• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Śródpiersie - anatomia ssaków

    Przeczytaj także...
    Grasica (łac. glandula thymus) to gruczoł znajdujący się w śródpiersiu przednim, tuż za mostkiem. Otoczony jest torebką łącznotkankową. Zbudowany jest z kory podzielonej na zraziki przegrodami łącznotkankowymi i z rdzenia wspólnego dla wszystkich zrazików kory. Zrąb tego narządu stanowią, w przeciwieństwie do innych narządów limfatycznych, komórki nabłonkowe pochodzenia endodermalnego. Charakterystycznymi cechami grasicy są: zjawisko inwolucji, czyli gromadzenia się w narządzie tkanki tłuszczowej żółtej, oraz występowanie w części rdzennej tzw. ciałek Hassala. Grasica produkuje hormony takie jak: tymozyna, THF, tymulina, tymostymulina.Żyła nieparzysta krótka dodatkowa (łac. vena hemiazygos accesoria) – pień żylny zbierający krew z 3 lub 4 górnych przestrzeni międzyżebrowych lewych oraz częściowo z oskrzeli i śródpiersia, które biegnie w dogłowowym przedłużeniu żyły nieparzystej krótkiej i uchodzi do żyły nieparzystej.
    Żyła nieparzysta (łac. vena azygos) rozpoczyna się nad przeponą jako przedłużenie żyły lędźwiowej wstępującej prawej. Żyła nieparzysta biegnie z dołu do góry po prawej stronie aorty piersiowej i przewodu piersiowego. Biegnąc wzdłuż kręgosłupa, osiąga IV lub V krąg piersiowy, po czym zatacza łuk nad korzeniem płuca prawego i wpada do żyły głównej górnej.

    Śródpiersie (łac. mediastinum) – jama klatki piersiowej, zawiera jeden z najważniejszych dla życia organów: serce.

    Śródpiersie możemy podzielić na górne i dolne. Górne z kolei na warstwy, a dolne na śródpiersie przednie, środkowe i tylne.

    Śródpiersie górne (mediastinum superius)[]

    Ograniczone od góry otworem górnym klatki piersiowej (ograniczają go: obojczyki, żebra, kręg Th1) ściany, to jednocześnie ściany klatki piersiowej; ściany boczne to w dolnej części przyśrodkowe powierzchnie opłucnej płuc. Przyjmuje się, że śródpiersie górne kończy się (a zaczyna się śródpiersie dolne) na wysokości rozdwojenia tchawicy (bifurcatio tracheae), na wysokości Th4.

    Pień współczulny (łac. truncus sympathicus) – parzysty szereg zwojów nerwowych (ganglia) połączonych gałęziami międzyzwojowymi (rami interganglionares), ciągnący się po obu stronach kręgosłupa, od podstawy czaszki do kości guzicznej. Do pnia współczulnego biegną od słupów bocznych istoty szarej rdzenia kręgowego w korzeniach brzusznych nerwów rdzeniowych włókna przedzwojowe (gałęzie łączące białe, rami communicantes albi), natomiast od zwojów pnia współczulnego do nerwów rdzeniowych biegną gałęzie łączące szare (rami communicantes grisei). W pniu współczulnym wyróżnia się części: szyjną, piersiową, brzuszną (lędźwiową) i miedniczną.Obojczyk (łac. clavicula) – kość długa, łącząca łopatkę i mostek. Obojczyk stanowi jedyne połączenie szkieletu kończyny górnej ze szkieletem osiowym.

    Dzielimy je na następujące warstwy, które zawierają wymienione struktury:

  • warstwa gruczołowa
  • grasica (po okresie dojrzewania ciało resztkowe pograsiczne corpus restiforme postthymicus)
  • warstwa żylna
  • żyła główna górna
  • żyła ramienno-głowowa prawa i lewa
  • żyły płucne
  • żyła nieparzysta
  • warstwa nerwowa
  • nerw błędny prawy i lewy
  • nerw przeponowy prawy i lewy
  • warstwa tętnicza
  • tętnica piersiowa
  • pień ramienno-głowowy
  • tętnica szyjna wspólna lewa
  • tętnica podobojczykowa lewa
  • tętnica tarczowa najniższa
  • kłębki aortowe
  • gałęzie oskrzelowe
  • łuk aorty
  • pień płucny – rozdwojenie
  • warstwa narządowa
  • przełyk
  • tchawica
  • warstwa chłonno-nerwowa
  • pień współczulny
  • przewód piersiowy
  • Śródpiersie dolne[]

    Jego ścianę dolna stanowi przepona, ściany to jednocześnie ściany klatki piersiowej, ściany boczne to przyśrodkowe powierzchnie opłucnej i krezka płuc. Zaczyna się od poziomu rozdwojenia tchawicy, dysku międzykręgowego pomiędzy Th4 i Th5, połączenia trzonu mostka z jego rękojeścią (kąt mostka). Zawiera serce położone w worku osierdziowym. Płuca nie stanowią części śródpiersia. Od dołu jest ograniczone przez przeponę.

    Osierdzie (worek osierdziowy) (łac. saccus pericardiacus) – podwójna błona surowicza workowatego kształtu, obejmująca w postaci dwuściennego worka serce kręgowców. U ssaków zewnętrzna ściana osierdzia, czyli blaszka ścienna osierdzia, jest wzmocniona od zewnątrz warstwą włóknistą.Płuco (łac. pulmo) – pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też – prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków – ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych – skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest entoderma.

    Śródpiersie dolne dzielimy na:

  • przednie (mediastinum anterius); od wewnętrznej powierzchni mostka do worka osierdziowego. Zawiera:
  • dolna część grasicy,
  • węzły chłonne przedosierdziowe,
  • węzły chłonne śródpiersiowe przednie,
  • gałęzie śródpiersiowe, grasiczne i oskrzelowe od tętnicy piersiowej wewnętrznej,
  • więzadła mostkowo-osierdziowe.
  • środkowe (mediastinum medium); od przedniej ściany worka osierdziowego do tylnej. Zawiera:
  • serce wraz z osierdziem,
  • naczynia wchodzące i wychodzące z serca,
  • korzenie płucne,
  • nerwy przeponowe,
  • naczynia osierdziowo-przeponowe,
  • węzły chłonne oskrzelowo-płucne,
  • węzły chłonne tchawiczo-oskrzelowo górne,
  • węzeł łuku żyły nieparzystej.
  • tylne (mediastinum posterius); od tylnej ściany worka osierdziowego do tylnej ściany klatki piersiowej, a ściśle do powięzi piersiowej. Zawiera:
  • przełyk,
  • nerw błędny lewy i prawy,
  • aorta piersiowa,
  • gałęzie śródpiersiowe,
  • żyła nieparzysta,
  • żyła nieparzysta krótka,
  • żyła nieparzysta krótka dodatkowa,
  • pnie współczulne,
  • węzły chłonne przedkręgowe,
  • węzły chłonne śródpiersiowe tylne,
  • przewód piersiowy.
  • Zobacz też[]

  • Klatka piersiowa,
  • Budowa serca człowieka,
  • Płuca,
  • Układ krążenia,
  • Układ oddechowy.
  • Bibliografia[]

  • "Zarys Anatomii Układu Oddechowego" Tom CXCII, Prof. dr hab. med. Bogusław Gołąb, AM w Łodzi, Łódź 1991 r.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.Pień ramienno-głowowy (łac. truncus brachiocephalicus) – największe naczynie odchodzące z górnego obwodu łuku aorty. Długość cechuje się silną zmiennością osobniczą (od 10 do 55 mm, średnio 30-45 mm), zaś grubość waha się w granicach 12-15 mm. Jest to pierwsza gałąź łuku, więc odchodzi przy jego początku na wysokości górnego brzegu przyczepu mostkowego II żebra. Kończy się zazwyczaj na wysokości prawego stawu mostkowo-obojczykowego. Do przodu od pnia leży: mostek, żyła ramienno-głowowa lewa, grasica lub jej ciało tłuszczowe oraz początkowe przyczepy mięśnia mostkowo-gnykowego i mięśnia mostkowo-tarczowego, czasem biegną po nim gałęzie sercowe nerwu błędnego. Do tyłu znajduje się tchawica, po lewej tętnica szyjna wspólna lewa, zaś po prawej żyła ramienno-głowowa prawa, żyła główna górna i opłucna.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pień płucny (łac. truncus pulmonalis) rozpoczyna się w ujściu prawej komory (tuż za zastawką przedsionkowo-komorową prawą). Dzieli się tuż po wyjściu z serca pod wklęsłym brzegiem łuku aorty na tętnicę płucną prawą i tętnicę płucną lewą, które rozgałęziają się z kolei na mniejsze tętnice i zaopatrują pęcherzyki płucne odpowiednio prawego i lewego płuca. Po wymianie gazów w pęcherzykach płucnych, krew zbierana jest przez drobne żyłki, a następnie większe żyły, spływając w rezultacie do lewego przedsionka czterema żyłami płucnymi.
    Przewód piersiowy (łac. ductus thoracicus) – największe naczynie chłonne w anatomii człowieka i ważna składowa układu limfatycznego. Ze względu na możliwość wystąpienia krążenia obocznego, jego podwiązanie nie jest niebezpieczne.
    Tętnica podobojczykowa (łac. arteria subclavia, ang. subclavian artery) − parzysta tętnica przebiegająca pod obojczykiem, zaopatrująca w krew kończyny górne, oraz wysyłająca gałęzie do klatki piersiowej i głowy.
    Przepona (łac. diaphragma) - główny mięsień oddechowy występujący u ssaków, należy do mięśni poprzecznie prążkowanych płaskich. Oddziela jamę brzuszną od jamy klatki piersiowej i stanowi jej ścianę dolną. Przepona jest uwypuklona w stronę klatki piersiowej w formie dwóch kopuł - prawej i lewej, przy czym na ludzkich zwłokach prawa kopuła jest ustawiona na wysokości czwartej chrząstki żebrowej, a po stronie lewej lewa kopuła przyjmuje położenie na poziomie piątej chrząstki żebrowej. U osoby żywej podczas wydechu prawa kopuła przepony położona jest na wysokości górnego brzegu piątej chrząstki żebrowej, a po stronie lewej lewa kopuła układa się na poziomie dolnego brzegu piątej chrząstki żebrowej. Ruchy przepony są niezależne od woli człowieka, mogą być jednak modyfikowane pośrednio przez inne grupy mięśni (na przykład podczas śpiewu czy wstrzymywania oddechu).
    Serce (łac. cor, cordis) – centralny narząd układu krwionośnego położony w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym, wewnątrz worka osierdziowego.
    Aorta, tętnica główna – największa tętnica odprowadzająca utlenowaną krew z części komorowej serca występująca u kręgowców. Od niej odchodzą naczynia zaopatrujące w krew cały organizm poza płucami.
    Mostek (łac. sternum) – nieparzysta płaska kość stanowiąca środkową część przedniej ściany klatki piersiowej człowieka. U dzieci w miejscu złączenia trzech części mostka występuje chrząstkozrost (łac. synchondrosis), który z wiekiem ulega kostnieniu, zamieniając się w kościozrost. Rzutując mostek na kręgosłup leży na wysokości od 2.-3. do 9.-10. kręgu piersiowego. Dodatkowo mostek wzmocniony jest silną i bardzo elastyczną błoną (łac. membranum sterni), która ściśle do niego przylegając zapobiega zapadaniu się mostka podczas złamania, a także zapobiega przebiciu płuca przez złamany mostek.

    Reklama