• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Śiwaizm kaszmirski

    Przeczytaj także...
    Brahman (sanskryt ब्राह्मण) – w filozofii indyjskiej i hinduizmie bezosobowy aspekt Absolutu posiadający w pełni cechę wieczności (sat).Monizm (gr. mónos jedyny) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytualizm, monizm spirytualistyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.
    Trika (dosłownie "trójka", "trójca", "triada") – jedna z głównych koncepcji w śiwaizmie kaszmirskim, który do początku XX w. był znany właśnie pod tą nazwą, gdyż charakterystyczną cechą są różne kategorie filozoficzne uporządkowane w trójki. Niektóre z ważniejszych triad:
    Tańczący Śiwa

    Śiwaizm kaszmirski (dewanagari कश्मीर शैवदर्शन, trl. kaśmīr śaivadarśana, ang. Kashmir shaivism ) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu (trzech do dziś istniejących). Praktykowany jest w Kaszmirze i generalnie w Indiach północnych, a także w innych częściach Indii i reszty świata. Głównymi eksponentami byli: Wasugupta, Abhinawagupta i Kszemaradźa.

    Moksza (dewanagari मोक्ष ) – w hinduizmie, jodze i dźinizmie - ostateczne wyjście poza krąg samsary i tym samym zaprzestanie przyjmowania kolejnych wcieleń po śmierci (reinkarnacji). Jest to doświadczenie za życia, jakie towarzyszy całkowitemu rozpadowi identyfikacji z ego. W tym sensie moksza może być rozumiana jako stan jedności z Bogiem.Kanćuka – powłoki okrywające jaźń w śiwaizmie kaszmirskim i tantryzmie indyjskim . Wszystkie są produktem mai, wraz z którą tworzą ciało karanaśarira .

    Tradycje kaszmirskie[]

    Śiwaizm w rejonie Kaszmiru to następujące znane szkoły :

  • śajwasiddhanta - do XI w, dualistyczna, odnowiona na południu
  • spanda - doktryna wibracji, monizm śiwaicki
  • pratjabhidźńa - doktryna rozpoznania, monizm śiwaicki
  • trika - syntetyczna
  • System monistyczny[]

    System monistyczny, ma wiele podobieństw do adwajtawedanty. Śiwaici kaszmirscy wierzą, że świat jest nierealny i że jedynym powodem jego istnienia jest fakt, że atman jeszcze nie poznał brahmana. Według nauk śiwaizmu kaszmirskiego moksza polega na nagłym rozpoznaniu (pratjabhidźńa) prawdziwej natury Boga. Śiwaizm kaszmirski rozpatruje świat jako emanację wibracji (spanda).

    Abhinawagupta, Abhinawaguptapada (अभिनवगुप्त Abhinavagupta; ur. ok. 950, zm. ok. 1120) – hinduski uczony, filozof i mistyk pochodzący z Kaszmiru, urodzony w rodzinie bramińskiej. Jego pisma obejmują około 50 rozpraw, komentarzy i hymnów mistyczno-filozoficznych. Według tradycji był wcieleniem Śeszy.Śiwaizm, siwaizm (sanskrycka litera श transliterowana i wymawiana jest jako "ś") – monoteistyczny odłam hinduistyczny uznający Śiwę za jedynego Boga. Śiwaici uważają, że Bóg jednocześnie znajduje się w całym wszechświecie i wszystkich jego stworzeniach (immanencja), a także poza nim (transcendencja). Podobnie jak w przypadku innych religii hinduistycznych, śiwaici uznają istnienie wielu innych pomniejszych bogów, ale są oni zwykle widziani jako manifestacje Śiwy, taka odmiana monoteizmu nazywana jest monizmem.

    Literatura przedmiotu[]

  • Swami Lakshman Joo,Kashmir shavism.The Secret Supreme, Delhi,Sri Satguru Publications, 1991, ISBN 81-7030-257-9
  • Swami Shankarananda, Yhe Yoga of Kashmir Shaivism.Consciousness is Everything, Delhi, Motilal Banarsidass, 2006, ISBN 81-208-2699-X
  • Teksty sanskryckie z tłumaczeniem[]

  • Śiva Sutras, The Yoga of Supreme Identity, oprac. Jaideva Singh, Motilal Banarsidass 1982
  • Spanda Karikas - The Divine Creative Pulsation oprac. Jaideva Singh, Motilal Banarsidass, Delhi 1980
  • Vijnanabhairava or Divine Consciousness oprac. Jaideva Singh, Motilal Banarsidass, Delhi 1981 (techniki jogi śiwaickiej)
  • Przypisy

    1. Małgorzata Sacha-Piekło: Tam gdzie pustka staje się światłem. Symbol światła w doktrynie i praktykach siddhajogi. Wyd. 1. Kraków: Zakład wydawniczy >>NOMOS<<, 1999, s. 64-69. ISBN 8385527923.

    Zobacz też[]

  • Kańćuka
  • Dewanagari (देवनागरी, z sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari) – pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych Indiach do zapisu kilkunastu języków z grupy języków indoaryjskich, m.in. sanskrytu, hindi, marathi, nepali.Atman (dewanagari आत्म‍ , sanskr. oddech, आत्मा ) – to w hinduizmie określenie duszy rozumianej jako indywidualna jaźń, obecna w każdej żywej istocie. Atman wciela się w kolejnych żywotach (idea reinkarnacji) w kolejne ciała, podlegając prawu karmy. Pierwsze wzmianki o atmanie znaleźć można już w Upaniszadach



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Adwajta ( dewanagari अद्वैत वेदान्त , trl. advaita vedānta, niedwoistość , ang. Advaita Vedanta ) – w filozofii indyjskiej - monistyczny kierunek wedanty. Jego twórcą jest Adi Śankara.
    Kaszmir – jeden z 4 regionów Dżammu i Kaszmiru. Od 1948 roku podzielony pomiędzy Indie (Kotlina Kaszmirska) i Pakistan (Azad Dżammu i Kaszmir).
    Kszemaradźa (trl. Kṣemarāja) – indyjski filozof z XI wieku. Szczególnie zainteresowany tradycjami śiwaizmu kaszmirskiego. Uczeń Abhinawagupty.
    Spanda ( dewanagari स्पन्द ) - jedna z podstawowych koncepcji w monistycznym śiwaizmie kaszmirskim, dosłownie "wibracja", "pulsacja" będąca zarazem źródłem, jak i manifestacją najwyższej rzeczywistości. Spanda jest bowiem tożsama zarówno z czystą świadomością Śiwą, jak i stwórczą energią Śakti i światem materialnym Anu, Nara. Najważniejszym tekstem eksponującym ten pogląd jest Spanda Karika z komentarzem Kszemaradży Spanda Nirnaya.
    Śajwasiddhanta (tam. சைவ சித்தாந்தம, ang. Shaiva Siddhanta) – jedna z najstarszych szkół w ramach śiwaizmu tamilskiego, po dziś dzień prężna zwłaszcza w południowo indyjskim stanie Tamil Nadu. Wyszczególnia 36 tattw i głosi filozofię adwajty. Podstawowe teksty tego kierunku hinduizmu noszą nazwę Śaiwa Agama.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.