana „Strażnica” w języku polskim. Jej pierwszym tłumaczem i redaktorem był mieszkający w Chicago Hipolit Oleszyński. Po roku 1907 powrócił ze Stanów Zjednoczonych do Warszawy Wincenty Kin, który Badaczem Pisma Świętego został dzięki Oleszyńskiemu.

    Skawina – miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Skawina. Miasto jest położone nad rzeką Skawinką kilkanaście kilometrów na południowy zachód od centrum Krakowa. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.Zenon Nowak (ur. 27 stycznia 1905, zm. 21 sierpnia 1980) – polityk Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, wicepremier, poseł na Sejm PRL I, III, IV i V kadencji, działacz środowisk robotniczych i inteligenckich w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
    Zapowiedź wykładu publicznego C.T. Russella we Lwowie w dniu 24 marca 1911 (gazeta „Wiek Nowy”).

    3 maja 1910 roku w 14-osobowym warszawskim zborze, zbierającym się w mieszkaniu E. Bente przy ul. Żelaznej 82, złożył wizytę Charles T. Russell wraz z Josephem F. Rutherfordem. W trakcie tej jednodniowej wizyty trzy osoby zostały pełnoczasowymi kolporterami. W marcu 1911 roku w trakcie posługi skierowanej do Żydów C.T. Russell odwiedził Kraków i Lwów z zamiarem wygłoszenia wykładu „Syjonizm w proroctwie”. W Krakowie z powodu restrykcji rządowych zabraniających organizowania wystąpień publicznych nie doszło do jego publicznego przemówienia, niemniej jednak Russell przeprowadził kilkanaście indywidualnych rozmów. We Lwowie oba zaplanowane wykłady zostały zakłócone przez sympatyków rabina J.L. Magnesa, lidera społeczności żydowskiej z Nowego Jorku. Rabin Magnes telegraficznie przestrzegł swoich znajomych przed Charlesem T. Russellem, przedstawiając go jako chrześcijańskiego misjonarza nawracającego Żydów. Ludzie ci podnosili hałas by na wszelkie sposoby nie dopuścić C.T. Russella do głosu.

    Radio WBBR (późniejsze: WPOW – 1330 AM i WNYM) – stacja radiowa będąca pierwszą rozgłośnią Towarzystwa Strażnica, zlokalizowana w Rossville na Staten Island w stanie Nowy Jork w USA. Przez ponad 30 lat stacja nadawała audycje o tematyce religijnej. Emitowano wykłady biblijne, muzykę, słuchowiska biblijne oraz relacje z procesów sądowych, w których grupa aktorów z Biura Głównego Świadków Jehowy utworzyła tzw. „Teatr Króla”, który na podstawie stenografów z realizmem odtwarzał sceny rozgrywające się w sali sądowej, żeby dokładnie poinformować opinię publiczną o poczynaniach władz. Po pewnym czasie ze względu na ów rozgłos niektórzy urzędnicy zaczęli staranniej rozpatrywać sprawy dotyczące Świadków Jehowy i ich działalności religijnej. Nadawano też audycje „Obserwujemy świat” z wiadomościami międzynarodowych agencji informacyjnych, „Młody kaznodzieja przemawia” oraz „Pora na domowe studium Biblii”.Świadkowie Jehowy w Belgii – wspólnota 25 311 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Belgii, należących do 373 zborów. W około 70 z tych zborów używa się języka obcego, a 7 tys. spośród ponad 25 tys. głosicieli to cudzoziemcy. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 44 136 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Kraainem, gdzie znajduje się również siedziba Europejskiego Stowarzyszenie Świadków Jehowy.

    Mimo że już wtedy w Warszawie było wiele osób, które interesowały się studiowaniem Biblii, w urządzaniu ich spotkań przeszkadzała carska policja, we wszystkim dopatrująca się sposobności do przygotowań zbrojnego powstania. Podczas wizyty Russell zasugerował złożenie do władz wniosku o prawną rejestrację wyznania. W roku 1911 zbór w Warszawie liczył około 25 osób, w Pabianicach – 20, w Raszynie – około 8. Pojawiły się też osoby zainteresowane w Łodzi. 15 sierpnia tego roku 7 osób zostało ochrzczonych.

    Konzentrationslager Lublin, Vernichtungslager Lublin, Kriegsgefangenenlager Maydanek, KL Majdanek – niemiecki obóz koncentracyjny oraz jeniecki w Lublinie, funkcjonujący w latach 1941-1944.Henryk Jan Józewski, ps. Niemirycz, Olgierd (ur. 6 sierpnia 1892 w Kijowie, zm. 23 kwietnia 1981 w Warszawie) – polski polityk, działacz niepodległościowy i państwowy II Rzeczypospolitej, artysta malarz, piłsudczyk, minister spraw wewnętrznych (od 29 grudnia 1929 do 17 marca 1930 i od 29 marca 1930 do 3 czerwca 1930), wojewoda wołyński (1928–1929) i (1930–1938), wojewoda łódzki (1938–1939).

    W 1911 roku wysłany do Polski przez C.T. Russella Hipolit Oleszyński odwiedził zbory w Warszawie, Łodzi, Pabianicach, Krakowie i innych miastach. W roku 1912 oraz w 1913 Oleszyński ponownie odwiedzał zbory, a także wygłaszał przemówienia publiczne gdziekolwiek to było możliwe. W tym czasie Bente i Oleszyński przygotowali dwa wnioski do Sekretarza Spraw Religijnych, dotyczące legalizacji działalności Badaczy Pisma Świętego, jednak mimo poniesionych znacznych nakładów finansowych zostały one załatwione odmownie.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    20 maja 1913 roku dzięki pomocy pewnego urzędnika pracującego w wojskowości udało się zalegalizować zbór warszawski oraz uzyskać prawną podstawę działalności Badaczy Pisma Świętego. Stało się to na mocy reskryptu nr 2167/5, wydanego przez generała-gubernatora Warszawy na Wincentego Kina. Reskrypt ten umożliwił działalność na większą skalę. Potwierdzał on istnienie zboru warszawskiego od 1905 roku. Akta urzędowe i sądowe, powołujące się na ten dokument, nawiązują równocześnie do 17 października 1906 roku, kiedy to car wydał ukaz tolerancyjny, zatwierdzający prawo tworzenia zborów mniejszościowych wyznań (Rosyjski Zbiór Praw poz. 1728). Tym samym 20 maja 1913 roku uzyskano status wyznania uznanego przez państwo.

    Mielec – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim. Miasto położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej, historycznie znajdujące się w Małopolsce. Miasto liczy 61 238 mieszkańców i ma powierzchnię 46,89 km² (stan na 31 marca 2013 r.). Jest członkiem Związku Miast Polskich.Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

    W roku 1913 niemieckie Biuro Oddziału wysłało barona von Tornow w trzy podróże misyjne, w których uczestniczyło około 10 osób. Grupa ta rozpowszechniała traktaty oraz zapraszała okoliczną ludność na wykłady wygłaszane przez Buchholza. Sale w których wygłaszano wykłady zawsze były przepełnione, a następny dzień poświęcano na odwiedzanie ludzi. Trzecia podróż tej grupy prowadziła aż pod ówczesną granicę niemiecko-rosyjską, dzięki czemu dotarła ona do niemieckojęzycznej ludności mieszkającej na terenie zaboru pruskiego.

    R. Hipolit Oleszyński (ur. 12 sierpnia 1857 w Warszawie; zm. 29 kwietnia 1930 w Harvey w stanie Illinois, Stany Zjednoczone) – pierwszy polski Badacz Pisma Świętego. Był długoletnim współpracownikiem Charlesa Taze Russella. Tłumacz Boskiego planu wieków (I tomu Wykładów Pisma Świętego) na język polski, a także pierwszy tłumacz polskiego wydania „Strażnicy”, w latach 1915 do 1918. Od 1919 roku wpływowy współpracownik Pastoralnego Instytutu Biblijnego i zwolennik Wolnych Badaczy Pisma Świętego. Jego działalność wywarła ogromny wpływ na wszystkie grupy Badaczy Pisma Świętego w Polsce.Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – instytucja państwowa utworzona w 1946 (pierwotnie, od 19.01.1945, pod nazwą Centralne Biuro KPPiW), która zajmowała się kontrolą i weryfikacją publikacji prasowych, radiowych i telewizyjnych, wydawnictw książkowych, filmów, spektakli teatralnych, widowisk, wystaw itp. Jego centrala mieściła się w Warszawie, przy ulicy Mysiej.
    Polska edycja „Strażnicy
    „Strażnica” nr 2 z 1915 roku
    „Strażnica” z listopada 1917 roku

    Krótko przed wybuchem I wojny światowej przedstawiciel Towarzystwa Strażnica, Joseph F. Ruterford, odbył podróż służbową do kilku krajów. Odwiedził również Polskę, gdzie w Łodzi spotkał się z Badaczem Pisma Świętego o nazwisku Dojczman. W wyniku tego spotkania rodzina Dojczmanów wyruszyła w podróż ewangelizacyjną do Rosji. Podróż ta miała potrwać dwa miesiące, jednak w wyniku wybuchu najpierw I wojny światowej, a później wojny domowej pobyt Dojczmanów w Rosji przeciągnął się i do Polski wrócili w 1921 roku.

    Kahał (hebr. קהלה kehilla – zgromadzenie, gmina) – wyrażenie z języka jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władzę, jak i grupę władz gminy.Świadkowie Jehowy na Filipinach – wspólnota 181 236 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) na Filipinach, należących do 3121 zborów (2012). W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 547 408 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Manili.

    W lipcu 1910 roku w Gdańsku istniał już niewielki zbór niemieckojęzyczny. W kwietniu 1914 roku grupa liczyła 30 członków i sympatyków. Od roku 1917 zgromadzali się oni w mieszkaniu rodziny Ruhnauów. Do roku 1925 liczba członków zboru wzrosła do 196 aktywnych głosicieli i sympatyków.

    Jeszcze przed rokiem 1918 w Poznaniu wyłoniła się grupa osób studiujących tomy Wykładów Pisma Świętego C.T. Russella w języku polskim, która utworzyła pierwszy zbór w tym mieście. Zborowi temu do 1922 roku przewodził Teofil Szmidt, a po jego wyprowadzce z Poznania przybyły z Warszawy Władysław Kącki, który na swój koszt wynajmował salę przy ul. Górna Wilda, gdzie wygłaszał wykłady. W 1922 roku zbór ten liczył około 20 członków.

    Świadkowie Jehowy na Reunionie – wspólnota 2927 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) na Reunionie, należących do 33 zborów w dwóch obwodach. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 6159 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje francuskie Biuro Oddziału.Raszyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Raszyn, na Równinie Mazowieckiej. Jest siedzibą gminy Raszyn. Miejscowość wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej

    W kwietniu 1915 roku zebrało się w Warszawie na uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) 90 osób, a niedługo potem 16 osób przyjęło chrzest. W wyniku I wojny światowej grupy zbierające się w Warszawie i Łodzi uległy częściowemu rozproszeniu. Wciąż jednak pojawiały się nowe osoby zainteresowane wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. W 1918 roku warszawski zbór liczył już około 50 osób, które regularnie przychodziły na wykłady. Od stycznia 1919 roku „Strażnica” w języku polskim ukazywała się dwa razy w miesiącu. W 1920 roku zarząd główny polskiej filii Towarzystwa Strażnica w Detroit przysłał do Polski jako swoich przedstawicieli W.S. Kołomyjskiego i Czesława Kasprzykowskiego.

    Paul Samuel Leon Johnson (ur. 4 października 1873 w Titusville, Pensylwania, USA, zm. 22 października 1950) – założyciel „Świecko Domowego Ruchu Misjonarskiego” (LHMM), który w Polsce działa pod nazwą Świecki Ruch Misyjny „Epifania”. Oboje jego rodzice byli pochodzenia żydowskiego. Ojciec był prezesem synagogi w Titusville, gdzie mieszkali.Krzysztof Biliński (ur. 1962) – profesor nauk humanistycznych, kierownik Zakładu Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizuje się w historii literatury polskiej XIX i XX w.

    Okres podziałów[]

    Na terenie byłego zaboru rosyjskiego brak kontaktu z resztą Badaczy Pisma Świętego podczas I wojny światowej (np. wiadomość o śmierci C.T. Russella dotarła do Warszawy dopiero dwa lata po fakcie) spowodował, że doszło do podziałów i rozłamów. Jedna z grup – Wincentego Kina (zm. 10 maja 1922) – wprowadziła swoje nauki. Wysłana przez amerykański oddział Towarzystwa Strażnica delegacja złożona z Kołomyjskiego i Kasprzykowskiego uznała, że nauki tej grupy są niezgodne z naukami Towarzystwa Strażnica i w niedługim czasie przywróciła właściwe poglądy w zborze. Ponieważ jednak Kin i inni nie powrócili do zboru utracono prawo do działalności, na podstawie którego działali Badacze związani z Towarzystwem Strażnica oraz salę, w której zgromadzał się zbór warszawski. Z tego względu zebrania zborowe i wykłady publiczne obywały się w wynajmowanych salach kinowych. Prężnie działająca grupa, zapowiedzi niedzielnych wykładów publikowała w prasie oraz w ulotkach, rozdawanych na ulicach. Dzięki temu w 1921 roku wykłady publiczne w stolicy gromadziły do 700 słuchaczy.

    Pabianice – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim. Drugie co do liczby mieszkańców miasto aglomeracji łódzkiej. Pabianice należą do Związku Miast Polskich. Pod względem liczby ludności są trzecim (po Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim) miastem w województwie łódzkim a 59. w Polsce. Pod względem powierzchni miasto znajduje się na 9. pozycji w województwie łódzkim a 150. w Polsce. Były miastem duchownym.Biblijna Szkoła Strażnicy – Gilead (ang. Watchtower Bible School of Gilead) – szkoła kształcąca misjonarzy Świadków Jehowy, założona przez Towarzystwo Strażnica w 1943 roku w South Lansig, stanie Nowy Jork w USA. Obecnie mieści się ona w Centrum Szkoleniowym Świadków Jehowy w Patterson w stanie Nowy Jork. Program szkolenia oparty jest przede wszystkim na Piśmie Świętym a koncentruje się ono na działalności ewangelizacyjnej. Pieczę nad Szkołą Gilead sprawuje Dział Szkoleń Teokratycznych pod nadzorem Komitetu Nauczania Ciała Kierowniczego. 14 września 2013 roku naukę zakończyła 135 klasa, którą ukończyło 48 studentów skierowanych do 24 krajów świata.

    Kołomyjski zachorował na tyfus, a po wyzdrowieniu powrócił do Stanów Zjednoczonych gdzie ponownie usługiwał w charakterze pielgrzyma. Pomimo trudności jakie wynikły na arenie politycznej Polski (trwała wojna z Rosją), w 1920 roku Kasprzykowski doprowadził do zarejestrowania „Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego – Grupa II”. Znaleźli się w tej grupie Badacze Pisma Świętego związani z Towarzystwem Strażnica. Działalność jednak w znacznej mierze ograniczała inflacja. Zbory w tym czasie odwiedzał i wygłaszał wykłady pielgrzym ze Stanów Zjednoczonych Józef Krett.

    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej (KW MO) – nazwa jednostek terenowych Milicji Obywatelskiej istniejących w Polsce od 1944 r. W początkowych latach struktury te funkcjonowały w ramach resortu bezpieczeństwa publicznego, a w 1954 r. weszły w skład resortu spraw wewnętrznych. Od 1956 r. komendy pełniły podwójną rolę, gdyż komendanci wojewódzcy, oprócz wykonywania zadań z zakresu ochrony porządku publicznego, sprawowali również ogólny nadzór nad pionem Służby Bezpieczeństwa na podległym im obszarze. W 1983 r. KW MO zostały przemianowane na Wojewódzkie Urzędy Spraw Wewnętrznych (działające na analogicznych zasadach do 1990 r.).

    W 1920 roku do Krakowa powrócił ze Stanów Zjednoczonych Jan Kusina, który szybko zorganizował w tym mieście grupkę Badaczy Pisma Świętego. Zbór krakowski zbierał się na Podgórzu przy ulicy Kącik 5, w domu zakupionym z przeznaczeniem na salę zborową, przez pochodzącego z Mielca Badacza o nazwisku Winiarz. W dniach od 30 października do 2 listopada 1921 roku odbył się pierwszy walny zjazd, w którym uczestniczyło ogółem ponad 500 osób, a 14 osób ochrzczono. W 1922 roku na Pamiątce w 32 miastach Polski zebrało się 657 osób. W roku 1921 w Warszawie w lokalu przy ul. Chmielnej 67/4 powstało przedstawicielstwo Towarzystwa Strażnica oraz skład literatury, natomiast przy ul. Hożej 35 znajdowała się sala zebrań warszawskiego zboru, która po remoncie mogła pomieścić 400 osób. Pierwszym przedstawicielem Towarzystwa Strażnica w latach 1921–1924 został Czesław Kasprzykowski.

    Transmisja – proces przesyłania dowolnej wiadomości lub ogólnie danych między nadawcą (nadajnikiem) a odbiorcą (odbiornikiem) zapisanej określonym, zrozumiałym dla obu stron kodem i po określonej drodze. Do transmisji mogą być wykorzystane media transmisyjne przewodowe lub bezprzewodowe.Legenda miejska (ang. urban legend) – pozornie prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców, zazwyczaj nieprawdziwa.

    Franciszek Puchała, który od 1913 roku przebywał na emigracji w Stanach Zjednoczonych a Badaczem Pisma Świętego został w roku 1918, po powrocie do Polski wydał własnym kosztem ulotkę, zawierającą krytykę 13 doktryn katolickich. Ulotkę tą Puchała przygotował w oparciu o książkę ks. Antoniego Wapplera „Historya Kościoła Katolickiego”. Obiecał w niej, że za udowodnienie ich biblijnego pochodzenia zapłaci po 10 000 marek polskich za każdą z doktryn. Treść ulotki stała się podstawą dyskusji, która miała miejsce 10 sierpnia 1922 roku w Krakowie na Podgórzu, w lokalu Badaczy Pisma Świętego. Uczestniczyli w niej ze strony Badaczy Pisma Świętego: Franciszek Puchała, Czesław Kasprzykowski i Wacław Narodowicz, a ze strony jezuitów: Jan Rostworowski, Józef Gliwa, Stanisław Chodoleński, którym towarzyszył prawnik Adam Konopka. Na życzenie jezuitów odbyła się ona przy drzwiach zamkniętych z udziałem kilku świadków i stenotypistek. Treść dyskusji podjętej i przegranej przez teologów jezuickich została wydana w formie broszury pt. „Bitwa na niebie” w nakładzie 10 000 egzemplarzy, nie licząc późniejszych dodruków. Między innymi dzięki temu w 1923 roku w Krakowie na uroczystości Pamiątki zgromadziło się 69 osób. Z czasem władze kościelne wywierały coraz większą presję na władze świeckie, nakłaniając je do aresztowań Badaczy Pisma Świętego.

    Czesław Kasprzykowski (ur. 15 listopada 1886; zm. 15 grudnia 1961) – Badacz Pisma Świętego, początkowo przedstawiciel Towarzystwa Strażnica, od 1925 roku organizator Świeckiego Ruchu Misyjnego „Epifania” w Polsce, w 1935 roku założył Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego.Świadkowie Jehowy na Cyprze – wspólnota 2481 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) na Cyprze, należących do 34 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 4795 osób. Od 2012 roku działalność miejscowych wyznawców koordynuje greckie Biuro Oddziału.

    Strona katolicka zarzucała Badaczom Pisma Świętego, iż ich działalność jest finansowana przez środowiska amerykańskich Żydów względnie masonów, a także sprzyjanie komunizmowi i dążenie do anarchii co miało prowadzić do odrywania słabszych jednostek od wiary przodków. W wyniku donosów w 1921 roku policja krakowska przerywała zebrania, w których uczestniczyło około 40 osób. Powoływano się wówczas na brak odpowiedniego zezwolenia ze strony władz na urządzanie zebrań w mieszkaniach prywatnych w celu wysłuchania wykładów biblijnych. Chrztu udzielano w Wiśle, a w porze zimowej w wielkim basenie łaźni parowej hotelu Krakowskiego. Przy jednej z takich okazji na skutek donosu na teren basenu wkroczyła policja, przerywając uroczystość, której przewodził Jan Kusina, a chrztu udzielał Czesław Kasprzykowski. Takim działaniom sprzyjał brak uregulowania prawa wyznaniowego w okresie międzywojennym, stąd na organizowanie zebrań publicznych potrzebne było posiadanie jednorazowego zezwolenia wydawanego przez urząd starosty.

    Polscy Romowie stanowią uznaną polskim prawem mniejszość etniczną. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku narodowość romską zadeklarowało 17049 osób, z czego 9899 jako jedyną. Natomiast według Ethnologue w Polsce językiem romskim posługuje się ponad 35 000 osób.Judah Leon Magnes (ur. 5 lipca 1877 w San Francisco; zm. 27 października 1948 w Nowym Jorku) – amerykański rabin, jeden z założycieli Amerykańskiego Komitetu Żydowskiego, pacyfistyczny lider podczas trwania I wojny światowej i pierwszy rektor Uniwersytetu Hebrajskiego. Organizator społeczności żydowskiej w Nowym Jorku, która skupiała 220 organizacji żydowskich.
    Fotodramę stworzenia rozpoczęto wyświetlać w Polsce w latach 20. XX wieku
    Wybrane publikacje Świadków Jehowy w języku polskim
    Polska edycja Dokonanej tajemnicy z 1923 roku wydana jako siódmy tom Wykładów Pisma Świętego.
    Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą! (wyd. pol. 1925).
    Wyzwolenie (wyd. pol. 1928).
    Stworzenie – scenariusz Fotodramy stworzenia w formie książkowej.

    W 1924 roku wyremontowano halę fabryczną w centrum Łodzi, która stała się miejscem zebrań religijnych, odbywających się zarówno w języku polskim jak i niemieckim. W tym też roku na corocznej Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) w Łodzi zebrały się 92 osoby, w Poznaniu 91, w Warszawie 281, a także 625 osób w 13 innych miastach i miasteczkach, uwzględniając jedynie grupy liczące powyżej 20 osób. W latach 20. XX wieku wyświetlano film Fotodrama stworzenia w różnych miastach i choć starano się wynajmować jak największe sale to jednak ze względu na dużą ilość chętnych do obejrzenia filmu projekcje trzeba było kilkakrotnie powtarzać. Biletem wejścia na projekcje były publikacje Towarzystwa Strażnica, które rozprowadzano przed wejściem na salę kinową.

    Biuro Oddziału w Polsce – biuro nadzorujące działalność polskich Świadków Jehowy. Znajduje się w Nadarzynie pod Warszawą. Mieszka i pracuje w nim około 170 osób zatrudnionych jako wolontariusze. Pierwsze Biuro Oddziału w Polsce zostało utworzone w 1921 roku.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    W grudniu 1924 roku by przeciwdziałać zarysowującemu się podziałowi w zborach, Towarzystwo Strażnica jako swojego przedstawiciela wydelegowało do Polski Wacława Wnorowskiego. Rozłam w warszawskim zborze wyraźnie zaznaczył się w okresie Pamiątki 1925 roku. W tym czasie Czesław Kasprzykowski stał się jawnym przeciwnikiem Towarzystwa Strażnica. Związał się on z ruchem LHMM, który w Polsce działa pod nazwą Świecki Ruch Misyjny „Epifania”. W wyniku tego rozdziału Kasprzykowski przekazał Biuro przy ulicy Chmielnej 67/4 Wacławowi Wnorowskiemu, działającemu w roli nowego przedstawiciela Towarzystwa Strażnica, natomiast sala zebrań przy ul. Hożej 35 należała do założonego przez Kasprzykowskiego odłamu. Kasprzykowski przejął też zarejestrowane na siebie stowarzyszenie „Badacze Pisma Świętego – Grupa II”. W wyniku tego grupa Badaczy Pisma Świętego związana z Towarzystwem Strażnica pozostała bez rejestracji.

    Akcja Katolicka – ruch katolików świeckich (laikatu), zmierzający do większego nasycenia życia publicznego wartościami chrześcijańskimi. Wywodzi się z katolickich ruchów społecznych XIX w.Pouczani przez Boga – ogólnoświatowa seria zgromadzeń religijnych zorganizowanych przez Świadków Jehowy, które rozpoczęły się w czerwcu 1993 roku, a zakończyły w styczniu 1994 roku.

    W roku 1925 zbory w Polsce odwiedził Joseph F. Rutherford wraz z Alexandrem H. Macmillanem. W tym samym roku po polsku zaczęło się ukazywać czasopismo „Złoty Wiek”. W roku 1926 na dwóch konwencjach zebrało się 2706 osób. W tym samym roku w Warszawie przy ul. Nowy Zjazd 1 zaczęło funkcjonować krajowe biuro Towarzystwa Strażnica oraz sala zebrań. Po powrocie Wnorowskiego do Stanów Zjednoczonych warszawskim biurem kierował Szwed, którego w następnym roku zastąpił Wacław Narodowicz. Ponieważ Narodowiczowi nie odpowiadała praca biurowa powrócił do wygłaszania wykładów w zborach Badaczy Pisma Świętego. W roku 1927 przybył do Polski Ludwik Kuźma, wydelegowany przez Towarzystwo Strażnica. Uznał on, że potrzebna jest sprawniejsza komunikacja z głównym biurem Towarzystwa.

    Paul Johannes Gerhard Balzereit (pseudonimy: Paul Gehrhard i PBGotthilf; ur. 2 listopada 1885 w Kilonii; zm. 6 lipca 1959 w Magdeburgu) – niemiecki publicysta, sługa oddziału Towarzystwa Strażnica w Niemczech w początkowym okresie prześladowania Świadków Jehowy przez Trzecią Rzeszę.Wyzwolenie (ang. Deliverance) – publikacja wydana w 1926 roku przez Towarzystwo Strażnica, napisana przez drugiego prezesa Towarzystwa Strażnica, J. F. Rutherforda (wydanie polskie: 1928).

    Paul Balzereit, wysłany z niemieckiego Biura Oddziału, które sprawowało nadzór nad biurem w Polsce, zaproponował objęcie po Narodowiczu kierownictwa nad biurem w Warszawie Wilhelmowi Scheiderowi. Ten wskazał na Edwarda Rüdigera, który przez blisko rok pełnił te obowiązki. Gdy wskutek trudności paszportowych obywatele Niemiec stracili możliwość przyjeżdżania do Polski, bezpośrednią opiekę nad działalnością teokratyczną w Polsce przejęło środkowoeuropejskie biuro Towarzystwa w Bernie, w Szwajcarii. Skierowało ono do Polski w roku 1928 Martina Harbecka, by jeszcze raz poszukać kogoś, kto nadawał by się do usługiwania w charakterze nadzorcy działalności w Polsce. Wtedy też sługą oddziału został Wilhelm Scheider.

    Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego – polska grupa wyznaniowa wywodząca się z ruchu Badaczy Pisma Świętego, powstała na skutek wewnętrznych podziałów wśród Badaczy, po śmierci Charlesa Taze Russella w 1916 roku.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    W tym czasie Wilhelmowi Scheiderowi swoje pełnomocnictwa do reprezentowania pierwszej grupy Badaczy Pisma Świętego zarejestrowanej przed I wojną światową na mocy reskryptu nr 2167/5 przekazał Całka, który był w 1913 roku upoważniony przez władze carskie. Dzięki temu Badacze Pisma Świętego, związani z Towarzystwem Strażnica ponownie działali legalnie.

    Sala Zgromadzeń w Skarbimierzu – jedna z ośmiu Sal Zgromadzeń Świadków Jehowy w Polsce, znajdująca się w miejscowości Skarbimierz-Osiedle przy ulicy Wierzbowej. Została oddana do użytku w 2000 roku, po remoncie i adaptacji dawnego hangaru remontowego. Należy do związku wyznaniowego „Świadkowie Jehowy w Polsce”.Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.

    W 1927 roku z polecenia Hipolita Oleszyńskiego przyjechał do Polski August Stahn, współpracownik Pastoralnego Instytutu Biblijnego. Rozpoczął on organizowanie w Polsce w jedną całość, luźno działających w zborach grupek opozycjonistów, które z czasem utworzyły zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego. Stało się to przyczynkiem do ostatecznego rozdziału ruchu badackiego w Polsce na zbory lojalne wobec Towarzystwa Strażnica oraz zbory Wolnych Badaczy Pisma Świętego, który to podział nastąpił około roku 1928. Wyciąganie głosicieli ze zborów związanych z Towarzystwem Strażnica czy nawet przeciąganie całych zborów na stronę Wolnych Badaczy Pisma Świętego trwało jeszcze na początku lat 30.

    Julia Brystiger z domu Prajs, znana także jako Brystygier, Brystyger, Bristiger(owa), Brüstiger, Briestiger, ps. Luna, Krwawa Luna, Daria, Ksenia, Maria, ps. literacki Julia Prajs (ur. 25 listopada 1902 w Stryju, zm. 9 października 1975 w Warszawie) – funkcjonariuszka aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej, zbrodniarka stalinowska, pisarka.Fotodrama stworzenia (ang. tytuł oryginalny Photo-Drama of Creation) – amerykański film religijny, przygotowywany w latach 1912-1914 przez Towarzystwo Strażnica.

    W roku 1928 w Polsce do 24 zborów związanych z Towarzystwem Strażnica należało 256 głosicieli. Oprócz polskojęzycznych zborów istniały również zbory niemieckojęzyczne m.in. w Łodzi i Pabianicach. W tym samym roku do kraju powrócili głosiciele, którzy zostali Badaczami Pisma Świętego we Francji, m.in. Teofil Piaskowski, Szczepan Kosiak i Jan Zabuda. W roku 1930 działało w Polsce 55 zborów oraz 25 mniejszych grup, pracowało również 30 kolporterów. Oprócz literatury w języku polskim rozprowadzano też literaturę w języku niemieckim, rosyjskim i ukraińskim. Po okresie podziałów w zborach Badaczy Pisma Świętego w Polsce jakie nastąpiły w latach dwudziestych 6 kwietnia 1931 roku na zjeździe w Łodzi delegaci z poszczególnych zborów z całej Polski oraz z Wolnego Miasta Gdańska przyjęli statut organizacyjny. Zgodnie z przyjętym statutem siedziba związku mieściła się w Łodzi, a obszar jego działania objął całą Polskę wraz z Wolnym Miastem Gdańsk. W celu odróżnienia od innych grup badackich, działających wówczas w Polsce w statucie przyjęto też nazwę „Zjednoczenie Badaczy Pisma Świętego”, którą nie posługiwano się jednak zbyt długo.

    Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy (ang. The Watchtower Announcing Jehovah’s Kingdom) – czasopismo religijne wydawane od lipca 1879 roku przez Towarzystwo Strażnica, oficynę wydawniczą Świadków Jehowy. Jest wydawane jednocześnie w 254 językach. Rocznik „Strażnicy” zawiera 18 numerów w dwóch wydaniach: wydanie dwumiesięczne „do rozpowszechniania” (osiąga przeciętny nakład około 59 000 000 egzemplarzy co czyni je czasopismem o najwyższym nakładzie na świecie) i „Strażnica” (wydanie do studium), która ukazuje się jako miesięcznik o przeciętnym nakładzie około 15 252 000 egzemplarzy. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy” jest jedynym, regularnie wydawanym w około 50 językach periodykiem.Świadkowie Jehowy na Madagaskarze – wspólnota 26 503 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) na Madagaskarze, należących do 598 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 115 958 osób (ok. 0,7% mieszkańców kraju). Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Ivato.

    W latach trzydziestych na terenie Galicji i Wołynia nadzorcą podróżującym został Ludwik Kinicki. Pochodził on z Czortkowa skąd jego rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Tam zetknął się z Badaczami Pisma Świętego i wrócił w rodzinne strony by prowadzić działalność kaznodziejską.

    Procesy sądowe[]

    W latach 20. i 30. XX wieku bardzo częste stało się szkalowanie Badaczy Pisma Świętego za pośrednictwem prasy przez stronę kościelną. Najczęściej posługiwano się pomówieniami o związkach Badaczy z komunizmem. Często też wytaczano poszczególnym osobom procesy o rzekome bluźnierstwa, których jakoby mieli się dopuszczać.

    Tajny współpracownik (TW) w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie, dobrowolnie i za wynagrodzeniem współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.Volkslista (niem. Deutsche Volksliste DVL) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej, volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.

    Przykładem takiego procesu była sprawa w 1933 roku w Chojnicach, w której pionierowi Świadków Jehowy, Janowi Śmieszko zarzucono dopuszczenie się bluźnierstw za pomocą druków. W roli eksperta katolickiego wystąpił doktor teologii, ksiądz Franciszek Jank, a w roli biegłego z ramienia Towarzystwa Strażnica Wilhelm Scheider. W trakcie rozprawy sądowej rozpatrywano takie zagadnienia jak nieśmiertelność duszy, wieczne męki i czyściec. Rozprawa ta zakończyła się uniewinnieniem Śmieszki.

    Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo, pod ochroną Ligi Narodów. Jego utworzenie było wynikiem przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej. Powstanie Wolnego Miasta Gdańska było kompromisem, który nie zadowolił Polaków, ani Niemców.

    Z kolei Świadkowie Jehowy wytoczyli proces krakowskiemu Ilustrowanemu Kurierowi Codziennemu, który pisał, że Świadkowie Jehowy to w rzeczywistości zakonspirowani komuniści, śpiewają pieśni bolszewickie, a szkoleni są na terenie Związku Radzieckiego i stamtąd są opłacani. Redaktor naczelny pisma został skazany sądownie.

    Świadkowie Jehowy w Zambii – wspólnota 162 370 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Zambii, należących do 2488 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 738 978 osób – ponad 7% mieszkańców kraju. Działalność miejscowych głosicieli oraz Świadków Jehowy w Burundi i Tanzanii koordynuje Biuro Oddziału w Lusace. Jest to trzecia pod względem liczebności wspólnota tego wyznania w krajach afrykańskich (po Nigerii i Demokratycznej Republice Konga).Jabłonowo Pomorskie (niem. Jablonowo) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jabłonowo Pomorskie. Położone na Pojezierzu Chełmińskim, nad rzeką Lutryną, przy drodze wojewódzkiej 543. W Jabłonowie krzyżują się linie kolejowe nr 208 i 353. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. toruńskiego.

    W wydanej w 1927 roku książce „Sekty żydujące w Polsce” jezuita Mieczysław Skrudlik pisał o Badaczach Pisma Świętego jako o ugrupowaniu o koncepcjach społeczno-politycznych „na wskroś antypaństwowych”, które miało tworzyć na terenie kraju siedliska „bolszewizmu, komunizmu i anarchii” oraz miało dążyć do zniszczenia istniejącego ustroju państwowego i zachwiania fundamentami polskiej państwowości. Zdaniem jezuity Badacze Pisma Świętego mieli poprzez „propagowanie wolnej miłości ze wszystkimi jej następstwami” stanowić szczególne niebezpieczeństwo dla rodzin. Książkę tą 6 czerwca 1927 roku autor wysłał na ręce arcybiskupa Augusta Hlonda. Opublikował też kilka broszur o podobnej treści. Pozwany do sądu, Skrudlik trzykrotnie wnosił o odroczenie rozprawy ze względu na stan zdrowia, a później po kilku zmianach miejsca zamieszkania stał się dla sądu nieuchwytny.

    Biuro Główne Świadków Jehowy – ośrodek nadzorujący międzynarodową działalność Świadków Jehowy. Biuro Główne jest również siedzibą Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy. Od 1909 roku znajduje się w nowojorskim Brooklynie w Stanach Zjednoczonych. W 2017 roku planowane jest przeniesienie Biura Głównego do Warwick.Świadkowie Jehowy w Szwecji – wspólnota 22 380 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Szwecji (ok. 30% mieszka w stolicy i jej okolicach), należących do 318 zborów (w tym ponad 90 obcojęzycznych). W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 35 524 osoby. Działalność miejscowych koordynuje Skandynawskie Biuro Oddziału w Danii. Świadkowie Jehowy w Szwecji posiadają 5 Sal Zgromadzeń.

    „Złoty Wiek”[]

    „Złoty Wiek” z 15 kwietnia 1925
    (1925 nr 3).

    W 1925 roku po polsku zaczęło się ukazywać czasopismo „Złoty Wiek” (obecnie „Przebudźcie się!”), a jego tłumaczem był Edward Rüdiger. Do roku 1933 czasopismo to było drukowane w Szwajcarii i sprowadzane do Polski. Przez krótki czas „Złoty Wiek” był dostępny również w sprzedaży w kioskach ulicznych wraz z prasą światową i szeroko reklamowany na ulicach Warszawy i Łodzi. Ponieważ czasopismo to zdaniem strony kościelnej podważało doktryny i autorytet Kościoła katolickiego, strona kościelna wywierała presję na władze by uniemożliwić jego wydawanie. W 1929 roku dwóch arcybiskupów wystosowało petycję, wnoszącą o zakaz wydawania czasopisma „Złoty Wiek” w języku polskim, jednak nie przyniosła ona rezultatów.

    Świadkowie Jehowy w województwie wielkopolskim – wspólnota Świadków Jehowy w województwie wielkopolskim. Liczba wyznawców (głosicieli) na terenie województwa wynosi ok. 10 200 (stan w 2010). W grudniu 2012 roku na terenie województwa znajdowały się miejsca zgromadzeń 125 zborów (w tym zboru języka migowego) i dwóch grup obcojęzycznych (anglojęzycznej i rosyjskojęzycznej).Lubelszczyzna – określenie regionu używane w zależności od kontekstu w odniesieniu do ziemi lubelskiej (średniowiecze), województwa lubelskiego z lat 1474–1795 lub do późniejszych województw lubelskich. Po 1999 r. instytucje samorządowe pod nazwą Lubelszczyzna określają obecne województwo lubelskie i stosują je zamiennie (synonim).

    W 1930 roku Felicjan Sławoj Składkowski minister spraw wewnętrznych cofnął debit pocztowy na czasopismo „Złoty Wiek”. Po kilku tygodniach musiał on zrezygnować ze stanowiska, a jego następca Henryk Józewski ponownie zezwolił na sprowadzenie czasopisma i rozsyłanie go pocztą. Gdy uniemożliwiono sprowadzanie „Złotego Wieku” ze Szwajcarii w 1933 roku, zaczęto czasopismo drukować w Łodzi. Kilkukrotnie jednak zmieniano wydawców gdyż strona kościelna wywierała na nich presję by zaprzestali wydawania pisma. Po licznych konfiskatach czasopisma zarządzonych przez urząd cenzury doszło do zakazu publikacji „Złotego Wieku”. Po wniesionej apelacji wydawano „Złoty Wiek” aż do czasu wydania decyzji o nieodwołalnym zakazie wydawania czasopisma. Augustyn Raczek odpowiedzialny za wydawanie „Złotego Wieku” został skazany na 15 miesięcy więzienia.

    Służba Informacji o Szpitalach (SIS; ang. Hospital Information Services) – jednostka organizacyjna powołana przez Świadków Jehowy w 1988 roku w celu nadzorowania pracy międzynarodowej sieci Komitetów Łączności ze Szpitalami. Służba ta powstała z myślą o ułatwieniu kontaktów Świadków Jehowy ze środowiskiem medycznym.Świadkowie Jehowy w Południowej Afryce – wspólnota religijna Świadków Jehowy w Południowej Afryce, licząca w 2015 roku 100 082 głosicieli, należących do 2108 zborów. Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej w 2015 roku zebrały się 250 754 osoby. Świadkowie Jehowy w Południowej Afryce są jedną z 25 wspólnot Świadków Jehowy na świecie, których liczebność przekracza 100 000 głosicieli.
    „Nowy Dzień” (15 listopada 1936)
    ujawniający zbrodnie dokonywane
    przez III Rzeszę.

    Ostatni numer „Złotego Wieku” ukazał się 1 września 1936 roku. Jednak w miejsce tego czasopisma 1 października 1936 roku zaczęto w Warszawie wydawać czasopismo pod tytułem „Nowy Dzień”. Miało ono taki sam charakter jak „Złoty Wiek”. Ukazywało się ono do samego wybuchu II wojny światowej. Redaktorem nowego czasopisma został Ludwik Kinicki.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Roman Zambrowski (ur. 15 lipca 1909 w Warszawie, zm. 19 sierpnia 1977 w Warszawie) – działacz państwowy i partyjny w okresie PRL oraz nauczyciel pochodzenia żydowskiego, pułkownik Ludowego Wojska Polskiego.

    Krótko po zakazie wydawania polskiej edycji „Złotego Wieku” cofnięto debit pocztowy dla „Das Goldene Zeitalter” (niemieckiego wydania „Złotego Wieku”). 18 października 1937 roku Łódzki Sąd Okręgowy pierwszej instancji skazał Wilhelma Scheidera, nadzorcę Biura Oddziału w Łodzi na 18 miesięcy więzienia z powodu sprowadzenia trzech wydań niemieckiego czasopisma „Das Goldene Zeitalter”. Na rozprawie apelacyjnej adwokat prosił o łagodniejszy wyrok w zawieszeniu, a Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał wyrok uniewinniający i zarządził zwrot skonfiskowanych egzemplarzy czasopism argumentując, że „pismo to nie nosi charakteru lżenia i wyszydzania dogmatów i wierzeń chrześcijaństwa, lecz jest popartą cytatami z Pisma Świętego polemiką religijną”.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 został przeprowadzony w 2011 roku, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie ustawy z 2010 roku o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2011 roku. Był prowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2011, według stanu na koniec dnia 31 marca 2011.

    Nazwa Świadkowie Jehowy[]

    W lipcu 1931 roku w Columbus w stanie Ohio zorganizowano międzynarodowe zgromadzenie, którego część była transmitowana przez rozgłośnię radiową WBBR oraz 450 stacji radiowych w Ameryce Północnej, Australii i Europie. Na zgromadzeniu tym Badacze Pisma Świętego związani z Towarzystwem Strażnica przyjęli nazwę Świadkowie Jehowy. W Polsce program kongresowy poprzez Magdeburg retransmitowano na zgromadzeniu w Łodzi. Również na łamach „Strażnicy” podano biblijną nazwę jaką przyjęli Badacze Pisma Świętego na zgromadzeniu w Columbus. Zaczęto wówczas posługiwać się nazwą „Świadkowie Jehowy (Badacze Pisma Świętego)” i zastępować nazwę Badacze Pisma Świętego. W roku 1932 w kraju działało około 600 głosicieli. W tym też roku stałą siedzibą Towarzystwa Strażnica został budynek przy ul. Rzgowskiej 24 w Łodzi.

    Praktyki religijne Świadków Jehowy – ogół obrzędów, świąt i uroczystości, a także innych indywidualnych i zbiorowych przejawów religijności, uznawanych za elementy wielbienia Boga w religii Świadków Jehowy.Świecki Ruch Misyjny „Epifania” – część międzynarodowego ruchu religijnego o nazwie Laymen’s Home Missionary Movement (dosł. Domowy Ruch Misjonarski Osób Świeckich). Nurt ten wywodzi się z milleryzmu, powstał w 1920 roku po podziałach w ruchu Badaczy Pisma Świętego, które nastąpiły po śmierci Charlesa T. Russella. W 2013 roku ruch liczył 1720 członków w 66 zborach.

    Z powodu nietolerancji religijnej od 1933 roku ataki grup ludności, napuszczanych przez duchownych na Świadków Jehowy stały się bardzo częste. W tym samym roku odnotowano też około 100 wypadków zatrzymań głosicieli przez policję. W 1935 roku dokonano ponad 3000 zatrzymań Świadków Jehowy oraz 41 przypadków ciężkich pobić. Choć sprawy pobić czy niszczenia mienia Świadków Jehowy były zgłaszane do sądów to wiele z nich kończyło się umorzeniem postępowania lub wydaniem wyroku uniewinniającego, a rzadko na ławie oskarżonych stawiano rzeczywistych inicjatorów zajść. Mimo rosnącego sprzeciwu liczebność Świadków Jehowy ciągle wzrastała. W 1935 roku na skutek dekretu władz francuskich 280 głosicieli polskiego pochodzenia powróciło z Francji do Polski.

    Lud zachowujący prawość – ogólnoświatowa seria zgromadzeń religijnych o charakterze międzynarodowym, zorganizowanych przez Świadków Jehowy. Kongresy rozpoczęły się latem 1985 roku na półkuli północnej, a zakończyły na początku 1985 roku na półkuli południowej. W ponad 850 kongresach na świecie uczestniczyło prawie 5 700 000 osób, a 75 606 osób zostało ochrzczonych.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Rządowe represje wobec Świadków Jehowy rozpoczęły się w roku 1936. Odnotowano w tym roku 68 aktów pobicia Świadków Jehowy. Przeciw Świadkom wniesiono 327 spraw sądowych, z czego 73 sprawy zostały rozstrzygnięte na ich korzyść, a większość spraw oddalono. W 8 wypadkach wydano wyrok skazujący z powodu rzekomego dopuszczenia się „bluźnierstw wobec Boga”. Tygodnik „Samoobrona Narodu” nr 30 z 26 lipca 1936 roku opublikował apel pewnego księdza: „Trzeba więc przy każdej okazji i sposobności wytaczać działaczom Badaczy sprawy karne. Trzeba, aby każda gmina, każda parafia w Polsce zwróciła się do Prezydenta Rzeczpospolitej, do Premiera do Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i Spraw Wewnętrznych, do Sejmu i Senatorów z żądaniem rozwiązania w Polsce sekty, organizacji czy jak to nazwać Badaczy”.

    Świadkowie Jehowy na Ukrainie – wspólnota 150 840 aktywnych Świadków Jehowy na Ukrainie, należących do 1723 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 265 985 osób. Biuro Oddziału, koordynujące działalność miejscowych głosicieli mieści się we Lwowie.Krzeszowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Według danych z 31 grudnia 2011 miasto miało 10 288 mieszkańców. Położone jest ok. 25 km na zachód od centrum (18 km od granicy) Krakowa, przy linii kolejowej nr 133 (Kraków – Katowice) i przy drodze krajowej nr 79 (ul. Kościuszki, ul. Trzebińska) (południowa część miasta). W latach 1928–1966 miasto miało status uzdrowiska o charakterze użyteczności publicznej.

    W roku 1937 minister spraw wewnętrznych zakazał wydawania „Strażnicy”, którą zaczęto wydawać nieoficjalnie. W tym samym roku Akcja Katolicka przeprowadziła 75 napadów na Świadków Jehowy, 2 osoby zamordowano. Ponadto odnotowano 108 przypadków zatrzymań przez policję i 263 rozprawy sądowe wytoczone Świadkom Jehowy. Spośród 170 spraw zamkniętych jeszcze w tym samym roku, 99 zakończyło się uniewinnieniem Świadków, a 71 wyrokiem skazującym. Zarządzono również 129 konfiskat literatury lecz w 99 przypadkach Świadkowie Jehowy wywalczyli jej zwrot.

    Świadkowie Jehowy w Holandii – wspólnota ponad 30 tys. aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Holandii, należących do 368 zborów (stan na 2012 rok). W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 51 474 osoby. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Emmen. Sale Zgromadzeń znajdują się w Bennekom i Swifterbant.Czysta mowa – ogólnoświatowa seria zgromadzeń religijnych o charakterze międzynarodowym, zorganizowanych przez Świadków Jehowy. Kongresy rozpoczęły się latem 1990 roku na półkuli północnej, a zakończyły na początku 1991 roku na półkuli południowej. Hasło kongresowe oparto na biblijnym wersecie z Księgi Sofoniasza 3:9, który w Przekładzie Nowego Świata oddano słowami: „Wtedy bowiem dokonam wśród ludów zamiany na czystą mowę aby wszystkie wzywały imienia Jehowy i słuzyły mu ramię przy ramieniu”.

    W miesiącu Pamiątki 1937 roku liczba głosicieli wyniosła 1040 osób skupionych w 121 zborach. 22 marca 1938 roku obłożono zakazem działalność Świadków Jehowy w Polsce. Tego samego dnia władze opieczętowały magazyny biura w Łodzi – rozpoczął się okres działalności konspiracyjnej. W miesięczniku „Jutrzenka Białostocka” w maju 1938 roku, ks. Adam Abramowicz pisał: „A więc nareszcie władze uwzględniły nasze żądanie. Od pięciu lat bowiem demaskowaliśmy stale łajdacką robotę „badaczy”, a nawet wydawaliśmy broszurę pt. „Badacze i rozbijacze Kościoła i Państwa Polskiego za żydowskie pieniądze”, w której dokładnie oświetliliśmy krecią robotę tej sekty”. W 1939 roku, na krótko przed wybuchem II wojny światowej, jedna z ostatnich konwencji odbyła się w Kostuninie, w powiecie Chełm. Było na niej obecnych około sześćdziesiąt osób.

    Język ormiański lub armeński (Հայերեն) – język należący do rodziny języków indoeuropejskich z grupy satem, stanowi jednak w niej samodzielną gałąź. Obecnie używany jest w Republice Armenii i Republice Górskiego Karabachu (De iure: Azerbejdżan), gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji w Libanie i 24 innych państwach przez około 6 milionów ludzi.Świadkowie Jehowy w Luksemburgu – wspólnota 2097 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Luksemburgu, należących do 31 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 3877 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje niemieckie Biuro Oddziału.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 w miejscowości Sachsenhausen (obecnie dzielnica Oranienburga) około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.
    Transfuzja krwi, przetoczenie krwi – zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników.
    Ulica Nowy Zjazd w Warszawie – dwie jednokierunkowe uliczki stanowiące południową część węzła komunikacyjnego Wisłostrady i Trasy W-Z, umożliwiające wjazd na Most Śląsko-Dąbrowski i zjazd z Trasy:
    Świadkowie Jehowy w Demokratycznej Republice Konga – wspólnota 177 556 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Demokratycznej Republice Konga, należących do 3288 zborów (stan w 2012 roku). W roku 2012 na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 1 001 518 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Kinszasie. Sale Zgromadzeń znajdują się w Bandundu, Beni, Butembo, Gomie, Isiro, Kikwit, Kinszasie, Kisangani, Lisala, Mbuji-Mayi i Nioki.
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Świadkowie Jehowy w Argentynie – wspólnota 144 134 Świadków Jehowy w Argentynie, należących do 1961 zborów. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 309 212 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Buenos Aires.
    Heinrich Himmler (ur. 7 października 1900 w Monachium, zm. 23 maja 1945 w Lüneburgu) – polityk, jeden z głównych przywódców Niemiec hitlerowskich i zbrodniarzy II wojny światowej; współtwórca i szef kolejno: SS (od 1929), Gestapo (od 1934), policji (od 1936), minister spraw wewnętrznych (od 1943). Odpowiedzialny za eksterminację Żydów w Europie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.266 sek.