• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łyna

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. Siedziba władz powiatu oraz wiejskiej gminy Lidzbark Warmiński.
    Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast’) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.
    koryto rz. Łyny, os. Brzeziny w Olsztynie. Z prawej uchodząca Kortówka
    Rozlewisko Łyny w Redykajnach
    Łyna w rezerwacie Las Warmiński
    Rozlewiska Łyny pod Brzeźnem Łyńskim

    Łyna (ros. Лава, Ława, niem. Alle, prus. Alna) – rzeka w północno-wschodniej Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) i Rosji (Obwód kaliningradzki). Lewy dopływ Pregoły. Płynie przez Pojezierze Olsztyńskie i Nizinę Sępopolską.

    Jezioro Łańskie – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Stawiguda w pobliżu wsi Łańsk, leżące na terenie Pojezierza Olsztyńskiego.Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.

    Bieg rzeki[]

    Rzeka Łyna wypływa z piasków sandrowych na północ od Nidzicy, źródła rzeki znajdują się w okolicy wsi Łyna, na terenie rezerwatu przyrody Źródła Rzeki Łyny. Jest to rezerwat krajobrazowo-geomorfologiczny z występującym tu zjawiskiem erozji wstecznej, zjawiska bardzo rzadkiego na niżu.

    Pisa Północna – rzeka III rzędu, w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, prawobrzeżny dopływ Łyny, długości ok. 30 km. Wypływa w okolicy wsi Polkajny i, płynąc w kierunku północnym, mija wieś Rokitnik, gdzie przepływa pod drogą wojewódzką nr 513. Następnie mija wieś Galiny, a w miejscowości Minty przechodzi pod drogą krajową nr 57 i zmienia kierunek na północno-wschodni. Mija jeszcze miejscowości: Lusiny, Wardomy, Nuny, Gruda, Wiatrowiec i we wsi Rygarby wpada do Łyny.Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

    Rzeka Łyna przepływa przez szereg jezior rynnowych (Brzeźno Duże, Kiernoz Mały, Kiernoz Wielki, Jezioro Łańskie, Ustrych), wśród których największym i najgłębszym jest Jezioro Łańskie. Łyna kilkakrotnie zmienia swój kierunek, przecina kilka ciągów moren czołowych, co wpływa na różnorodny charakter poszczególnych odcinków doliny.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Marózka – rzeka w północno-wschodniej Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), lewobrzeżny dopływ Łyny. Wypływa z jeziora Gardejki, a następnie płynie przez jeziora: Lubień, Mielno, Maróz, Pawlik, Święte i uchodzi do jeziora Kiernoz Wielki, przez które przepływa Łyna.
  • W górnym biegu rzeka przepływa przez Rezerwat przyrody Las Warmiński.
  • Na rzece znajdują się elektrownie wodne.
  • Nazwę Łyna wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Alle.

    Główne dopływy[]

    lewobrzeżne[]

  • Marózka
  • Kwiela
  • Kortówka
  • Elma
  • prawobrzeżne[]

  • Wadąg
  • Kirsna
  • Symsarna
  • Pisa Północna
  • Guber
  • Omet
  • Miasta leżące nad Łyną[]

  • Olsztyn
  • Dobre Miasto
  • Lidzbark Warmiński
  • Bartoszyce
  • Sępopol
  • Prawdinsk
  • Znamiensk
  • Zobacz też[]

  • Rzeki Polski
  • Geografia Polski
  • Stowarzyszenie "Ożywić Łynę"
  • Rzeki Polski
  • Przypisy

    1. Łyna. [dostęp 2011-09-20].
    2. Łyna. [dostęp 2011-09-20].
    3. Łyna. [dostęp 2011-09-20].
    4. E. Baczyńska, S. Dąbrowski, A. Jamiołkowski, M. Jarubas i inni, Raport o stanie środowiska województwa Olsztyńskiego, Olsztyn 1994, ISBN 83-85949-30-5, s. 23
    5. M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 2

    Bibliografia[]

  • W. Kujawski;Łyna – Wadag;ilustrowany przewodnik po dawnej Warmii; Wydawnictwo QmiKa;Olsztyn ; 2013r;ISBN 978-83-92390-38-1
  • R. Trzmielewski:Szlak kajakowy Łyny i jej dopływów;Przewodnik;Wyd. Kartograficzne "Compas",Olsztyn; 2011r;ISBN 978-83-76051-80-2
  • Linki zewnętrzne[]

  • Łyna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.
  • Rezerwat przyrody Las Warmiński im. prof. Benona Polakowskiego – utworzony został w 1982 r. na terenie Nadleśnictwa Nowe Ramuki. Położony jest między Jeziorem Łańskim a wsią Ruś. Powierzchnia rezerwatu wynosi 1656 ha a wraz z jeziorami 1803 ha. Rezerwat powstał, by chronić:Brzeźno Duże - płytkie, przepływowe jezioro w dorzeczu rzeki Łyny, w gminie Olsztynek (woj. warmińsko-mazurskie), zaklasyfikowane przez IRŚ jako linowo-szczupakowe. Jezioro znajduje się w górnym odcinku rzeki Łyny, ma dobrze rozwiniętą linię brzegową i jest silnie zarośnięte roślinnością szuwarową i wodną. W części południowej wpływają wody z jeziora Brzezinek, w części północnej wypływa rzeka Łyna (w kierunku jeziora Kiernoz Mały, przepływając przez małej jeziorko Morze).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Guber – rzeka na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, prawy dopływ Łyny. Jest rzeką III rzędu, według danych WIOŚ z 2006 r. ma długość 80,2 km, a zlewnia ma powierzchnię 1589,1 km². Źródła znajdują się na południowy zachód od jeziora Guber na terenie gminy Ryn, ujście - w Sępopolu. Lewobrzeżne dopływy Gubra: Dajna, Sajna; prawobrzeżne dopływy: Struga Rawa, Runia, Liwna, Mamlak.
    Redykajny (dawniej niem. Redigkainen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity, nad jeziorem o tej samej nazwie. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
    Pregoła (ros. Преголя, Priegola, niem. Pregel, lit. Prieglius, łac. Vatrulia) – rzeka w rosyjskim obwodzie kaliningradzkim. Długość Pregoły wynosi 123 km, licząc wraz z rzeką Węgorapa - 292 km, powierzchnia zlewni - 15 500 km².
    Polska jest krajem w większej części nizinnym, na południu występują również tereny wyżynne i pasma górskie. Polska jest położona w Europie Środkowej, nad brzegiem Morza Bałtyckiego.
    Bartoszyce (dawniej Barsztyn, niem. Bartenstein, lit. Barštynas, prus. Bartanstabs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim leżące na Nizinie Sępopolskiej w dolinie rzeki Łyny, w historycznej krainie Barcji. Bartoszyce to miasto o wielowiekowej historii i tradycji, łączące w sobie wpływy polskie, niemieckie i wschodnie. W latach 1975–1998 Bartoszyce administracyjnie należały do województwa olsztyńskiego. Dzisiaj to ważny węzeł komunikacyjny oraz ośrodek administracyjny, usługowy i kulturalny województwa. Według danych GUS z 31 grudnia 2008 roku miasto miało 25 007 mieszkańców, natomiast w 2011 r. miasto miało 24,8 tyś, mieszkańców.
    Rezerwat przyrody Źródła Rzeki Łyny im. prof. Romana Kobendzy – rezerwat przyrody położony w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie i nadleśnictwie Nidzica, w okolicy wsi Orłowo i Łyna u źródeł rzeki Łyny.
    Sępopol (tuż po wojnie Szępopel, niem. Schippenbeil) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sępopol. Miasto leży na Nizinie Sępopolskiej, nad Łyną, przy ujściu rz. Guber. Ośrodek rzemieślniczo-usługowy.

    Reklama