• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łożysko toczne

    Przeczytaj także...
    Chłodzenie - zespół działań i urządzeń do odprowadzania ciepła z układu w celu zapobieżenia wzrostowi lub obniżenia temperatury układu. Chłodzenie stosowane jest w różnych urządzeniach mechanicznych w tym w silnikach spalinowych, sprężarkach maszynach elektrycznych np. silnikach elektrycznych, transformatorach układach elektronicznych.Prędkość obrotowa ciała – liczba obrotów tego ciała wykonywana w jednostce czasu (np.: sekunda, minuta, godzina, dzień, rok). Powszechnie stosowana jako parametr określający własności wszelkiego rodzaju maszyn energetycznych (silników i maszyn roboczych) oraz brył fizycznych (np. planet). Oznaczana jest zazwyczaj literą n.
    Łożysko – część urządzenia technicznego np. maszyny lub mechanizmu, podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy (np. wał, oś). Cechy materiału łożyskowego: dobra odkształcalność, odporność na zatarcie, mały współczynnik tarcia suchego, odporność na zużycie, odporność na korozję, wytrzymałość na nacisk w temperaturze pracy, wytrzymałość zmęczeniowa, dobre przewodnictwo cieplne, stabilność geometryczna, dobra obrabialność.
    łożyska toczne różnej wielkości i konstrukcji
    łożyska toczne: a) kulkowe zwykłe; b) baryłkowe wzdłużne; c) wzdłużne jednokierunkowe

    Łożysko tocznełożysko, w którym pomiędzy dwoma pierścieniami łożyska znajdują się elementy toczne. Pierścień wewnętrzny (1) osadzony jest na czopie wału lub innym elemencie. Pierścień zewnętrzny (2) umieszczony jest także nieruchomo w oprawie lub w innym elemencie nośnym. Elementy toczne (3) umieszczone są pomiędzy pierścieniami i stykają się z ich bieżniami zapewniając obrót pierścieni względem siebie. Dodatkowymi elementami łożyska tocznego mogą być koszyczki utrzymujące elementy toczne w stałym do siebie oddaleniu, uszczelnienia itp.

    Łożysko igiełkowe – to łożysko walcowe o cienkich pierścieniach i z dużą liczbą długich wałeczków, których średnica nie przekracza zwykle 5 mm. Wałeczki takie nazywa się igiełkami. Przy ciągłej pracy i dużych prędkościach stosuje się łożyska z koszykami.Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.

    Ze względu na kształt elementu tocznego łożyska toczne dzielą się:

  • łożyska kulkowe
  • łożyska walcowe
  • łożyska stożkowe
  • łożyska baryłkowe
  • łożyska igiełkowe
  • łożyska toroidalne
  • Ze względu na rodzaj obciążeń przenoszonych przez łożysko:

  • łożysko poprzeczne
  • łożysko skośne (przenoszące obciążenia wzdłużne i poprzeczne)
  • łożysko wzdłużne
  • Ze względu na możliwości wychylenia się pierścienia zewnętrznego:

  • łożyska zwykłe
  • łożyska wahliwe
  • Ze względu na ilość rzędów elementów tocznych:

    Smar – substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów, które stykając się ze sobą tymi powierzchniami, poruszają się względem siebie. Smar działa na zasadzie wniknięcia w szczelinę pomiędzy tymi powierzchniami i utworzenia tam warstwy poślizgowej poprzez całkowite odseparowanie od siebie tych powierzchni.Łożysko kulkowe – rodzaj łożysk tocznych, elementami tocznymi w nim kulki. Łożyska te w zależności od kształtu bieżni mogą przenosić obciążenia promieniowe, jak i osiowe.
  • łożysko jednorzędowe
  • łożysko dwurzędowe
  • łożysko wielorzędowe
  • Dobór łożysk odbywa się według algorytmu, który uwzględnia takie parametry pracy jak obciążenie statyczne, prędkość obrotowa, intensywność użytkowania, sposób smarowania i chłodzenia itp.

    Łożysko walcowe – należy do grupy łożysk tocznych. Łożyska te mają charakter rozłączny, tj. przynajmniej jeden z pierścieni pozbawiony jest jednej bieżni, umożliwiając montaż i nieznaczne przemieszczenia względem oprawy w czasie pracy. Nazwa pochodzi od walcowego kształtu elementów tocznych. Łożyska walcowe dzięki liniowej powierzchni styku między wałecznkiem a bieżnią potrafia przenosić znacznie większe obciążenia promieniowe niż inne typy łożysk (posiadają większą nośność). Są bardzo wrażliwe na niewspółosiowość wału i oprawy. Wyróżniamy łożyska walcowe typu N, NU, NJ, NUP. Typ N i NU nie może przenosić żadnych sił osiowych, gdzie NJ czy NUP mogą przenosic do max 5% max obciązenia. Podobne właściwości mają łożyska dwurzędowe i wielorzędowe. Dzięki małej średnicy zewnętrznej, dużej nośności oraz sztywności stosuje się je do łożyskowania walcarek, wrzecion obrabiarek do metali. Przy odpowiedniej eksploatacji na przykład w przekładniach walcarek, łożyska mogą pracować nawet po 20-30 lat.Łożysko toroidalne – należy do grupy łożysk tocznych. Elementy toczne tego łożyska to wałeczki, podobne do tych w łożyskach igiełkowych, ale o pobocznicy o zakrzywieniu podobnym jakie mają baryłki w łożyskach baryłkowych. Dzięki temu połączeniu otrzymano zarówno cechy funkcjonalne łożysk igiełkowych, takie jak: niewielkie wymiary i samonastawność wzdłużna, jak i łożysk baryłkowych: bardzo wysoka obciążalność promieniowa, samonastawność kątowa. Może być ono stosowane jako zamiennik łożysk baryłkowych bez większych zmian konstrukcyjnych (jedynie tuleja korygująca średnicę zewnętrzną). Montaż i demontaż łożysk toroidalnych przebiega tak samo, jak łożysk baryłkowych. Łożyska toroidalne są opatentowane i produkowane jedynie przez szwedzką firmę SKF.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Łożysko stożkowe - jest to łożysko toczne, w którym elementy toczne mające zazwyczaj kształt stożków ściętych, poruszają się po bieżni, która również jest stożkiem. Łożysko to charakteryzuje się tym, że obciążenia osiowe, które może przenieść, są tego samego rzędu, co możliwe do przeniesienia obciążenia promieniowe.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.