• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łuna 10

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Program Łuna (ros. Луна - Księżyc) — był to radziecki, bardzo bogaty i zróżnicowany program bezzałogowych sond kosmicznych do badań Księżyca, który objął łącznie aż 45 (24 oficjalne) misje. Jego celem było przede wszystkim wykonanie bardzo dokładnych fotografii widocznej oraz niewidocznej z Ziemi półkuli księżycowej, wylądowanie na powierzchni, przeprowadzenie analiz gruntu, jego pomiarów termicznych, chemicznych i fizycznych. Program, w zależności od charakteru misji, planowany był jako seria bezzałogowych orbiterów i lądowników, w tym pierwszych bezzałogowych pojazdów kołowych, zdolnych przemieszczać aparaturę naukową oraz lądowników z aparaturę wzlotową, zdolną powrócić na Ziemię.
    Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki w 1957.

    Łuna 10radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w ramach programu Łuna. Stała się pierwszym sztucznym satelitą Księżyca.

    Przebieg misji[]

    Została wystrzelona z kosmodromu Bajkonur na rakiecie nośnej Mołnia M 31 marca 1966 o godz. 13:46 czasu moskiewskiego. Na orbicie księżycowej znalazła się 3 kwietnia o godz. 21:44 czasu moskiewskiego. Parametry orbity (pierwotne w dniu 3 kwietnia 1966) – peryselenium 350 km, aposelenium 1017 km, okres obiegu 2h58m15s, kąt nachylenia orbity względem równika Księżyca 71°54'. Parametry w dniu 30 maja: peryselenium 378,7 km, aposelenium 985,3 km, okres obiegu 2h58m3s, kąt nachylenia 72°2'. Aparatura sondy działała do 30 maja 1966 (wyładowały się baterie ogniw chemicznych dostarczające energię elektryczną aparaturze). Okres użytecznego działania 57 dni. Tym samym zakończyła się jej misja naukowa. Do tego czasu przeprowadzono 219 seansów łączności radiowej z próbnikiem. W tym okresie okrążył on Księżyc 460 razy i przebył odległość około 7 milionów kilometrów. Z Łuny 10 wielokrotnie przesłano na Ziemię melodię Międzynarodówki (po raz pierwszy w czasie XXIII Zjazdu KPZR). Przewidywany czas istnienia: kilka lat.

    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.Mołnia 8K78M (Mołnia-M), pol. błyskawica – podgrupa radzieckich (od 1992 rosyjskich) trójczłonowych rakiet nośnych wywodzących się bezpośrednio z rakiety Mołnia 8K78, których konstrukcja została zapożyczona z rakiet Sojuz.

    Aparatura naukowa[]

    1. miernik mikrometeorytów – do rejestracji cząstek na trasie Ziemia-Księżyc, 2. spektrometr gamma – do badania promieniowania powierzchni Księżyca, 3. magnetometr – do pomiarów natężenia pola magnetycznego w pobliżu powierzchni Księżyca, 4. aparatura do badania plazmy słonecznej w przestrzeni wokół Księżyca, 5. aparatura do pomiarów promieniowania podczerwonego powierzchni Księżyca, 6. aparatura do pomiarów dawek promieniowania jonizującego w pobliżu Księżyca.

    Badania pola grawitacyjnego na drodze wyznaczania parametrów orbity Łuny 10 – jedno z podstawowych zadań satelity.

    Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза – КПСС) – ostatnia nazwa założonej w 1903 partii komunistycznej, rządzącej w RFSRR i ZSRR od 1917 do 1991 (1903-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, frakcja bolszewików; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Formalnie centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne i Sekretariat Komitetu Centralnego na czele z sekretarzem generalnym. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. Sekretariatowi KC podlegały wydziały Komitetu Centralnego, oparte na zasadzie funkcjonalnej i pełniące funkcje ministerstw. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie sekcje (komunistyczne partie republik związkowych ZSRR) z wyjątkiem (do 1990) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowania i utrzymywania kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny Komitetu Centralnego i radziecki wywiad (INO NKWD i GRU).Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.

    Przypisy

    1. Mark Wade: Luna E-6S (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2013-07-14].

    Bibliografia[]

  • Iskusstwiennyje sputniki Łuny (ros.). W: Bolszaja sowietskaja encikłopedija [on-line]. [dostęp 2011-02-06].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Apocentrum – punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego dany obiekt, znajdujący się w miejscu największego oddalenia ciała od tego obiektu. Nazwa punktu największego oddalenia w konkretnym przypadku zależy od nazwy ciała okrążanego.
    Perycentrum – punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego dany obiekt, znajdujący się w miejscu największego zbliżenia ciała do tego obiektu. Nazwa konkretnego perycentrum zależy od ciała okrążanego i pochodzi od greckiej, względnie łacińskiej, nazwy tego ciała, np.:
    Kosmodrom, port kosmiczny, centrum lotów kosmicznych (kosmo- + gr. drómos tor biegowy) - ośrodek przeznaczony do przeprowadzania startów statków kosmicznych oraz startów i lądowań promów kosmicznych. Zadania kosmodromu obejmują także montaż, przygotowanie do lotu oraz nadzór nad jego przebiegiem, choć centrum sterowania lotem może znajdować się w innym miejscu.
    Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.