• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Świątynia Jerozolimska



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.Oblężenie Jerozolimy – epizod pierwszego powstania żydowskiego, zakończony w 70 n.e. zdobyciem i zburzeniem przez Rzymian Jerozolimy wraz ze Świątynią i masakrą jej mieszkańców. Masada, ostatni izolowany punkt oporu, padła dopiero w 73 n.e.
    Rekonstrukcja Świątyni Jerozolimskiej z czasów Heroda Wielkiego
    Model Świątyni Jerozolimskiej z czasów Heroda Wielkiego
    Fragment makiety-rekonstrukcji Świątyni Jerozolimskiej za Heroda Wielkiego
    Fragment makiety – wejście do pierwszej Świątyni Jerozolimskiej

    Świątynia Jerozolimska (hebr. ‏בֵּית הַמִּקְדָּשׁ‎, Bejt Ha-Mikdasz) – jedyna świątynia judaizmu stojąca niegdyś w Jerozolimie.

    Miejsce święte – miejsce uznawane przez wyznawców danej religii za święte, uświęcone obecnością istoty boskiej lub świętego, albo z innego powodu uznane za takie. Miejsca święte bywają celem pielgrzymek.Tomasz Jelonek (ur. 1937) − ksiądz katolicki, profesor dr hab. teologii biblijnej (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), magister matematyki (Uniwersytet Jagielloński), autor licznych publikacji popularnonaukowych dotyczących Biblii i geografii biblijnej, kapelan Jego Świątobliwości, kierownik Katedry Teologii Małżeństwa i Rodziny, dyrektor Instytutu Nauk o Rodzinie.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Pierwsza Świątynia (966–586 p.n.e.)
  • 1.2 Druga Świątynia (520–20 p.n.e.)
  • 1.3 Trzecia Świątynia / Świątynia Heroda (20 p.n.e. – 70 n.e.)
  • 1.4 Po zburzeniu
  • 2 Kult
  • 2.1 Składanie ofiar
  • 2.2 Pomieszczenia świątyni
  • 2.3 Arka Przymierza
  • 3 Synagogi a Świątynia
  • 4 Świątynia a Kościół
  • 5 Czasy współczesne
  • 6 Kontrowersje
  • 7 Zobacz też
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Arka Przymierza (hebr. אָרוֹן הָבְרִית Aron HaBrit, łac. arca - skrzynia) – obiekt będący dla Żydów jednym z elementów ich przymierza z Bogiem Jahwe.Dekalog (stgr. δεκάλογος dekalogos, dziesięć słów) inaczej Dziesięć przykazań (w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń עשרת הדיברות, Aseret ha-Dibrot) – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących pierwotnie wyznawców judaizmu, a następnie przejęty przez chrześcijan, dla których spełnia się on w Jezusie Chrystusie (Por. Mt 5,17-19) poprzez tajemnicę paschalną.

    Historia[]

    Początkowo miejscem kultu i przechowywania Arki Przymierza był podczas wędrówki Izraelitów z niewoli egipskiej Przybytek Mojżeszowy (starannie wykonany namiot). Dopiero po wybudowaniu Świątyni przez króla Salomona rzeczy znajdujące się w Przybytku przeniesiono do Miejsca Świętego i Najświętszego.

    Pierwsza Świątynia (966–586 p.n.e.)[]

    Jedynym dostępnym źródłem na temat usytuowania, wyglądu i rozmiarów Pierwszej Świątyni jest Biblia. Badania archeologiczne jerozolimskiego Wzgórza Świątynnego nie są możliwe, ze względu na „Kopułę Skały”, wybudowaną na przełomie VII i VIII w. po Chr. przez kalifa Omara. Jest też mało prawdopodobne znalezienie jakiegoś fragmentu Pierwszej Świątyni ze względu na prace budowlane i remontowe wykonane przy Drugiej Świątyni pod koniec ery przedchrześcijańskiej.

    Antioch IV Epifanes (gr. Επιφανής; ur. ?, zm. 164/163 p.n.e.) – władca Syrii starożytnej z dynastii Seleucydów, panował w latach 175 p.n.e. – 163 p.n.e..Cherub lub cherubin (l.mn. cheruby, cherubini, cherubiny, cherubinowie; hebr. l.p. כרוב cherub, l.mn. כרובים cherubim – silni) – potężne nadprzyrodzone istoty, stojące bardzo wysoko w hierarchii bytów, znajdujące się często w bezpośredniej bliskości Boga. Mylone często z uskrzydlonymi puttami pojawiającymi się w dziełach sztuki nowożytnej.

    Pierwsza Świątynia powstała w latach 966-959 p.n.e. za czasów króla Salomona, który podobno wzniósł ją w ciągu 7 lat na miejscu wskazanym uprzednio przez króla Dawida, na wzgórzu Moria („święta skała”) w północno-wschodniej części Jerozolimy, gdzie Abraham miał złożyć w ofierze na żądanie Boga Jahwe swego syna Izaaka. Do Świątyni, otoczonej kilkoma dziedzińcami, przylegał od południa zespół pałacowy.

    Replika – powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału. Czasem tylko wyglądu albo motywu.Umar ibn al-Chattab, także Omar (arab. عمر بن الخطاب) (ur. ok. 591, zm. 3 listopada 644 w Medynie) – od 634 drugi kalif, drugi z czterech zwanych później sprawiedliwymi, jeden z twórców potęgi imperium arabsko-muzułmańskiego.

    Pierwsza Świątynia została zniszczona przez wojska babilońskiego króla Nabuchodonozora II w 587 roku p.n.e. lub 586 roku p.n.e.

    Druga Świątynia (520–20 p.n.e.)[]

    Po zburzeniu Pierwszej Świątyni i powrocie z niewoli babilońskiej (536 p.n.e.) wzniesiono Drugą Świątynię (520-515 p.n.e.), o wiele skromniejszą, później kilkakrotnie przebudowywaną.

    W świątyni tej nie było już Arki Przymierza, jednak było tam Sancta sanctorum: pomieszczenie za zasłoną, w którym mieszkał Bóg i do którego – podobnie jak niegdyś do pomieszczenia z Arką – nie wolno było nikomu wchodzić. Jedynie raz w roku w Święto Przebłagania arcykapłan wchodził do środka, aby skropić to miejsce krwią z ofiary.

    Zorobabel, syn Salatiela (hebr. Zerubbabel ben Szealtiel − urodzony w Babilonii) − żyjący w VI w. p.n.e. Izraelita z plemienia Judaitów, syn Szealtiela, egzylarcha, namiestnik Judy.Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu.

    W II w. p.n.e., za Antiocha IV Epifanesa, nastąpiło przemienienie Świątyni jerozolimskiej w przybytek syro-fenickiego kultu boga Baal-Szamona, którego Grecy nazywali Zeusem Okres profanacji zakończył Juda Machabeusz ponownym poświęceniem Świątyni, które to wydarzenie czczą Żydzi podczas święta Chanuka.

    Trzecia Świątynia / Świątynia Heroda (20 p.n.e. – 70 n.e.)[]

    Za panowania Heroda Wielkiego Druga Świątynia została rozebrana i wybudowana na nowo wraz z rozległymi, monumentalnymi dziedzińcami. Prace trwały 10 lat, ostatecznie zostały ukończone ok. 20 r. p.n.e. Od tego czasu świątynia była nazywana „Świątynią Heroda”. Świątynia ta należy do okresu Drugiej Świątyni. Nazwę Trzecia Świątynia odnosi się najczęściej do, niezrealizowanych do dziś dnia, projektów odbudowy Świątyni po zburzeniu Świątyni Heroda przez Rzymian w 70 r.

    Mojżesz, łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa, cs. Prorok Bogowidiec Moisiej – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej, święty prorok. Żył prawdopodobnie w XIII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

    Okazałość Świątyni opisał Józef Flawiusz (Wojna żydowska 5, 5, 6), a w Talmudzie zachowała się następująca wzmianka: Ten, kto nigdy nie widział świątyni Heroda, nigdy w swym życiu nie widział wspaniałej budowli.

    Relief z Łuku Tytusa: pochód z trofeami zdobytymi w Jerozolimie, m.in. menorą ze zniszczonej świątyni Salomona

    4 sierpnia 70 roku po nieudanym powstaniu Żydów Rzymianie zburzyli Świątynię.

    Po zburzeniu[]

    Jedyną pozostałością Świątyni są resztki muru oporowego, powstrzymującego okalające ją mury przed zawaleniem – tzw. mur zachodni, fragment ten jest znany jako Ściana Płaczu. Od XVI wieku jest ona świętym miejscem judaizmu. Żydom udało się jeszcze na krótko zbudować na wzgórzu prowizoryczną świątynię podczas powstania Bar-Kochby (lata 132-135).

    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.Synaj (arab. جبل موسى = Dżabal Musa, hebr. הר סיני ), Góra Mojżesza – góra w Egipcie, w południowej części Półwyspu Synaj, w muhafazie Południowy Synaj (Protektorat Święta Katarzyna). Wysokość 2285 m n.p.m. Jest to poszarpany nagi masyw górski z szaroczerwonego granitu. W 2002 obszar ten został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Na pamiątkę traumy związanej ze zburzeniem świątyni w 586 r. p.n.e. i 70 r. n.e. oraz upadkiem powstania Bar Kochby – Żydzi obchodzą smutne, pokutne i postne święto Tisza be-Aw, 9 dnia miesiąca aw.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sancta sanctorum (święte świętych, hebr.: קֹדֶשׁ הַקֳּדָשִׁים,Qṓḏeš HaqQŏḏāšîm) – pojęcie ze Starego Testamentu odnoszące się do wewnętrznego sanktuarium Świętego Przybytku, a potem Świątyni Jerozolimskiej, gdzie Arka Przymierza była przechowywana podczas okresu Pierwszej Świątyni (966-586 p.n.e.). Do Sancta sanctorum mógł wchodzić jedynie kapłan podczas Jom Kippur.
    Sancta sanctorum (święte świętych, hebr.: קֹדֶשׁ הַקֳּדָשִׁים,Qṓḏeš HaqQŏḏāšîm) – pojęcie ze Starego Testamentu odnoszące się do wewnętrznego sanktuarium Świętego Przybytku, a potem Świątyni Jerozolimskiej, gdzie Arka Przymierza była przechowywana podczas okresu Pierwszej Świątyni (966-586 p.n.e.). Do Sancta sanctorum mógł wchodzić jedynie kapłan podczas Jom Kippur.
    Kohen – kapłan w judaizmie. Koheni są rodem żydowskim, wywodzącym się w linii męskiej od Aarona brata Mojżesza, należącym do plemienia Lewitów. Stąd zwani też aaronitami (inaczej ród Aarona).
    Dawid (hebr. דָּוִדDāwiḏ; arab. داودDāʾūd) (ur. ok. 1040 p.n.e. – zm. ok. 970 p.n.e.) – postać biblijna, król Izraela od ok. 1010 p.n.e., poeta. Najmłodszy syn Jessego z Betlejem, ojciec Salomona. Ojciec rodu Dawidytów.
    Chanuka (hebr. חנוכה) – święto żydowskie trwające osiem dni, poczynając od 25 dnia miesiąca kislew. Upamiętnia ono cudowne wydarzenie zaszłe podczas powstania Machabeuszów pod wodzą Judy Machabeusza.
    Waldemar Chrostowski (ur. 1 lutego 1951 w Chrostowie koło Ostrołęki) – ksiądz katolicki, profesor doktor habilitowany teologii, biblista, konsultor Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przewodniczący Stowarzyszenia Biblistów Polskich, zaangażowany w dialog katolicko-żydowski. Do roku 1998 współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Członek Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk . Autor ponad 2000 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Zajmuje się głównie Starym Testamentem.
    Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inną cechą wolnomularstwa są legendy i teorie spiskowe na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

    Reklama