• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Śiwa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Tretajuga (dewanagari त्रेतायुग , ang. Treta Yuga) – w kosmologii hinduistycznej druga część mahajugi trwająca 1 296 000 lat. Przed tretajugą jest satjajuga, a po: dwapara- i kalijuga. Tretajuga jest określana jako wiek srebrny.Sampradaja ( ang. Sampradaya ) (inaczej parampara) - w hinduizmie linia religijnego przekazu oraz sukcesja ("łańcuch") nauczycieli i uczniów ustanowiona w celu przekazywania tradycji sanatanadharmy. Uczeń staje się członkiem samprai poprzez przyjęcie od guru święceń inicjacyjnych diksza.

    Śiwa (sanskr. शिव – łaskawy, przychylny) – jeden z najistotniejszych dewów w hinduizmie. Tworzy Trimurti (rodzaj trójcy hinduistycznej) razem z Brahmą i Wisznu, w której symbolizuje unicestwiający i odnawiający aspekt boskości. Przez śiwaitów uważany jest za Boga jedynego, tożsamego z bezpostaciowym wszechprzenikającym Brahmanem. Śiwa nosi 1008 imion i przedstawiany jest najczęściej jako Nataradźa – mistrz tańca, ale także jako jogin i asceta, jako dobroczyńca, głowa rodziny oraz jako niszczyciel. Wśród hinduistów Śiwę czczą głównie śiwaici i smartyści.

    Absolut (łac. absolutus – bezwarunkowy, niezwiązany) – osobowy lub bezosobowy pierwotny byt, doskonały, najwyższy, pełny, całkowicie niezależny, nieuwarunkowany i niczym nieograniczony.Śiwaizm kaszmirski (dewanagari कश्मीर शैवदर्शन, trl. kaśmīr śaivadarśana, ang. Kashmir shaivism ) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu (trzech do dziś istniejących). Praktykowany jest w Kaszmirze i generalnie w Indiach północnych, a także w innych częściach Indii i reszty świata. Głównymi eksponentami byli: Wasugupta, Abhinawagupta i Kszemaradźa.

    Śiwa jest jedną z najbardziej złożonych istot boskich w hinduizmie i mitologii indyjskiej. Jego rozmaite przedstawienia zawierają w sobie bowiem wiele pozornych sprzeczności.

    Spis treści

  • 1 Ikonografia
  • 1.1 Głowa
  • 1.2 Kok włosów
  • 1.3 Sierp Księżyca
  • 1.4 Trzecie oko
  • 1.5 Naga
  • 1.6 Antylopa
  • 1.7 Ramiona
  • 1.8 Skóra
  • 1.9 Skóra zwierzęca
  • 1.10 Triśula
  • 1.11 Damaru
  • 2 Formy kultowe
  • 2.1 Rudra
  • 2.2 Nilakantha
  • 2.3 Nataradźa
  • 2.4 Mahajogin
  • 2.5 Śiwa jako dobroczyńca
  • 2.6 Bhajrawa
  • 2.7 Tripurawidźajin
  • 2.8 Dakszinamurti
  • 2.9 Ardhanariśwara
  • 2.10 Harihara
  • 2.11 Mrytjuńdźaja
  • 2.12 Paśupati
  • 2.13 Dharmathakur
  • 2.14 Inne imiona
  • 3 Symbolika
  • 3.1 Lingam
  • 3.2 Wibhuti
  • 3.3 Kajlas
  • 3.4 Śiwapura
  • 3.5 Śiwaloka
  • 4 Postacie powiązane
  • 4.1 Żony
  • 4.2 Potomstwo
  • 4.3 Gana
  • 4.4 Bryngin
  • 4.5 Wahana
  • 4.6 Awatary
  • 4.7 Uczniowie i wyznawcy
  • 5 Recepcja w literaturze religijnej
  • 5.1 Wedy
  • 5.2 Upaniszady
  • 5.3 Mahabharata
  • 5.4 Ramajana
  • 5.5 Purany
  • 5.6 Agamy
  • 5.7 Jadźńa Dakszy
  • 6 Recepcja w nurtach hinduistycznych
  • 6.1 Paśupatowie i kalamukhowie
  • 6.2 Kapalikowie
  • 6.3 Gorakhnathowie
  • 6.4 Śajwasiddhanta
  • 6.5 Wiraśiajwizm
  • 6.6 Trika
  • 6.7 Smartyzm
  • 6.8 Wisznuizm
  • 6.9 Tantryzm
  • 7 Kult
  • 7.1 Święta
  • 7.2 Święte miejsca
  • 7.3 Praktyki dedykowane
  • 8 Bibliografia
  • 9 Przypisy
  • 10 Zobacz też
  • Trzmiel – zwyczajowa nazwa dużej, krępej i gęsto owłosionej pszczoły o czarnym ubarwieniu, zwykle z szerokimi, poprzecznymi, żółtymi lub pomarańczowymi pasami. W literaturze polskiej nazwą „trzmiel” określane są pszczoły z rodzaju Bombus – obejmującego również trzmielce.Brahman (sanskryt ब्राह्मण) – w filozofii indyjskiej i hinduizmie bezosobowy aspekt Absolutu posiadający w pełni cechę wieczności (sat).

    Ikonografia[]

    Wizerunek Bhajrawy - widoczne trzecie oko

    Głowa[]

    Niektóre rzadsze wizerunki ukazują Śiwę z różną liczbą głów (większą niż jedna). Bóg ten może ich mieć pięć.

    Kok włosów[]

    Charakterystyczne dla Śiwy są włosy spięte w kok na jego głowie lub też taki kok wykonany z dredów. Włosy posłużyły Śiwie według mitologii do osłabienia prądu spływającej na Ziemię rzeki Ganges.

    Sierp Księżyca[]

    We włosach boga umieszczony jest cienki sierp księżyca. Może on symbolizować powiązanie Śiwy z miesięcznym cyklem czasu. Zimny sierp księżyca stanowi ozdobę głowy boga, która symbolicznie, jako negatywny aspekt, odnosi się do cechy nieczułości.

    Paśupatowie – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Jest ona najstarszą śiwaicką sampradają. Składała się przeważnie z ascetów. Byli systemem monoteistycznym i dualistycznym. Dualistycznym, gdyż czynili rozróżnienie między trzema rodzajami bytu: Bogiem, duszami i materią.Aghori (dewanagari: अघोरी ) – tantryczny kierunek ascetyczny, hinduistyczna tradycja wskazująca na postać Kina Rama z Varanasi lub na Brahma Giri (ucznia Gorakhnatha) jako na założyciela Szczególnie tajemnicza społeczność znana z tego, że żyje na cmentarzach, pokrywa powierzchnię ciała prochami ze stosów pogrzebowych, oraz używa ludzkich kości do swoich rytuałów. W Indiach powszechny jest pogląd o ich cudownych umiejętnościach magicznych (siddhi) i prowokujących ekscentrycznych zachowaniach. Inicjowani adepci tej ścieżki to agoripanthinowie (od Aghori Panth – drogi aghorich). Współcześnie tą drogą duchowego rozwoju podąża niewielka grupa zaawansowanych ascetów, najpopularniejszym był posiadający uczniów w USA Aghoreśwar Baba Bhagwan Ram.

    Trzecie oko[]

    Śiwa to bóg o trzech oczach. Oko "trzecie" jest okiem mistycznym, położonym na środku czoła i zamkniętym. W hinduizmie nazywane jest okiem poznania. Uzyskanie poziomu rozwoju, gdy możliwe jest jego otwarcie, równoważne jest z dotarciem do stanu Śiwy . Popularna w Indiach jest opowieść o tym, jak Śiwa spopielił poprzez spojrzenie z jego trzeciego oka, boga Kamadewę (później jednak przywrócił go do życia). Czyn ten upamiętnia przydomek Śiwy o znaczeniu Wróg Kamy/Bezcielesnego .

    Wedy, Weda (dewanagari वेद , "wiedza"; podobieństwo tych słów wynika ze wspólnego językowego praprzodka indosłowiańskiego) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.Kapalikowie (nosiciele czaszek) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Zbliżona do ugrupowania aghorich, którzy byli ich następcami, kapalikowie są jednak o wiele starszą i bardziej rozpowszechnioną grupą ascetyczną. Obecnie grupa ta już nie istnieje, przetrwały jednak w śiwaizmie pewne ślady jej wierzeń. Ustalenie obiektywnych i wiarygodnych faktów na temat kapalików jest bardzo trudne, gdyż większość istniejących informacji pochodzi ze źródeł ich przeciwników.

    Naga[]

    Zwierzętami związanymi z postacią Śiwy są węże. Na przedstawieniach węże owinięte są wokół jego szyi, włosów i ramion. Stanowią ozdoby, które symbolicznie, jako negatywne aspekty, odnoszą się do obłudy.

    Antylopa[]

    Zwierzę schwytane, stworzone przeciw Śiwie. Stanowi ozdobę postaci boga która symbolicznie , jako negatywny aspekt, odnosi się do cechy zwierzęcości.

    Ramiona[]

    Śiwa przedstawiany jest często jako mężczyzna o czterech ramionach, choć spotkać można jego formy osmio- i szesnastoręczne.

    Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński pojęcia "czas" trl. Kālā ,zwana również Maha Kali, trl. Mahā-Kālī) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła; w oczach ludzi Zachodu najbardziej przerażająca ze wszystkich bogiń hinduistycznych. Jedna z czterech głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Pierwsza z mandali dziesięciu głównych form małżonki boga Śiwy, władczyni cyklu reinkarnacyjnego.Koncepcja yin i yang pochodzi z antycznej filozofii chińskiej i metafizyki. Opisuje ona dwie pierwotne i przeciwne, lecz uzupełniające się siły, które odnaleźć można w całym wszechświecie.

    Skóra[]

    Śiwa bywa przedstawiany jako postać o białej skórze.

    Trójząb Śiwy

    Skóra zwierzęca[]

    Skóra tygrysia lub słonia, to mitologicznie uzasadniony rodzaj okrycia Śiwy . Za okrycie dla boga może służyć również skóra gazeli . W przedstawieniach Śiwy jako jogina czasami jest ukazywany jako siedzący na takiej skórze . Stanowi ona ozdobę, która symbolicznie, jako negatywny aspekt, odnosi się do braku czystości (nieczystość) . Słoń, którego skórą Śiwa się okrywa, nosił imię Gadźasura. Demon ten został zabity za przeszkadzanie w medytacjach wyznawcom Śiwy .

    Filozofia indyjska – filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w których zaznaczyły się indyjskie wpływy kulturowe (jak Azja Środkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powstała niezależnie od filozofii europejskiej i od filozofii chińskiej. Jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki mające na celu samodoskonalenie, stosowane zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).

    Triśula[]

    Orężem Śiwy jest jego trójząb triśula. Triśula jest też symbolem trzech gun (każdy z ostrzy symbolizuje jedno). Są też czasem utożsamiane z przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Trójząb postrzegany jest jako symbol zniszczenia niewiedzy, iluzji.

    Damaru[]

    Damaru to bęben Śiwy. Często zawieszony jest na triśuli.

    Diament – minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Nazwa pochodzi od stgr. ἀδάμας adamas (dopełniacz ἀδάμαντος adamantos, łac. diamentum) = "niepokonany, niezniszczalny" i nawiązuje do wyjątkowej twardości tego minerału. Jest najtwardszą znaną substancją z występujących w przyrodzie.Hanuman (dewanagari हनुमान, trl. hanumān) – w hinduizmie oddany sługa Ramy. Bohater Ramajany, brał udział w wojnie z demonem Rawaną wywołaną uprowadzeniem na Sri Lankę Sity, żony Ramy. Jego wizerunek widniał na fladze wetkniętej w rydwan Kryszny i Ardźuny (gwarantuje zwycięstwo, wanara).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karnataka (hindi कर्नाटक, trb.: Karnataka, trl.: Karnāṭaka; kannada ಕರ್ನಾಟಕ; ang. Karnataka) – stan leżący na południu Indii, przed rokiem 1973 nosił nazwę Mysore po tym jak powstał z wcześniej istniejącego na jego obszarze królestwa o tej samej nazwie w 1950 r.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Bhagawan Swaminarajan ( gudżarati સ્વામિનારાયણ, dewanagari: स्वामीनारायण, trl. Svāmīnārāyaṇa, właściwie ang. Ghanashyam Pande ) ( ur. 2 kwietnia 1781 – zm. 1 czerwca 1830 ) – hinduistyczny guru, twórca nurtu Swaminarayan zaliczanego do wisznuizmu.
    Waranasi (hindi: वाराणसी, trl. Vārāṇasī, trb. Waranasi; ang. Varanasi; dawniej Benares, Kashi) – miasto indyjskie w stanie Uttar Pradesh, ponad 3,1 mln mieszkańców. Stanowi ono ważny ośrodek kultu wyznawców hinduizmu i buddyzmu. Miejsce znane z rytualnych kąpieli w świętej rzece Ganges i palenia zwłok zmarłych na ghatach. Na obrzeżach Waranasi (ok. 13 kilometrów na wschód) mieści się Park Jeleni – miejsce pierwszego kazania Buddy skierowanego do pięciu ascetów.
    Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.
    Autobiografia Jogina – autobiografia hinduistycznego guru Paramahansy Joganandy, założyciela Self-Realization Fellowship, wydana po raz pierwsza w 1946 roku. Opisuje przygody autora na drodze duchowej oraz spotkania ze świętymi i cuda których był świadkiem. Zawiera również opisowe fragmenty, na tematy filozoficzno-religijne, z uwypukleniem dialogu międzyreligijnego oraz faktów na temat krijajogi i kultury hinduistycznej.
    Indra (sanskr. इन्द्र lub इंद) – w mitologii indyjskiej jeden z najważniejszych z bogów panteonu wedyjskiego, najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo, król bogów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.097 sek.