• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łutownia

    Przeczytaj także...
    Puszcza Białowieska – kompleks leśny położony na terenie Polski i Białorusi, odznaczający się dużymi walorami przyrodniczymi i historycznymi. W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie fragmenty lasu o charakterze pierwotnym. Tutaj mieszka największa populacja wolnego żubra na świecie.Narewka – lewy dopływ Narwi, płynie na Białorusi i w Polsce (w województwie podlaskim) przez Równinę Bielską. Długość rzeki wynosi 61,1 km, w tym 21,7 km na terenie Białorusi.
    Szczekotowo — rezerwat przyrody archeologiczno-przyrodniczy położony w Puszczy Białowieskiej, w kwartale 214, na terenie gminy Hajnówka, w województwie podlaskim. Rodzaj rezerwatu: leśny, archeologiczny. Przedmiot ochrony: zachowanie w naturalnym stanie rzeki Łutowni w Puszczy Białowieskiej wraz ze stanowiskami kurhanów. Dominujący typ lasu: grąd. Nazwa "Szczekotowo" pochodzi od nazwy wsi Szczekotowo, która w XVII-XVIII wiekach istniała w tym miejscu.

    Łutowniarzeka w województwie podlaskim, o długości 19,19 km. Lewy dopływ Narewki, największe dopływy: Dubinka i Krynica.

    Pochodzenie nazwy[]

    Łutownia. W dawnych źródłach określana była jako Łętownia, Lętownia, Łotownia, Łutownica, Latownica, Lutownia i Szczekotówka. „Łętownia” i „Lętownia”, to polskie określenia tej rzeki, pozostałe pochodzą z różnych dialektów ruskich. „Łętami” (polskie) określano niegdyś słabsze lasy, gaje lipowe, krzaki; po rusku „łut” oznacza lipowe łyko.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Białowieża (białorus. Белавежа-Biełavieža, w miejsc. gwarze białoruskiej Bałavež lub Biełavieš ) — duża wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Białowieża, mająca charakter małomiasteczkowy, położona nad Narewką, na Równinie Bielskiej.

    Charakterystyka[]

    Jest to typowa puszczańska rzeka. Przepływ wody zakłócany i hamowany jest przez zarastanie, zlodzenia i piętrzenia wody przez bobry. Dominują tu siedliska lasowe o mieszanym drzewostanie i wielopiętrowej strukturze. Drzewostan charakteryzuje duża produkcyjność biomas i duży zapas grubizny.

    Bóbr europejski, bóbr zwyczajny, bóbr rzeczny, bóbr wschodni (Castor fiber) – gatunek ziemnowodnego gryzonia z rodziny bobrowatych (Castoridae). Uważa się go za największego gryzonia Eurazji: masa ciała dorosłego osobnika dochodzi do 29 kg, a długość ciała do 110 cm. Jest zwierzęciem silnie terytorialnym, rodzinnym i zasadniczo monogamicznym; wiedzie nocny tryb życia. Posiada szereg cech morfologicznych, które ułatwiają mu prowadzenie ziemnowodnego trybu życia – może przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut. Bóbr należy do nielicznego grona gatunków, które potrafią przystosować środowisko do własnych potrzeb. Dzięki wyjątkowo silnym siekaczom bobry potrafią ściąć bardzo grube drzewa, o średnicy nawet do 1 m. Do najbardziej charakterystycznych śladów funkcjonowania bobrów w środowisku należą budowane przez nie tamy i żeremia.Nowosady – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka, o zabudowie typu ulicowego. Od północy styka się bezpośrednio ze wsią Zwodzieckie, od wschodu ze wsią Sorocza Nóżka. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

    Przepływa przez centralną część Puszczy Białowieskiej i jest największym lewostronnym dopływem Narewki. Zlewnia rzeki Łutowni ma powierzchnię 120,44 km² i niemal w całości zajmuje lasy (niemal 91,7%). Stanowi ona 21% powierzchni znajdującej się w granicach Polski Puszczy Białowieskiej. Spadek wód wynosi 0,93‰.

    Województwo podlaskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju, w geograficznym środku Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².

    Łutownia wypływa z Bagien Derlicz, stanowionych przez duże połacie kompleksów torfowiskowych, w okolicach wsi Zwodzieckie i Nowosady.

    W połowie swego biegu przepływa przez Rezerwat przyrody Szczekotowo, ten odcinek chroniony jest od roku 1979.

    W dolnym biegu koryto rzeki osiąga około 1,5 m głębokości, a szerokość doliny dochodzi do 100 m. Wpada do Narewki po ominięciu uroczyska Stara Białowieża, 5 km poniżej Białowieży.

    Łutownia, 0.5 km przed Szczekotowem (wiosna)
    Łutownia w Szczekotowie (jesienią)
    Łutownia w pobliżu wsi Budy (jesienią)

    Stosunki wodne[]

    W latach 1891-1892 koryto rzeki, w dolnym jej biegu, zostało wyprostowane, na skutek czego ostatnie 8,5 km rzeki stało się spławne. W 1894 roku zbudowano trzy tamy ze śluzami. Ponownej regulacji rzeki dokonano w latach 60. XX stulecia (tym razem dotyczyła ona górnego biegu rzeki). Wykopano 5-kilometrowy kanał odwadniający bagna Derlicz, w efekcie czego Łutownia szybko traciła swoją wodę i późnym latem, w górnym jej biegu, niemal co roku, ukazywało się suche dno. Zmniejszenie zasobów wodnych pogorszyło funkcjonowanie ekosystemów leśnych. Borealne brzeziny bagienne porastające Bagna Derlicz uległy szybkiej degradacji. W roku 1985 pogłębiono niektóre z rowów w północno-zachodniej części zlewiska Łutowni, jednak po roku 1975 wzrosła liczba bobrów, co nieznacznie poprawiło stosunki wodne, kosztem niewielkich ubytków w drzewostanie. W roku 2001 z inicjatywy PTOP dla ratowania sytuacji zbudowano progi kamienne. Mają one na celu spowolnienie i zmniejszenie odpływu wody ze zlewni rzeki Łutownia.

    Skupowo (wymowa lokalna: Skupavo - z akcentem na pierwszą sylabę)- wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narewka, na wielkiej polanie. Od południa i wschodu sąsiaduje z Puszczą Białowieską, od północy i zachodu zaś - z Puszczą Ladzką.Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.

    Zobacz też[]

  • rzeki Polski
  • Przypisy

    1. Piotr Bajko, Echa Starej Białowieży, Otwock – Białowieża 2012, s. 75.
    2. Owe 8,3% to okolice wsi Nowosady i Skupowo.
    3. Piotr Bajko, Echa Starej Białowieży, Otwock – Białowieża 2012, s. 76.
    4. Wzrost nastąpił w całej puszczy, zwłaszcza w dorzeczu Narewki.

    Linki zewnętrzne[]

  • Encyklopedia Puszczy Białowieskiej
  • Zbiór 30 fotografii rzeki Łutownia
  • E. Pierzgalski, J. Tyszka, A. Stolarek, Zmienność odpływu wody ze zlewni rzeki Łutowni (Puszcza Białowieska) w latach 1966-2000, Leśne Prace Badawcze, 2006, 1:21-36.
  • Literatura[]

  • P. Bajko, Łutownia, „Czasopis”, 3/2008, s. 21-22.
  • Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (dawniej Północnopodlaskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, PTOP) – organizacja zajmująca się ochroną ptaków i ich siedlisk. Działa w Polsce północno-wschodniej, zostało powołane do życia w 1985 roku w Białowieży.Stara Białowieża – uroczysko w Puszczy Białowieskiej znajdujące się 1 km od wsi Pogorzelce, a 5 km od Białowieży, od północy przylegające do koryta rzeki Łutownia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rzeki Polski to zbiór rzek płynących przez teren Polski, który, biorąc pod uwagę uwarunkowania hydrograficzne, leży w zlewisku trzech mórz:
    Bagna Derlicz – zespół dużych kompleksów torfowiskowych położonych w kwartałach: 117, 118 i 148 Puszczy Białowieskiej, niedaleko Nowosad. Bagna porośnięte są przez drzewostan składający się w większości z brzozy omszonej z dużą domieszką olszy czarnej, sosny zwyczajnej i roślinność bagienną. Ma tu swoje stanowisko wiąz szypułkowy. Duże, kilkudziesięciohektarowe fragmenty ponad stuletniego lasu, miejsca gniazdowania ptaków drapieżnych, występowanie wilka, i rysia złożyły się na utworzenie w tym miejscu rezerwatu przyrody (w ramach Rezerwatu Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej powołanego w 2003 roku). Na południe od Bagien Derlicz rozciąga się uroczysko Sorocza Nóżka znajdujące się w okolicach miejscowości o tej samej nazwie. Ze wschodniej części bagien bierze swój początek rzeka Łutownia.
    Zwodzieckie − wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka. Przysiółek wsi Nowosady.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.