• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łożysko - mechanika

    Przeczytaj także...
    Łożysko igiełkowe – to łożysko walcowe o cienkich pierścieniach i z dużą liczbą długich wałeczków, których średnica nie przekracza zwykle 5 mm. Wałeczki takie nazywa się igiełkami. Przy ciągłej pracy i dużych prędkościach stosuje się łożyska z koszykami.Wał – część maszyny, najczęściej w kształcie walca, obracająca się wokół własnej osi wraz z zamocowanymi na niej elementami, służąca do przenoszenia momentu obrotowego. Na wale mogą być osadzone: koła zębate, piasty, tarcze hamulcowe itp.
    Łożysko toczne – łożysko, w którym pomiędzy dwoma pierścieniami łożyska znajdują się elementy toczne. Pierścień wewnętrzny (1) osadzony jest na czopie wału lub innym elemencie. Pierścień zewnętrzny (2) umieszczony jest także nieruchomo w oprawie lub w innym elemencie nośnym. Elementy toczne (3) umieszczone są pomiędzy pierścieniami i stykają się z ich bieżniami zapewniając obrót pierścieni względem siebie. Dodatkowymi elementami łożyska tocznego mogą być koszyczki utrzymujące elementy toczne w stałym do siebie oddaleniu, uszczelnienia itp.
    Przykład łożyska tocznego (kulkowego)
    Przykład rozbieralnego łożyska tocznego (stożkowego)
    Animacja poruszającego się łożyska
    Elementy kulkowego łożyska tocznego: 1 – pierścień zewnętrzny, 2 – kulka (część toczna), 3 – koszyk, 4 – bieżnia, 5 – pierścień wewnętrzny.

    Łożysko – część urządzenia technicznego np. maszyny lub mechanizmu, podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy (np. wał, ). Cechy materiału łożyskowego: dobra odkształcalność, odporność na zatarcie, mały współczynnik tarcia suchego, odporność na zużycie, odporność na korozję, wytrzymałość na nacisk w temperaturze pracy, wytrzymałość zmęczeniowa, dobre przewodnictwo cieplne, stabilność geometryczna, dobra obrabialność.

    Mechanizm – zespół współpracujących ze sobą części składowych maszyny lub przyrządu spełniających określone zadanie, jak np. przenoszenie ruchu, sił, sygnałów.Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.

    Podział łożysk[]

    Łożyska dzieli się na.

  • łożyska mechaniczne
  • łożyska ślizgowe
  • łożyska promieniowe (poprzeczne)
  • łożyska wzdłużne
  • łożyska toczne
  • łożyska promieniowe (poprzeczne)
  • łożyska kulkowe
  • łożyska kulkowe zwykłe
  • łożyska kulkowe skośne
  • łożyska kulkowe wahliwe
  • łożyska walcowe
  • łożyska stożkowe
  • łożyska baryłkowe
  • łożyska igiełkowe
  • łożyska wzdłużne
  • łożyska kulkowe wzdłużne
  • łożyska baryłkowe wzdłużne
  • łożyska sprężyste - stosowane w mechatronice.
  • łożyska na sprężynach płaskich
  • łożyska na sprężynach krzyżowych
  • łożyska na zawieszkach skrętnych
  • łożyska hydrauliczne
  • łożyska hydrostatyczne
  • łożyska hydrodynamiczne
  • łożyska magnetyczne
  • łożyska magnetyczne statyczne
  • łożyska magnetyczne dynamiczne
  • łożyska elektryczne
  • łożyska elektrostatyczne
  • łożyska elektromagnetyczne
  • Z uwagi na wykorzystane materiały do produkcji łożysk możemy je podzielić na:

    Maszyna – w najogólniejszym znaczeniu cybernetycznym – wszelki układ względnie odosobniony, w jakim zachodzi przekształcanie (transformacja) zasilenia lub informacji. Określenie to obejmuje zarówno układy fizyczne naturalne (w tym organizmy żywe), jak i urządzenia techniczne oraz pewne obiekty abstrakcyjne.Łożyskowanie – osadzanie obrotowych części maszyn w sposób zapewniający ścisłe położenie ich części względem siebie oraz przenoszenie ruchu obrotowego z jak największą sprawnością.
  • łożyska z tworzyw sztucznych,
  • łożyska stalowe (wykonane ze stali chromowej),
  • łożyska nierdzewne (wykonane ze stali nierdzewnych),
  • łożyska hybrydowe (stalowe bieżnie, ceramiczne elementy toczne - azotek krzemu lub dwutlenek cyrkonu, koszyk stalowy lub z tworzywa sztucznego),
  • łożyska ceramiczne (ceramiczne bieżnie i elementy toczne, koszyk z tworzywa sztucznego),
  • łożyska całoceramiczne (ceramiczne bieżnie i elementy toczne, brak koszyczka).
  • Zobacz też[]

  • łożyskowanie
  • Przypisy

    1. M. Dietrich, Podstawy Konstrukcji Maszyn Tom 2, Wyd.3, WNT 2006, ISBN 978-83-204-3402-6
    2. Praca zbiorowa: Konstrukcja przyrządów i urządzeń precyzyjnych. WNT, 1996. str. 403-406
    3. Łożyska ceramiczne, łożyska hybrydowe, kulki ceramiczne, nurniki ceramiczne

    Bibliografia[]

    1. M. Dietrich, Podstawy Konstrukcji Maszyn Tom 2, Wyd.3, WNT 2006, ISBN 978-83-204-3402-6

    Linki zewnętrzne[]

  • Aplikacja ułatwiająca dobór łożysk tocznych
  • – element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na tej osi wirujących elementów, najczęściej kół, oraz do przenoszenia na podpory sił działających na te elementy. Oś nie przenosi momentu obrotowego, przeciwnie niż wał.Ruch obrotowy bryły sztywnej to taki ruch, w którym wszystkie punkty bryły poruszają się po okręgach o środkach leżących na jednej prostej zwanej osią obrotu. Np. ruch Ziemi wokół własnej osi. Jest to ruch złożony z ruchu postępowego środka masy danego ciała oraz ruchu obrotowego względem pewnej osi. Środek masy ciała można uważać za punkt materialny. Do opisania ruchu obrotowego używa się odmiennych pojęć od używanych do opisania ruchu postępowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Łożysko kulkowe – rodzaj łożysk tocznych, elementami tocznymi w nim kulki. Łożyska te w zależności od kształtu bieżni mogą przenosić obciążenia promieniowe, jak i osiowe.
    Łożysko walcowe – należy do grupy łożysk tocznych. Łożyska te mają charakter rozłączny, tj. przynajmniej jeden z pierścieni pozbawiony jest jednej bieżni, umożliwiając montaż i nieznaczne przemieszczenia względem oprawy w czasie pracy. Nazwa pochodzi od walcowego kształtu elementów tocznych. Łożyska walcowe dzięki liniowej powierzchni styku między wałecznkiem a bieżnią potrafia przenosić znacznie większe obciążenia promieniowe niż inne typy łożysk (posiadają większą nośność). Są bardzo wrażliwe na niewspółosiowość wału i oprawy. Wyróżniamy łożyska walcowe typu N, NU, NJ, NUP. Typ N i NU nie może przenosić żadnych sił osiowych, gdzie NJ czy NUP mogą przenosic do max 5% max obciązenia. Podobne właściwości mają łożyska dwurzędowe i wielorzędowe. Dzięki małej średnicy zewnętrznej, dużej nośności oraz sztywności stosuje się je do łożyskowania walcarek, wrzecion obrabiarek do metali. Przy odpowiedniej eksploatacji na przykład w przekładniach walcarek, łożyska mogą pracować nawet po 20-30 lat.
    Łożysko stożkowe - jest to łożysko toczne, w którym elementy toczne mające zazwyczaj kształt stożków ściętych, poruszają się po bieżni, która również jest stożkiem. Łożysko to charakteryzuje się tym, że obciążenia osiowe, które może przenieść, są tego samego rzędu, co możliwe do przeniesienia obciążenia promieniowe.
    Stal nierdzewna, nierdzewka, INOX (fr. inoxydable – "nieutleniający się") – grupa stali o specjalnych właściwościach fizykochemicznych, odpornych na korozję ze strony np.: czynników atmosferycznych (korozja gazowa), rozcieńczonych kwasów, roztworów alkalicznych (korozja w cieczach).
    Chrom (Cr, łac. chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od Cr do Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.
    Łożysko ślizgowe – łożysko nie posiadające ruchomych elementów pośredniczących. Czop wału lub inny obrotowy element jest umieszczony w cylindrycznej panewce z pasowaniem luźnym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.